HỆ THỐNG QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG
ISO 14000
ThS NGÔ GIA LƯƠNG
TỔNG QUAN NHỮNG VẤN ĐỀ VỀ MÔI TRƯỜNG
Các vấn đề môi trường
Có ý nghĩa toàn cầu
Rất phức tạp
Có liên quan đến điều kiện kinh tế
Thuần phục hoang thú
Khai thác tài nguyên thiên nhiên
CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA CON NGƯỜI
Giao thông vận tải
Trang trại
Khám phá
khoảng không
Vật liệu mới
Thông tin
liên lạc
Xây dựng
VẤN ĐỀ MÔI TRƯỜNG TOÀN CẦU
Ô nhiễm MT
xuyên biên giới
Khí hậu toàn cầu bị nóng và thay đổi
Suy thoái tầng ozone
Suy thoái tài nguyên
Ô nhiễm nước
HẬU QUẢ
CÁC VẤN ĐỀ VỀ MÔI TRƯỜNG
Các cộng đồng thương mại
Cộng đồng nhân dân
LỊCH SỬ PHÁT TRIỂN HỆ THỐNG QTMT
Bảo vệ môi trường
CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA CHÍNH PHỦ
?Nam 1970: Ngh? d?nh 66 - Lu?t B?o v? khụng khớ c?a M?
?1970 Th�nh l?p EPA - M?
?1972 H?i ngh? LHQ v? mụi tru?ng con ngu?i Stockholm, th�nh l?p UNEP
?1992 H?i ngh? thu?ng d?nh v? trỏi d?t/H?i ngh? LHQ v? mụi tru?ng v� phỏt tri?n (Rio), dua ra chuong trỡnh h�nh d?ng v? Phỏt tri?n b?n v?ng (Ngh? s? 21)
? T?i Vi?t Nam: lu?t BVMT 10.1.1994
Thành lập các tổ chức phi chính phủ
Thành lập các trung tâm, viện môi trường
Chủ nghĩa tiêu dùng xanh
Các hiệp hội bảo vệ người tiêu dùng
CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA CỘNG ĐỒNG
CÁC HOẠT ĐỘNG CỦA
CỘNG ĐỒNG THƯƠNG MẠI
Hi?n chuong thuong m?i (ICC) v? Phỏt tri?n b?n v?ng
Chuong trỡnh B?o v? mụi tru?ng c?a cỏc NM hoỏ ch?t
Cỏc s?n ph?m thõn thi?n v?i mụi tru?ng
Liờn minh kinh t? dỏp ?ng cỏc
yờu c?u Mụi tru?ng
CÁC ÁP LỰC CHÍNH
Yờu c?u v? lu?t phỏp
Cỏc cụng u?c qu?c t?
Cỏc hi?p u?c thuong m?i qu?c t?
Cỏc ỏp l?c trong thuong m?i
CÁC VẤN ĐỀ VỀ MÔI TRƯỜNG
Những lợi ích từ Hệ thống quản trị môi trường
Bảo đảm đối với khách hàng
Quan hệ tốt đối với cộng đồng xã hội
Dễ tiếp cận với các nguồn vốn
Nâng cao hình ảnh của tổ chức và tăng thị phần
Chuẩn mực chứng nhận đối với bản thân
Cải thiện kiểm soát chi phí
Giảm liên đới trách nhiệm
Bảo tồn nguyên vật liệu và năng lượng
Đạt được giấy phép
Cải thiện mối quan hệ với chính phủ
THUẬT NGỮ VỀ MÔI TRƯỜNG
Môi trường (Environment)
Những thành phần bao quanh nơi hoạt động của một tổ chức bao gồm không khí, nước, đất, các nguồn tài nguyên thiên nhiên, hệ thực vật, hệ động vật, con người và các mối quan hệ qua lại của chúng.

Ghi chú :
“Những thứ bao quanh” nói đến ở đây có thể hiểu từ phạm vi một tổ chức đến quy mô toàn cầu.
THUẬT NGỮ VỀ MÔI TRƯỜNG
Hệ thống quản trị môi trường (Environment Management System – EMS)
Một phần của hệ thống quản lý của Tổ chức được sử dụng để triển khai và thực hiện chính sách môi trường và quản lý những khía cạnh môi trường của tổ chức.
Ghi chú :
Một hệ thống quản lý là tập hợp các yếu tố có liên quan với nhau được sử dụng để thiết lập chính sách, mục tiêu và nhằm đạt được các mục tiêu này.
Một hệ thống quản lý bao gồm cấu trúc của Tổ chức, các hoạt động hoạch định, các trách nhiệm hành động thực tế, các thủ tục, các quá trình và quyền lực
THUẬT NGỮ VỀ MÔI TRƯỜNG
Khía cạnh môi trường (Environment aspect)
Yếu tố của các hoạt động, sản phẩm hoặc dịch vụ của một tổ chức có thể tác động qua lại của môi trường

Ghi chú :
Khía cạnh môi trường có ý nghĩa là một khía cạnh hay có thể gây tác động đáng kể đến môi trường
THUẬT NGỮ VỀ MÔI TRƯỜNG
Mục tiêu môi trường (Environment Objective)
Mục tiêu chung về môi trường, nhất quán với chính sách môi trường do một tổ chức tự đặt ra để đạt tới

