KHÁI QUÁT VĂN HỌC DÂN GIAN VIỆT NAM
1
TRÒ CHƠI
NHÌN HÌNH ĐOÁN TÊN
Tấm Cám
Thánh Gióng
Con Rồng Cháu Tiên
2
Trò chơi tên gì?
3
Đuổi hình bắt chữ
“Cá không ăn muối cá ươn
Con cãi cha mẹ trăm đường con hư”
4
Đuổi hình
bắt
chữ
Chuồn chuồn bay thấp thì mưa
Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm
5
Hai bài ca dưới đây thuộc thể loại ?
6
7
GV: NGUYỄN THỊ THU PHƯƠNG - NHH
‹#›
9
I. NHỮNG ĐẶC TRƯNG CƠ BẢN
CỦA VĂN HỌC DÂN GIAN
10
1. Tác phẩm nghệ thuật
ngôn từ truyền miệng.
- Văn học dân gian là những tác phẩm nghệ thuật ngôn từ truyền miệng.
- Văn học dân gian tồn tại và lưu hành bằng phương thức truyền miệng
+ Truyền miệng: Lưu truyền từ người này  người khác, từ vùng này  vùng khác (theo không gian) từ đời trước  đời sau (theo thời gian) bằng lời nói.
+ Quá trình truyền miệng được thực hiện qua diễn xướng dân gian: nói, kể, hát, diễn…

 Truyền miệng dẫn tới tính dị bản
11
1. Tác phẩm nghệ thuật
ngôn từ truyền miệng.
Ví dụ 1:
“ Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Trấn Võ canh gà Thọ Xương”
(Hà Nội)
“ Gió đưa cành trúc la đà
Tiếng chuông Thiên Mụ canh gà Thọ Xương”
(Huế)
Ví dụ 2:
“ Đường vô xứ Huế quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”
(Huế)
“ Đường vô xứ Nghệ quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”
(Nghệ)
“ Đường vô xứ Lạng quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ”
(Lạng Sơn)
12
2. . Sản phẩm của quá trình
sáng tác tập thể
13
=> Tính dị bản
14
3. Gắn với các sinh hoạt
cộng đồng
- Văn học dân gian gắn bó và phục vụ trực tiếp cho các sinh hoạt khác nhau trong đời sống cộng đồng

- Sinh hoạt cộng đồng: những sinh hoạt chung của nhiều người như lao động tập thể, vui chơi ca hát tập thể, hội hè...
15
Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng 
Về sông ăn cá về đồng ăn cua
………………………
Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng
Về kinh ăn cá về đồng ăn cua
…………………………
Gió đưa gió đẩy về rẫy ăn còng
Về bưng ăn ốc về đồng ăn cua
16
Dạy con từ thuở còn thơ
Dạy vợ từ thuở bơ vơ mới về


Dạy con từ thuở còn thơ
Dạy vợ từ thuở ban sơ mới về

17
GV: NGUYỄN THỊ THU PHƯƠNG - NHH
18
19
20
 
DỰA VÀO SÁCH GIÁO KHOA
HỆ THỐNG THỂ LOẠI VHDG ĐIỀN VÀO MẪU
21
22
23
24
25
26
1. Kho tri thức dân gian
27
Văn học dân gian cung cấp tri thức về tự nhiên, xã hội, con người theo nhận thức của nhân dân, là những kinh nghiệm mà nhân dân đã đúc kết từ c/s.
Vd: Tục ngữ: cung cấp kinh nghiệm
TCT Trầu cau: cho biết về tục ăn trầu
- Văn học dân gian của các dân tộc thiểu số cung cấp tri thức về đời sống đồng bào các dân tộc đó.
Vd: Sử thi Đăm San: tục nối dây
Truyện thơ Tiễn dặn người yêu: Tục ở rể
- Trí thức ấy lại được trình bày bằng ngôn từ của nhân dân, nó vô cùng sinh động, hấp dân người nghe.
GV: NGUYỄN THỊ THU PHƯƠNG - NHH
2. Giaó dục đạo lí làm người
VHDG giáo dục tinh thần yêu nước, tư tưởng nhân đạo, tôn vinh những giá trị con người, yêu thương con người và đấu tranh không mệt mỏi để giải phóng con người khỏi áp bức, bất công.
28
3. Tạo nên bản sắc riêng cho nền văn học dân tộc
- Góp phần hình thành tư duy thẩm mĩ đúng đắn, tiến bộ:
+ Cái đẹp hài hoà, trong sáng, thanh cao
+ Chiều sâu của cái đẹp là ở phẩm chất bên trong
- Nhiều tác phẩm trở thành mẫu mực nghệ thuật
- Là nguồn sữa tinh thần mát lành nuôi dưỡng tâm hồn các nghệ sĩ văn học viết
29
III- LUYỆN TẬP
Nối cột Chọn lựa tên tác phẩm phù hợp với thể loại:
30