Khởi
động

THẢO LUẬN NHÓM BÀN
- Kể tên các thành phần cơ
bản có trong mạch điện đơn
giản ở hình 14.1.
- Khi nào đèn Đ1, Đ2 cùng
sáng?

Các công tắc điện

Nguồn điện

Các đèn sợi đốt
- Đèn Đ1 và Đ2 cùng sáng khi tất cả các công tắc điện K, K1, K2
cùng ở trạng thái đóng.

HOẠT
ĐỘNG

Hình thành kiến thức

CHƯƠNG IV: KĨ THUẬT ĐIỆN
I. MẠCH ĐIỆN

BÀI 14: KHÁI QUÁT VỀ MẠCH
ĐIỆN(Tiết 1)

- Nêu vai trò của các
phần tử ở mạch điện
bên?
- Vẽ sơ đồ cấu trúc
chung của mạch điện

Cung
cấp
năng
lượng
điện cho toàn
mạch điện

Dây dẫn

Truyền
dẫn,
đóng cắt, điều
khiển và bảo vệ
mạch điện

Tiêu thụ năng
lượng điện của
nguồn
điện
(biến đổi điện
năng thành ánh
sáng)

CHƯƠNG IV: KĨ THUẬT ĐIỆN

BÀI 14: KHÁI QUÁT VỀ MẠCH
I. MẠCH ĐIỆN
ĐIỆN(Tiết 1)

- Mạch điện là một tập hợp các phần tử như nguồn điện; phụ tải;
thiết bị đóng cắt, điều khiển và bảo vệ được nối với nhau bằng
dây dẫn để thực hiện chức năng nhất định.
- Sơ đồ cấu trúc chung của mạch điện:
Truyền dẫn,
Nguồn điện

đóng cắt, điều
khiển và bảo vệ

Phụ tải

+ Nguồn điện(pin, ắc quy, lưới điện…)
+ Truyền dẫn, đóng cắt, điều khiển và bảo vệ(dây dẫn, công tắc,
cầu chì, cầu dao, áp tô mát…)
+ Phụ tải(đèn điện, quạt điện, nồi cơm điện, máy sấy

AI NHANH HƠN

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1 – NHÓM …
Kể tên các phần tử, sắp xếp các phần tử vào các khối trong sơ đồ cấu trúc mạch điện.

A
………………………………………………………………………………
.

D
………………………………………………………………………………
.

B
………………………………………………………………………………
.

E
………………………………………………………………………………
.

C
………………………………………………………………………………
.

G
………………………………………………………………………………
.

TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ

Nội dung

Biểu điểm

Cộng

- Gọi tên đúng mỗi phần tử

1 điểm x 6 phần tử

6 điểm

- Sắp xếp đúng mỗi phần tử

0,5 điểm x 6 phần tử

3 điểm

1 điểm

1 điểm

- Nhóm trả lời đúng nhiều nhất
và nhanh nhất
Tổng cộng

10 điểm

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Kể tên các phần tử, sắp xếp các phần tử vào các khối trong sơ đồ cấu trúc mạch điện.

A
Ắc qui – Khối “Nguồn điện”

D

B

C

Đèn sợi đốt – Khối “Phụ tải”Cầu chì – Khối “Truyền dẫn,

đóng cắt, điều khiển và bảo
vệ”

E

Công tắc điện – Khối “Truyền Áp tô mát – Khối “Truyền dẫn,
dẫn, đóng cắt, điều khiển và đóng cắt, điều khiển và bảo

G
Quạt điện – Khối “Phụ tải”

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
MỘT SỐ NGUỒN ĐIỆN THƯỜNG GẶP

Các loại pin
Bình ắc-quy

Máy phát điện

Nguồn điện từ lưới điện

Khắc phục tình trạng thiếu điện hiện nay

Đầu tư lưới điện để tránh quá tải

Hệ thống điện năng lượng mặt trời

II. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN

BẬT TẮT BÓNG ĐIỆN BẰNG CÔNG TẮC ĐIỆN

KHI CÓ LỬA CÒI HÚ

KHI CÓ MƯA CÒI HÚ HOẶC MÔ TƠ QUAY ĐỂ KÉO GIÀN PHƠI ĐỒ VÀO

II. MẠCH ĐIỆN ĐIỀU KHIỂN
- Mạch điện là mạch điện được sử dụng để thực hiện chức năng
điều khiển
- Sơ đồ cấu trúc chung của mạch điện điều khiển:
Nguồn
điện

Cảm biến, bộ
phận xử lí điều
khiển

Đối tượng
điều khiển

+ Nguồn điện(pin, ắc quy, lưới điện…): cung cấp năng lượng điện
cho mạch điện hoạt động.
+ Cảm biến cảm nhận và biến đổi đại lượng đầu vào thành tín
hiệu điện, đưa tới bộ phận xử lí để điều khiển đối tượng điều
khiển theo nhu cầu sử dụng.
+ Đối tượng điều khiển( máy bơm nước, bóng đèn, còi…)