Chỉ tiêu môi trường (Environment Target)
Yêu cầu về kết quả hoạt động cụ thể, lượng hóa được, áp dụng cho tổ chức hoặc các bộ phận của nó, yêu cầu này xuất phát từ các mục tiêu môi trường cần phải được đề ra và thực hiện nhằm đạt tới mục tiêu đó.
THUẬT NGỮ VỀ MÔI TRƯỜNG
Ngăn ngừa ô nhiễm (Prevention of Pollution)
Sử dụng các quá trình, các phương pháp thực hành, các kỹ thuật, vật liệu, sản phẩm hoặc năng lượng (áp dụng riêng lẻ hoặc chung) để tránh, giảm bớt hay kiểm soát việc tạo ra, phát ra, thải ra bất kỳ loại chất gây ô nhiễm hoặc rác, nhằm giảm bớt tác động xấu đến môi trường.
Ghi chú :
Phòng ngừa ô nhiễm có thể bao gồm việc giảm bớt hay lọai bỏ các nguồn, việc thay đổi các quá trình, sản phẩm hay dịch vụ, sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên, vật liệu, năng lượng, tái sử dụng, tái chế, phục hồi, phân loại lại và xử lý.
THUẬT NGỮ VỀ MÔI TRƯỜNG
Kết quả hoạt động về môi trường (Environment performance)
Các kết quả có thể đo được của việc quản lý các khía cạnh môi trường của một Tổ chức.

Ghi chú :
Trong trường hợp Hệ thống quản lý môi trường, các kết quả có thể được đo lường dựa vào chính sách, mục tiêu, chỉ tiêu môi trường và những yêu cầu khác về môi trường.
�p d?ng cho m?i lo?i hỡnh s?n xu?t, d?ch v?
Vi?c th?c hi?n l� t? nguy?n
S? th�nh cụng ph? thu?c s? cam k?t c?a m?i b? ph?n, cỏ nhõn liờn quan
H? th?ng QTMT s? khụng t? d?m b?o cho cỏc k?t qu? mụi tru?ng t?i uu
Tr? giỳp cho vi?c BVMT v� phũng ng?a ụ nhi?m
HỆ QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG ISO 14000
HỆ QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG ISO 14000
HỆ QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG ISO 14000
Nhóm hệ thống quản trị môi trường - EMS
ISO 14001 : Hệ thống quản lý môi trường – Quy định và hướng dẫn sử dụng
ISO 14004 : Hệ thống quản lý môi trường – Hướng dẫn chung về nguyên tắc, hệ thống và kỹ thuật hỗ trợ

Nhóm đánh giá chu trình chuyển hóa - LCA
ISO 14040 : Quản lý môi trường – Đánh giá chu trình chuyển hóa. Các nguyên tắc chung và hướng dẫn
ISO 14041 : Quản lý môi trường – Đánh giá chu trình chuyển hóa. Phân tích kiểm kê
ISO 14042 – ISO 14043 – ISO 14047 – ISO 14048 – ISO 14049
HỆ QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG ISO 14000
Nhóm đánh giá môi trường - EA
ISO 14010 : Hướng dẫn đánh giá môi trường – Nguyên tắc chung
ISO 14011 : Hướng dẫn đánh giá môi trường – Thủ tục đánh giá – Đánh giá hệ thống quản lý môi trường
ISO 14012 : Hướng dẫn đánh giá môi trường – Chuẩn trình độ đối với chuyên gia đánh giá môi trường
ISO 14013 : Đánh giá tại chỗ về môi trường

Nhóm đánh giá tác động đến môi trường - EPE
ISO 14030 – ISO 14031 : Đánh giá công tác môi trường của hệ thống quản lý và mối liên quan tới môi trường
HỆ QUẢN TRỊ MÔI TRƯỜNG ISO 14000
Nhóm cấp nhãn môi trường - EL
ISO 14020 : Mục đích, nguyên tắc việc cấp nhãn môi trường
ISO 14021: Cấp nhãn môi trường, tự công bố và khai báo.Thuật ngữ và định nghĩa
ISO 14022 : Cấp nhãn môi trường – Các kỹ hiệu cấp nhãn môi trường
ISO 14023 : Thử nghiệm và phương pháp đánh giá
ISO 14024 : Cấp nhãn môi trường – Các chương trình của cán bộ môi trường.
Nhóm khía cạnh môi trường trong tiêu chuẩn SP -EAPS
ISO 14060 – ISO 14062 : Hướng dẫn cách tập hợp vấn đề môi trường trong tiêu chuẩn sản phẩm
ĐÁNH GIÁ VÒNG ĐỜI CỦA SẢN PHẨM
Vòng đời sản phẩm – Chu trình chuyển hóa
LCA – Đánh giá tổng thể về môi trường của sản phẩm hay dịch vụ từ nguyên liệu đầu vào, trải qua quá trình sản xuất, đến phân phối và xử lý thải.

