CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI
HỌC

CÔNG NGHỆ
8
CHƯƠNG IV. KĨ THUẬT
ĐIỆN

KHỞI ĐỘNG - XEM
VIDEO AI
Mời các em theo
dõi video AI được
chuẩn bị cho bài
học.
Trong khi xem: Chú

ý câu hỏi xuất hiện
trong video và
chuẩn bị
câu trả lời.

KHỞI ĐỘNG - QUAN SÁT HÌNH
Hình thức: Quan
sát - suy nghĩ 14.1
thảo luận.

Kể tên các thành
phần cơ bản có
trong sơ đồ mạch
điện đơn giản ở
Hình 14.1. Khi
nào đèn Đ1, Đ2
cùng sáng?

Hình 14.1. Sơ đồ mạch điện đơn giản

HOẠT ĐỘNG SỐ - NHẬN DIỆN KÍ
HIỆU TRÊN SƠ ĐỒ
Nếu chưa biết kí hiệu,
sử dụng Google Lens
trên điện thoại
để quét Hình 14.1.
Ghi lại tên gọi của các kí
hiệu mà công cụ nhận
diện được.

Đối chiếu kết quả với
SGK,
không sử dụng kết quả
AI khi
chưa kiểm tra.

Hình 14.1

Sơ đồ mạch điện đơn

VIDEO

BÁO CÁO - KHỞI
Đại diện học sinh
nêu
các
ĐỘNG
thành phần cơ bản trong
mạch điện.
Các bạn nhận xét, bổ
sung.
Xác định điều kiện để
cả hai nhánh đèn đều
có dòng điện chạy
qua.

ĐÁP ÁN
- Các thành phần cơ bản
có trong mạch điện đơn
giản:
+ Công tắc hai cực K, K1,
K2.
+ Đèn sợi đốt Đ1, Đ2.
+ Cực âm cực dương.
- Khi tất cả công tắc hai
cực đóng, hai đèn sẽ cùng
sáng.

Hình 14.1. Sơ đồ mạch điện đơn giản

DẪN VÀO
BÀI

Mạch điện gồm nhiều phần tử liên kết
với nhau
để thực hiện một chức năng nhất
Để hiểu rõ cấu trúc chung của mạch
định.
điện, kí hiệu trên sơ đồ và mạch điện
điều khiển, chúng ta cùng tìm hiểu
bài học hôm nay.

BÀI 14. KHÁI QUÁT VỀ MẠCH
ĐIỆN

VIDEO

BÀI
KHÁI QUÁT
VỀ
MẠCH
14.
ĐIỆN
Công nghệ 8

MỤC TIÊU BÀI
Trình bày được cấu trúc chung của
HỌC
thành phần và chức năng
01 mạch điện,
02
03

của các bộ phận chính trên mạch
điện.
Trình bày được vai trò của sơ đồ
mạch điện;
nhận biết các kí hiệu quy ước được
sử dụng
trong
sơ
đồ
mạch
điện.
Vẽ và mô tả được sơ đồ khối của

mạch điện điều khiển đơn giản.

TIẾN TRÌNH BÀI
HỌC
I.
Mạch
điện

II
Mạch
.
điện

điều
khiển

Luyện
tập

Vận
dụng

VIDEO

1. MẠCH ĐIỆN - GIAO NHIỆM
VỤ4–6 học sinh. Đọc mục I SGK trang
Hình thức: 4 nhóm, mỗi nhóm
72–73.
1+
2

3+
4

Nhóm 1 + 2:

Trình bày khái niệm và sơ đồ
cấu trúc mạch điện.

Nhóm 3 + 4:

Nêu vai trò của các bộ phận
trong mạch điện.

Chuẩn bị báo cáo ngắn
của nhóm.

HỌC LIỆU – HÌNH 14.2. SƠ ĐỒ CẤU TRÚC
MẠCH ĐIỆN
Quan sát sơ đồ cấu trúc của mạch điện gồm 3
khối.
Hình 14.2. Sơ đồ cấu trúc của mạch
điện

Nguồn
điện

Truyền dẫn,
đóng cắt,
điều khiển
và bảo vệ

Phụ
tải

KHÁM PHÁ - QUAN SÁT HÌNH
Làm việc theo cặp. Quan sát Hình 14.3 và cho biết tên gọi các phần
14.3
tử của mạch điện có trong hình.

a) ắc quy

b) bóng
đèn

c) cầu
chì

d) công
g) quạt
e)
tắc
điện72
Hình 14.3. Một số phần aptomat
tử của mạch điện – SGK trang

VIDEO

1
2

HOẠT ĐỘNG SỐ - NHẬN DIỆN LINH
KIỆN
QUÉT HÌNH
Sử dụng Google Lens
hoặc chức năng nhận
diện hình ảnh để quét
Hình 14.3.
Xác định tên gọi và tìm
thông tin kĩ thuật cơ
bản của một số phần
tử: ắc quy, cầu chì,
aptomat,...
Đọc kết quả trả về và
đối chiếu với SGK trước
khi ghi nhận.