Quan sát các hình a, b, c. Hoàn
thành phiếu học tập số 3 trong thời
gian 5 phút

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
+ Hình a:
- Ứng dụng: Khi có khói thì còi báo động sẽ phát ra tiếng để cảnh báo cháy đến con
người
- Tên cảm biến: Cảm biến khói
- Đối tượng điều khiển: Còi báo và đèn chớp
+ Hình b:
- Ứng dụng: Khi độ ẩm của đất xuống dưới mức cho phép máy bơm tự động bơm nước
để tưới cây ẩm đến mức cố định đã được cài đặt sẵn
- Tên cảm biến: Cảm biến độ ẩm
- Đối tượng điều khiển: Máy bơm
+ Hình c:
- Ứng dụng: Khi có chuyển động vào vùng cảm biến, còi báo sẽ phát tín hiệu để báo
động cho con người
- Tên cảm biến: Cảm biến tiệm cận
- Đối tượng điều khiển: Còi báo

KĨ SƯ ĐIỆN

- Kĩ sư điện là người lắp đặt, vận hành và bảo trì mạng lưới điện.
- Kĩ sư điện là cũng là những chuyên gia về các mạch điện trong các sản phẩm
như máy tính và các thiết bị gia dụng.

MỨC LƯƠNG NGÀNH ĐIỆN – ĐIỆN TỬ
- Theo một số nghiên cứu tại các nước có nền kinh tế phát
triển, kỹ sư điện - điện tử là một trong những nghề nghiệp có
mức thu nhập nằm trong top 10 nghề nghiệp có mức lương
khởi điểm cao nhất hiện nay. 
- Ở Việt Nam cũng vậy. Hiện nay, ngành kỹ thuật điện - điện
tử đang thiếu hụt nguồn nhân lực trầm trọng. Nguồn nhân lực
đáp ứng thực tế cho các doanh nghiệp, công ty chỉ ~55%.
Chính vì sự thiếu hụt nhân sự khá lớn này mà các công ty, các
doanh nghiệp đã và đang đưa ra mức lương, thu nhập khá
hấp dẫn để có thể chiêu mộ nhân lực tiềm năng ở vị trí kỹ sư
điện.
- Theo tài liệu thống kê, mức lương trung bình của kỹ sư điện
điện tử tại một số quốc gia như sau:
Tại Mỹ: mức lương trung bình khoảng 160.000.000
vnđ/tháng

* Lựa chọn đáp án đúng nhất trong mỗi câu hỏi
trắc nghiệm!
Câu 1: Cấu trúc chung của mạch điện gồm mấy
thành phần chính?
A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Câu 2: Nguồn điện nào sau đây không tạo ra dòng điện
một chiều?
A. Pin con thỏ.
B. Ắc quy.
C. Pin mặt trời
D. Lưới điện.

Câu 3: Pin được dùng trong thiết bị nào ?
A. Máy tính bỏ túi .
B. Quạt điện .
C. Máy sấy.
D. Xe đạp điện.

Câu 4: Chức năng của bộ phận truyền dẫn điện là?
A. Tạo ra điện năng nhờ chuyển hoá từ các dạng
năng lượng khác nhau .
B. Chuyển hoá điện năng thành các dạng năng
lượng khác nhau.
C. Đóng, cắt mạch; điều khiển và bảo vệ mạch
khi gặp sự cố
D. Dẫn điện từ nguồn điện đến phụ tải điện .

Câu 5: Đâu là phụ tải biến đổi điện năng thành cơ năng?
A. Tivi .

B. Đài .

C. Xe đạp điện.

D. Bóng đèn điện.

Hoạt động
Vận dụng

1. Kể tên nguồn điện; thiết bị đóng cắt,
điều khiển và bảo vệ; phụ tải có trong
mạch điện ở gia đình em?
2. Vẽ và mô tả sơ đồ khối của một mạch
điện điều khiển đơn giản mà em biết

Nhìn

Trò chơi
Nhớ
nhanh

kĩ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 – NHÓM …
Hãy vẽ các kí hiệu thông dụng trong sơ đồ mạch
điện
Tên gọi
Kí hiệu
Tên gọi
Kí hiệu
Dòng điện một chiều
 
Dây pha
 
Dòng điện xoay chiều
 
Dây trung tính
 
Cực dương
 
Hai dây dẫn chéo nhau
 
Cực âm
 
Hai dây dẫn nối nhau
 
Mạch điện ba pha
 
Cầu dao hai cực, ba cực
 
Công tắc hai cực
 
Công tắc ba cực
 
Cầu chì
 
Chấn lưu
 
Ổ điện
 
Chuông điện
 
Đèn sợi đốt
 
Đèn huỳnh quang
 
Quạt trần
 
Ổ điện và phích cắm điện
 

TIÊU CHÍ
ĐÁNH GIÁ

Mỗi kí hiệu vẽ đúng x 1 điểm x 20 kí hiệu = 20 điểm
Thang điểm 20 điểm. Nếu hai đội bằng điểm
nhau, đội nào vẽ nhanh hơn đội ấy chiến
thắng.

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

Hướng dẫn về nhà
 Học bài và làm bài tập trong Sách bài tập.

§ Nghiên cứu trước nội dung bài 15: Cảm biến và
mô đun cảm biến
§ Sưu tầm các cảm biến hoặc mạch điện điều khiển
đơn giản trong thực tế.

Hướng dẫn về nhà
 Xem lại bài đã học và làm vở bài tập.
§ Nghiên cứu nội dung mục II. Mạch điện điều
khiển
§ Sưu tầm các cảm biến hoặc mạch điện điều khiển
đơn giản trong thực tế.