Giảm lượng chất thải và kiểm soát rủi ro
Phát triển sản phẩm

 ISO/CD 14040 : Đánh giá tác động của vòng đời sản phẩm
ĐÁNH GIÁ VÒNG ĐỜI CỦA SẢN PHẨM
Quy trình đánh giá LCA

ĐÁNH GIÁ VÒNG ĐỜI CỦA SẢN PHẨM
ISO 14040
Phân loại : Gộp và phân loại các dữ liệu thu thập được trong quá trình kiểm kê vòng đời của sản phẩm thành các loại tác động khác nhau
Mô tả đặc tính : Phân tích và xác định tác động chính, cả những tác động tiềm ẩn
Đánh giá : Xác định các tác động môi trường thực tế
CẤP NHÃN MÔI TRƯỜNG
ISO 14024
Thông tin cấp nhãn đầy đủ cho các bên liên quan
Có sự tham gia của các công ty lớn hay nhỏ
Không tạo phân biệt đối xử với hàng xuất khẩu và tiêu thụ nội địa
Cấp nhãn không gây cản trở việc cải thiện môi trường
Các tiêu chí cấp nhãn xây dựng trên nguyên tắc nhất trí
MÔ HÌNH QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO ISO 14001
TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
Lời mở đầu
0. Giới thiệu
1. Phạm vi
2. Tiêu chuẩn trích dẫn
3. Thuật ngữ và định nghĩa
4. Các yêu cầu của hệ thống môi trường
4.1. Các yêu cầu chung
4.2. Chính sách môi trường
4.3. Lập kế hoạch
4.3.1. Khía cạnh môi trường
4.3.2. Yêu cầu về pháp luật và yêu cầu khác
4.3.3. Mục tiêu, chỉ tiêu và chương trình
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.1. Những nguồn lực,vai trò,trách nhiệm,quyền hạn
TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4.2. Năng lực, đào tạo và nhận thức
4.4.3. Thông tin liên lạc
4.4.4. Dẫn chứng bằng tài liệu
4.4.5. Kiểm soát tài liệu
4.4.6. Kiểm soát hoạt động
4.4.7. Chuẩn bị sẵn sàng và đáp ứng tình trạng khẩn cấp
4.5. Kiểm tra
4.5.1. Giám sát và đo lường
4.5.2. Đánh giá sự phù hợp
4.5.3. Sự không phù hợp,hành động khắc phục và phòng ngừa
4.5.4. Kiểm soát hồ sơ
4.5.5. Đánh giá nội bộ
4.6. Xem xét của lãnh đạo
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.1. Các yêu cầu chung
Tổ chức phải thiết lập, lập tài liệu, áp dụng, duy trì và thường xuyên cải tiến một Hệ thống quản lý môi trường phù hợp với những yêu cầu của tiêu chuẩn quốc tế này (ISO 14001:2004) và xác định cách làm thế nào để đáp ứng đầy đủ những yêu cầu này.

Tổ chức cần xác định và lập tài liệu về phạm vi của Hệ thống quản lý môi trường của tổ chức.

Điều 4.1 không được sử dụng để đánh giá trực tiếp ngoại trừ yêu cầu trong việc văn bản hóa phạm vi của hệ thống quản lý môi trường
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.2. Chính sách môi trường

 “Công bố của tổ chức về ý định và nguyên tắc liên quan đến kết quả hoạt động tổng thể về môi trường, tạo ra khuôn khổ cho các hành động và cho việc đề ra các mục tiêu và chỉ tiêu môi trường của mình.”
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.2. Chính sách môi trường
Lãnh đạo cao nhất cần xác định chính sách môi trường của tổ chức (trong phạm vi đã được xác định của Hệ thống quản lý môi trường) và đảm bảo chính sách đó :
Phù hợp bản chất, quy mô và tác động môi trường của các hoạt động, sản phẩm và dịch vụ của tổ chức
Có sự cam kết về cải tiến liên tục và phòng ngừa ô nhiễm
Có sự cam kết tuân thủ pháp luật và các yêu cầu khác có liên quan tới những khả năng môi trường mà Tổ chức phải tuân thủ
Đưa ra khuôn khổ cho việc thiết lập và soát xét lại các mục tiêu và chỉ tiêu môi trường
Được lập thành văn bản, được áp dụng và duy trì
Thông báo cho mọi người làm việc hoặc đại diện cho Tổ chức
Sẵn sàng cho cộng đồng
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

4.2. Chính sách môi trường
Chính sách môi trường là :
Một thành phần cơ bản của hệ thống quản lý môi trường
Diễn tả điều mà tổ chức mong muốn đạt được ở mức độ chiến lược

 Như vậy 4.2 – Chính sách môi trường yêu cầu những gì?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
Các khái niệm cơ bản trong chính sách Đánh giá những khái niệm này

Quản lý cấp cao Ai là người xác định phê duyệt ?
Phạm vi xác định của HTQTMT Chính sách bao gồm những gì ?
Thích hợp CS có phù hợp với tổ chức không ?
Cam kết cải tiến liên tục Cam kết có mâu thuẫn không ?
Cam kết ngăn ngừa ô nhiễm
Định hướng cho mục tiêu CS có định hướng cho mục tiêu ?
Văn bản hóa CS được viết ở đâu ?
Được truyền đạt “Tất cả” mọi người đã được trang bi nhận thức như thế nào ?
Công chúng tiếp cận chính sách bằng cách nào ?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

4.3. Hoạch định
4.3.1- Hiểu các khía cạnh môi trường
(Điều gì là quan trọng ?)

4.3.2- Hiểu những yêu cầu pháp luật và những yêu cầu khác (Yêu cầu nào là bắt buộc ?)

4.3.3- Phát triển chiến lược để cải tiến liên tục (Tổ chức sẽ làm gì và làm như thế nào ?)
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

4.3. Hoạch định
Phân tích các khía cạnh môi trường là phương pháp mà tổ chức dùng để nhận biết có thể có hay không có tác động đến môi trường.
 Hai khái niệm chính là KHÍA CẠNH & TÁC ĐỘNG

Khía cạnh môi trường : Yếu tố của các hoạt động sản phẩm hoặc dịch vụ của một tổ chức có thể tác động qua lại với môi trường.

Tác động môi trường : Bất kỳ sự thay đổi nào, dù là bất lợi hay có lợi, đối với toàn bộ hoặc từng phần môi trường do những khía cạnh môi trường của một tổ chức gây ra
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

4.3. Hoạch định

KHÍA CẠNH MÔI TRƯỜNG
TÁC ĐỘNG MÔI TRƯỜNG
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

4.3. Hoạch định

MỐI QUAN HỆ GIỮA
KHÍA CẠNH MT VÀ TÁC ĐỘNG MT
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

4.3. Hoạch định
4.3.1. Khía cạnh môi trường

Khía cạnh và tác động

Nguyên nhân Hậu quả

Khía cạnh Tác động

Tràn dầu Chim chết
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.1. Khía cạnh môi trường
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.1. Khía cạnh môi trường
Tổ chức phải thiết lập,thực hiện và duy trì một (hay nhiều) thủ tục để:
Nhận biết các khía cạnh môi trường của các họat động, sản phẩm và dịch vụ của mình (trong phạm vi Hệ thống QLMT đã được xác định) mà tổ chức có thể kiểm soát và những khía cạnh có thể ảnh hưởng đến những phát triển mới đã được họach định hay đã được thay đổi.

Xác định những khía cạnh này có hay không có ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường.

Tổ chức phải lập tài liệu và cập nhật về những thông tin này.

Tổ chức phải đảm bảo rằng những khía cạnh môi trường có ý nghĩa phải được xem xèt trong khi thiết lập, thực hiện và duy trì Hệ thống quản lý môi trường của Tổ chức.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.1. Khía cạnh môi trường
Đáng kể nghĩa là gì ?
Không có mức tuyệt đối cho khái niệm đáng kể
Mỗi tổ chức xác định mức đáng kể theo cách của họ
Những vấn đề cần quan tâm khi xác định “đáng kể” :

Các quy định luật pháp
Quan điểm của các bên liên quan
Kiểu tác động môi trường
Phạm vi ảnh hưởng (vùng, quốc gia, lãnh thổ)
Xác suất (có khả năng xảy ra) hay tần xuất (liên tục/gián đọan)
Hậu quả và ai/cái gì sẽ tác động ?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004

4.3. Hoạch định
4.3.1. Khía cạnh môi trường
Thủ tục để xác định khía cạnh nên quan tâm đến :
Phát thải vào không khí
Xả thải vào nước
Xả thải vào đất
Sử dụng nguyên vật liệu và tài nguyên thiên nhiên
Các vấn đề môi trường của địa phương, cộng đồng
Sử dụng năng lượng
Phát thải năng lượng
Chất thải và phụ phẩm
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.1. Khía cạnh môi trường
Đánh giá khía cạnh và tác động :
Đã nhận dạng đầy đủ các khía cạnh chưa ?
Thông tin đã được cập nhật chưa ?
Định nghĩa đáng kể có hợp lý không ?
Những tác động đáng kể đã được xác định chưa ?
ISO 14001:2004
Tất cả các họat động, sản phẩm, dịch vụ đã được xem xét đầy đủ chưa ?
Những thông tin này đã được văn bản hóa chưa ?
Việc thay đổi phương thức quản lý được kết hợp như thế nào ?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác
Tổ chức cần thiết lập, thực hiện và duy trì một (hay nhiều) thủ tục để :
Nhận biết và tiếp cận với các yêu cầu thích hợp về pháp luật và các yêu cầu khác mà tổ chức phải tuân thủ có liên quan đến những khía cạnh môi trường của Tổ chức
Xác định cách áp dụng những yêu cầu này đối với các khía cạnh về môi trường.
Tổ chức phải đảm bảo những yêu cầu về pháp luật thích hợp và cáv yêu cầu khác phải được xem xét mọi mặt khi thiết lập, thực hiện và duy trì Hệ thống quản lý môi trường.
CÁC YÊU CẦU CủA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác
THỦ TỤC để :
Xác định và tiếp cận với yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác có liên quan đến khía cạnh môi trường
Xác định xem những yêu cầu này áp dụng vào khía cạnh môi trường như thế nào ?
Đảm bảo yêu cầu pháp luật và các yêu cầu khác được xem xét
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác
Các yêu cầu về pháp luật đặc trưng :
Giấy phép sản xuất
Giới hạn tiếng ồn và khí thải
Kiểm sóat nhà thầu chất thải
Quản lý chất nguy hại
Kế hoạch giấy phép xây dựng
Giấy phép khai thác nước
Công bố chi công chúng
Những yêu cầu liên quan đến an toàn và sức khỏe khác
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác
Các yêu cầu khác đặc trưng :
Luật quy định khuyến khích
Các quy tắc thực hành
Hướng dẫn của ngành cho công nghệ tốt nhất
Chính sách của các địa phương, vị trí
Chính sách của các tổng công ty/tập đòan
Các tiêu chuẩn khác
Các cam kết của tổ chức
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác
Đánh giá yêu cầu pháp luật và các quy định khác :
Tất cả các yêu cầu đã được xác định chưa ?
Thông tin được cập nhật như thế nào ?
Các yêu cầu tiềm năng tương lai đã được nhận diện chưa ?
Cần có những kế hoạch gì để đáp ứng yêu cầu của tương lai ?

Ghi chú :
ISO 14001:2004 - Tổ chức liên hệ những yêu cầu pháp luật và các yêu cầu khác liên quan đến khía cạnh môi trường như thế nào ?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Các Mục tiêu, Chỉ tiêu và Chương trình
Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì các mục tiêu, chỉ tiêu môi trường đã được lập thành văn bản ở từng bộ phận chức năng và các cấp có liên quan
Các mục tiêu và chỉ tiêu phải đo lường được và phải nhất quán với chính sách môi trường kể cả cam kết về phòng ngừa ô nhiễm, về sự phù hợp với pháp luật và các yêu cầu khác
Tổ chức phải xem xét các yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác, các khía cạnh môi trường có ý nghĩa, các phương án công nghệ, tài chính, yêu cầu hoạt động kinh doanh, các quan điểm....
Tổ chức phải thiết lập và duy trì những chương trình nhằm đạt được những mục tiêu và chỉ tiêu của tổ chức
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Các Mục tiêu, Chỉ tiêu và Chương trình

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Các Mục tiêu, Chỉ tiêu và Chương trình
Những điểm chính :
Mục tiêu/chỉ tiêu môi trường được văn bản hóa chưa ?
Mục tiêu - sẽ đạt được gì ?
Chỉ tiêu – dự định đạt được bao nhiêu hay tới mức độ nào ?
Chương trình – các chỉ tiêu trên sẽ được ai làm, làm như thế nào, khi nào hoàn thành ?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Các Mục tiêu, Chỉ tiêu và Chương trình
Mục tiêu phải nhất quán với : Những vần đề cần quan tâm :

Chính sách môi trường Yêu cầu về pháp luật và các yêu cầu khác
Cam kết ngằn ngừa ô nhiễm Khía cạnh môi trường đáng kể
Đáp ừng các yêu cầu luật pháp và Giải pháp công nghệ
các yêu cầu khác
Cam kết cải tiến liên tục Các nhân tố tài chính, điều hành và
kinh doanh
Quan điểm của các bên có liên quan
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Các Mục tiêu, Chỉ tiêu và Chương trình
Đánh giá mục tiêu và chỉ tiêu :
Các mục tiêu có rõ ràng và có ý nghĩa không ?
Các chỉ tiêu có thể đo lường được không ?
Kiểm tra tình tương thích với chính sách, khía cạnh đáng kể, sự tuân thủ pháp luật, cải tiến liên tực và ngăn ngừa ô nhiễm
Kiểm tra những nhân tố cần quan tâm khác
Kiểm tra căn cứ của số lượng và kiểu chỉ thị được sử dụng
Kỉểm tra việc thực hiện và tiến độ thực hiện

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Các Mục tiêu, Chỉ tiêu và Chương trình

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.3. Hoạch định
4.3.2. Các Mục tiêu, Chỉ tiêu và Chương trình

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành



CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.1. Các nguồn lực, vai trò, trách nhiệm và quyền hạn
Ban lãnh đạo phải đảm bảo có sẵn nguồn lực cơ bản để thiết lập, thực hiện, duy trì và cải tiến hệ thống quản lý môi trường bao gồm nguồn nhân lực và kỹ năng chuyên môn, cơ sở,...
Vai trò, trách nhiệm và quyền hạn cần được xác định, lập thành văn bản và thông báo nhằm tạo thuận lợi cho quản lý hiệu quả
Lãnh đạo cao nhất của tổ chức phải bổ nhiệm một (hay hai) đại diện của lãnh đạo cụ thể, có vai trò, trách nhiệm, quyền hạn xác định nhằm :
Đảm bảo Hệ thống quản lý môi trường được thiết lập, thực hiện và duy trì phù hợp với tiêu chuẩn này
Báo cáo kết quả họat động cho lãnh đạo cao nhất xem xét
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.1. Các nguồn lực, vai trò, trách nhiệm và quyền hạn
Nguồn lực bao gồm : nguồn nhân lực, kỹ năng chuyên môn, cơ sở hạ tầng, công nghệ, tài chính,...
Vai trò,trách nhiệm, quyền hạn – có lập thành văn bản ?
Lãnh đạo cao nhất chỉ định “đại diện lãnh đạo” nhằm :
Đảm bảo Hệ thống quản lý môi trường đáp ứng các yêu cầu
Báo cáo cho lãnh đạo cao nhất kết quả thực hiện
Đưa ra những khuyến nghị cải tiến hệ thống

Tất cả các vai trò thiết yếu đều được chỉ định
Người được giao công việc có đủ thẩm quyền và năng lực ?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.1. Các nguồn lực, vai trò, trách nhiệm và quyền hạn
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.2. Năng lực, đào tạo và nhận thức
Tổ chức cần đảm bảo bất kỳ người nào thực hiện công việc có nguyên nhân tiềm ẩn gây ảnh hưởng đáng kể đến môi trường phải có đủ năng lực cơ bản về giáo dục, đào tạo, kinh nghiệm…
Tổ chức phải nhận biết những nhu cầu cần thiết liên quan đến khía cạnh môi trường và thực hiện việc đào tạo để đáp ứng
Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì thủ tục để làm cho những người làm việc được nhận thức về:
Tầm quan trọng của sự phù hợp với chính sách và thủ tục về môi trường, với các yêu cầu của hệ thống QLMT
Các tác động môi trường đáng kể hiện tại/tiềm ẩn do các hoạt động công việc và các lợi ích môi trường thu được do kết quả hoạt động
Vai trò,trách nhiệm trong việc đạt sự phù hợp với yêu cầu QLMT
Các hậu quả tiểm ẩn do đi lệch khỏi các thủ tục đã quy định
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.2. Năng lực, đào tạo và nhận thức
Bất kỳ cá nhân nào thực hiện nhiệm vụ được tổ chức giao phó hay đại diện cho tổ chức được hiểu là những cá nhân có khả năng gây ra các tác động môi trường đáng kể phải có đủ năng lực
Năng lực = trình độ giáo dục, đào tạo, kinh nghiệm
Nhu cầu đào tạo phải được xác định
Các hoạt động đào tạo phải được thực hiện và lưu hồ sơ
Thủ tục cần thiết để gia tăng nhận thực mỗi người
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.3. Thông tin liên lạc
Về khía cạnh môi trường và hệ thống QLMT, tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì các thủ tục cho việc
Thông tin liên lạc nội bộ giữa các cấp và bộ phận chức năng khác nhau của tổ chức
Tiếp nhận, lập thành tài liệu và đáp ứng các thông tin có liện quan từ các bên hữu quan bên ngoài

Tổ chức phải quyết định có hay không việc thông tin với bên ngoài về khía cạnh môi trường có ý nghĩa của tổ chức và cần ghi chép lại các quyết định của mình.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.3. Thông tin liên lạc
Nội bộ
Bên ngoài
Cơ quan công quyền

Thủ tục về thông tin nội bộ với các bên hữu quan, giữa các cấp quản lý/các bộ phận chức năng
Thông tin được lưu chuyển như thế nào giữa các cấp lãnh đạo?
Thông tin liên lạc giữa lãnh đạo với người lao động ?
Quyết định có thông báo cho bên ngoài các khía cạnh môi trường đáng kể hay không ? Phương pháp nào ?
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.3. Thông tin liên lạc

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.3. Thông tin liên lạc

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.4. Hệ thống văn bản
Sự chứng minh bằng tài liệu Hệ thống quản lý môi trường gồm :
Chính sách, mục tiêu, chỉ tiêu về môi trường
Mô tả phạm vi của Hệ thống quản lý môi trường
Mô tả những yếu tố chính của hệ thống QLMT và những mối tương tác của những yếu tố này.
Thiết lập tài liệu, kể cả hồ sơ theo yêu cầu của tiêu chuẩn
Thiết lập tài liệu, kể cả hồ sơ được xác định là cần thiết để đảm bảo hiệu quả của việc hoạch định, điều hành và kiểm soát những quá trình có liên quan đến khía cạnh môi trường.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.4. Hệ thống văn bản

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.5. Kiểm soát tài liệu
Những tài liệu được yêu cầu bởi hệ thống QLMT và tiêu chuẩn quốc tế này (yêu cầu 4.5.4) cần phải được kiểm soát.
Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì thủ tục về :
Phê duyệt sự thích hợp của tài liệu trước khi ban hành
Xem xét và cập nhật khi cần thiết và phê duyệt lại tài liệu
Đảm bảo những thay đổi/cập nhật của tài liệu được nhận biết
Đảm bảo những phiên bản có liên quan sẵn có tại nơi sử dụng
Đảm bảo những tài liệu có nguồn gốc từ bên ngoài cần thiết cho việc hoạch định và điều hành hệ thống phải được nhận biết
Phòng ngừa việc vô tình sử dụng những tài liệu lỗi thời.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.6. Kiểm soát hoạt động
Tổ chức phải nhận biết và lập kế hoạch đối với các hoạt động có liên quan đến khía cạnh môi trường được xác định phù hợp với chính sách, mục tiêu và chỉ tiêu, nhằm đảm bảo được tiến hành trong các điều kiện đã được quy định bằng cách :
Thiết lập, thực hiện và duy trì các thủ tục đã lập thành văn bản nhằm kiểm soát các tình trạng do thiếu các thủ tục có thể dẫn đến hoạt động chệch khỏi chính sách, mục tiêu môi trường
Quy định các chuẩn cứ hoạt động trong thủ tục
Thiết lập, thực hiện và duy trì các thủ tục liên quan đến các khía cạnh môi trường có ý nghĩa đã được nhận biết của hàng hóa, dịch vụ được tổ chức sử dụng.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.6. Kiểm soát hoạt động
Xác định và lập kế hoạch hành động tương ứng với khía cạnh môi trường đáng kể để đảm bảo chúng được thực hiện trong những điều kiện được kiểm soát bằng cách :
Văn bản hóa các thủ tục
Chỉ ra các chỉ tiêu vận hành trong thủ tục
Thiết lập các thủ tục có liên quan đến các khía cạnh môi trường đáng kể đối với sản phẩm và dịch vụ được sử dụng/phát sinh trong tổ chức
Thông tin đến nhà cung cấp và nhà thầu về thủ tục, yêu cầu
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.6. Kiểm soát hoạt động

Tồn trữ
Vận chuyển
Sản xuất
Xử lý
Phân phối
Kiểm soát chất thải
Kiểm soát khí thải
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.6. Kiểm soát hoạt động
Tiêu chuẩn hoạt động : Các thông số kiểm tra môi trường

Các giới hạn khí thải
Nhiệt độ
Áp suất
Khối lượng chất thải
Lưu lượng
Tần suất bảo dưỡng ...
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.7. Sự chuẩn bị sẵn sàng và đáp ứng tình trạng khẩn cấp
Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì (các) thủ tục nhằm xác định rõ và đáp ứng với các tình huống khẩn cấp tiềm ẩn và các sự cố tiềm ẩn có thể ảnh hưởng đến môi trường
Tổ chức phải đáp ứng với các tình huống và sự cố khẩn cấp xảy ra và phòng ngừa hay làm giảm nhẹ những ảnh hưởng bất lợi liên quan đến môi trường
Tổ chức cần xem xét và soát xét lại khi cần thiết các thủ tục về sự chuẩn bị sẵn sàng đáp ứng với tình trạng khẩn cấp, đặc biệt là sau khi có xảy ra sự cố
Tổ chức cũng cần thử nghiệm định kỳ các thủ tục chuẩn bị sẵn sàng và đáp ứng tình trạng khẩn cấp có thể được.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.4. Thực hiện và điều hành
4.4.7. Sự chuẩn bị sẵn sàng và đáp ứng tình trạng khẩn cấp
Xây dựng quy trình nhằm :
Xác định các trường hợp khẩn cấp tiềm ẩn
Giảm thiểu các tác động
Thử nghiệm các thủ tục theo định kỳ
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.1. Giám sát và đo lường

Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì (các) thủ tục được lập thành văn bản để giám sát và đo lường trên cơ sở các đặc trưng chủ yếu của các họat động có thể tác động đáng kể lên môi trường. Thủ tục bao gồm việc ghi lại thông tin nhằm theo dõi kết quả hoạt động môi trường
Tổ chức phải đảm bảo tiêu chuẩn và kiểm tra xác nhận các thiết bị giám sát và đo lường được sử dụng, bảo trì và lưu giữ hồ sơ.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.1. Giám sát và đo lường
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.1. Giám sát và đo lường

Thủ tục giám sát và đo các yếu tố từ quá trình điều hành
Kết quả thực hiện
Các kiểm soát điều hành
Mục tiêu và chỉ tiêu

 Đảm bảo các thiết bị sử dụng phải được hiệu chuẩn : lưu hồ sơ
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.1. Giám sát và đo lường

Cái gì được giám sát ?
Các chỉ số môi trường theo dõi tiến trình :
Mục tiêu và chỉ tiêu được lượng hóa
Giám sát tiến bộ căn cứ trên các mục tiêu
Các tiệu chuẩn hành động

 Các sổ điều hành phải được xem xét để phát hiện các vấn đề tái diễn
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.1. Giám sát và đo lường

Khí thải/ Chất thải
* SOx
* Khối lượng * NOx
* Thể tích * CO/CO2
* Nồng độ * Các hạt bụi
* Khói
* VOCs
(Hợp chất hữu cơ bay hơi)
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.1. Giám sát và đo lường
Nước thoát
* COD/BOD
* pH
* DO (oxy hòa tan)
* TSS (tổng chất rắn lơ lửng)
Các thông số khác
* Bụi
* Tiếng ồn
* Các vật liệu có tính phóng xạ

CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.2. Đánh giá sự phù hợp
Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì (các) thủ tục cho việc định kỳ đánh giá sự phù hợp với những yêu cầu pháp luật hay của tiêu chuẩn này

4.5.3. Sự không phù hợp - hành động khắc phục, phòng ngừa
Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì (các) thủ tục để giải quyết những sự không phù hợp xảy ra hoặc tiềm ẩn và để thực hiện hành động khắc phục và phòng ngừa
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.4. Kiểm soát hồ sơ

Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và duy trì (các) thủ tục khi cần thiết để chứng tỏ sự phù hợp với yêu cầu của Hệ thống quản lý môi trường và tiêu chuẩn này
Tổ chức phải thiết lập, thực hiện và quy trì (các) thủ tục để phân định, bảo quản, truy xuất, lưu giữ và xử lý các hồ sơ.
Hồ sơ về môi trường cần dễ đọc, dễ phân định và dễ tìm ra nguồn gốc của các hoạt động, sản phẩm hay dịch vụ có liên quan.
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.4. Kiểm soát hồ sơ
Tài liệu Hồ sơ
Miệu tả những hoạt động dự Những tài liệu mang tính lịch sử
định hay đưa ra lời hướng dẫn
Có thể sửa chữa điều chỉnh * Chỉ ra kết quả
Đưa ra các quy tắc hoạt * Không thể thay đổi
động (làm điều đó thế nào?) * Có tính minh họa (việc đó được làm như thế nào ?)
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Kiểm tra
4.5.5. Đánh giá nội bộ
Tổ chức phải đảm bào thực hiện kế hoạch định kỳ việc đánh giá hệ thống quản lý môi trường để :
Xác định xem liệu hệ thống QLMT có hay không phù hợp với kế hoạch về quản lý môi trường đã đề ra, được áp dụng một cách đúng đắn và duy trì
Cung cấp thông tin về kết quả đánh giá cho lãnh đạo

Chương trình đánh giá phải được lên kế hoạch, thiết lập, thực hiện và duy trì bởi Tổ chức dựa trên tầm quan trọng về môi trường và kết quả của các đánh giá truớc
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Xem xét của lãnh đạo
Lãnh đạo cao nhất của tổ chức sau từng thời gian cần xem xét lại hệ thống QLMT nhằm đảm bảo tính thích hợp, đầy đủ và hiệu quả liên tục của hệ thống, Việc xem xét bao gồm cả việc đánh giá những cơ hội cải tiến và nhu cầu thay đổi hệ thống QLMT.
Kết quả đánh giá nội bộ và đánh giá sự phù hợp các yêu cầu
Việc trao đổi thông tin từ các bên hữu quan bên ngoài
Kết quả về môi trường của tổ chức
Mức độ đạt được về mục tiêu và chỉ tiêu
Tình trạng của các hành động khắc phục và phòng ngừa
Hành động tiếp theo sau cuộc xem xét lần trước
Những thay đổi về các hoàn cảnh bao gồm việc triển khai theo pháp luật và yêu cầu khác có liên quan đến môi trường
Những đề nghị cải tiến …
CÁC YÊU CẦU CỦA TIÊU CHUẨN ISO 14001:2004
4.5. Xem xét của lãnh đạo

TRIỂN KHAi ÁP DỤNG ISO 14001:2004
Mô hình Hệ thống quản lý môi trường
HTQLMT đánh giá mối liên quan giữa tình trạng hiện tại của tổ chức đối với môi trường

 Lợi ích khi áp dụng ISO 140001 :
Tăng cường sử dụng những tiêu chuẩn tự nguyện
Tinh giảm thụ tục, hạn chế trùng lặp
Yêu cầu thực tế
Đáp ứng nhu cầu kinh tế xã hội
Giảm chi phí bào hiểm và tăng cường khả năng tích lũy
Bảo vệ môi trường tốt hơn
Phòng tránh ô nhiễm
QUY TRÌNH ÁP DỤNG ISO 14001:2004
Cam kết của lãnh đạo
Bổ nhiệm đại diện l đạo
Viết chính sách m trường
Mô tả các quá trình EMS
VẬN HÀNH EMS
Xem xét của lãnh đạo
Viết sổ tay môi trường, thủ tục quy trìnhbiểu mẫu
Thành lập Ban ISO 14001
Yêu cầu về đào tạo
Xác định trách nhiệm
HUẤN LUYỆN
ĐĂNG KÝ Chứng nhận
Đánh giá CL nội bộ
Chính sách môi trường
Cam kết của nhân viên
Sơ đồ tổ chức
Mô tả trách nhiệm
Sổ tay môi trường
CHỨNG NHẬN ISO14001
TRIỂN KHAi ÁP DỤNG ISO 14001:2004
Hệ thống hồ sơ và tài liệu ISO 14001

TRIỂN KHAI ÁP DỤNG ISO 14001:2004
Vấn đề môi trường của doanh nghiệp VN
Xây dựng trên cơ sở hạ tầng (giao thông vận tải, điện nước, thông tin,…) kém
Công nghệ máy móc, thiết bị lạc hậu, trình độ chuyên môn thấp gây ra những rủi ro về môi trường
Lãnh đạo chưa thực sự quan tâm yêu cầu bảo vệ môi trường, thiếu ý thức và trách nhiệm
Văn bản quy định về môi trường chưa khả thi cao và phù hợp với điều kiện VN
Ngành công nghiệp môi trường chưa phát triển, giá thành thiết bị xử lý môi trường quá cao
Hệ thống QLMT từ TW đến địa phương còn mỏng và phần lớn chưa đáp ứng về khối lượng và chất lượng