14.3

Nhận diện linh kiện từ
Hình 14.3 bằng công cụ
thông minh!

BÁO CÁO - KHÁI NIỆM VÀ CẤU TRÚC MẠCH
ĐIỆN
Đại diện nhóm trình bày.
Các nhóm khác lắng
nghe, nhận xét và bổ
sung.
Đối chiếu kết quả với
Hình 14.2.

Hình 14.2. Sơ đồ cấu trúc của
mạch điện
Nguồn
điện

Truyền dẫn,
đóng cắt,
điều khiển
và bảo vệ

Phụ
tải

Sơ đồ được dựng lại theo đúng nội dung
SGK

CHỐT KIẾN THỨC – KHÁI NIỆM MẠCH
ĐIỆN
Mạch điện là một tập hợp các phần tử như nguồn

điện; phụ tải; thiết bị đóng cắt, điều khiển và bảo
vệ được nối với nhau bằng dây dẫn để thực hiện
chức năng nhất định.
Cấu trúc chung gồm 3 khối:

Nguồn
điện

Truyền dẫn,
đóng cắt,
điều khiển và
bảo vệ

Phụ tải

VIDEO

a
)
b
)
c
)
d)
e
)
g
)

BÁO CÁO – TÊN GỌI CÁC PHẦN TỬ
HÌNH 14.3

Ắc
quy.
Bóng
đèn.
Cầu
chì.
Công
tắc.
Aptoma
t.
Quạt
điện.
Các bạn nhận xét và bổ
sung.

a)

b)

c)

d)

e)

g)

CHỐT KIẾN THỨC - VAI TRÒ CỦA
NGUỒN ĐIỆN
Nguồn điện cung
cấp năng lượng
điện cho mạch
điện hoạt động.
Nguồn điện có
thể lấy từ pin,
ắc quy, lưới
điện,...

Pin

Ắc
quy

Lưới điện

CHỐT KIẾN THỨC - TRUYỀN DẪN, ĐÓNG CẮT, ĐIỀU
KHIỂN VÀ BẢO VỆ
Có nhiệm vụ truyền tải và đóng cắt nguồn
điện.

Bảo vệ mạch điện khỏi quá tải, chập
cháy.
Ví dụ: dây dẫn, công tắc, cầu chì, aptomat,
cầu dao,...

dây
dẫn

công
tắc

cầu chì

aptoma
t

cầu dao

VIDEO

SƠ ĐỒ MẠCH ĐIỆN VÀ KÍ HIỆU
QUY ƯỚC

• Trên sơ đồ mạch điện, các
phần tử được biểu thị bằng các
kí hiệu quy ước.

• Việc sử dụng kí hiệu quy ước
giúp biểu diễn và trao đổi
thông tin về mạch điện dễ
dàng hơn.
• Quan sát Bảng 14.1 để nhận
biết các kí hiệu thông dụng.

Nguồn
điện

Công
tắc

Bóng
đèn

Điện
trở

CHỐT KIẾN THỨC - KHÁI NIỆM VÀ
CẤU TRÚC

Mạch điện điều khiển là mạch điện được sử
dụng để thực hiện chức năng điều khiển.
Mạch điện điều khiển đơn giản thường gồm:
nguồn điện; cảm biến, bộ phận xử lí và điều
khiển; đối tượng điều khiển.

Nguồn
điện

Cảm biến, bộ
phận xử lí và
điều khiển

Đối tượng
điều khiển

Hình 14.4. Sơ đồ khối của mạch điện điều khiển đơn giản

CHỐT KIẾN THỨC - CHỨC NĂNG NGUỒN ĐIỆN VÀ
CẢM BIẾN
Nguồn điện:
cung cấp năng lượng
điện cho mạch hoạt
động.

Cảm biến:
cảm nhận và biến đổi
đại lượng vật lí, hoá
học, sinh học cần đo
thành tín hiệu điện.

Ánh
sáng

Tín hiệu
điện

Nhiệt
độ
Pin

Ắc quy

Ổ cắm điện

Chuyển
động

Cảm
biến

Bộ điều
khiển
(mạch xử
lí)

CHỐT KIẾN THỨC - BỘ PHẬN XỬ LÍ, ĐIỀU
KHIỂN
VÀ ĐỐI TƯỢNG ĐIỀU KHIỂN

1

2

Bộ phận xử lí và điều
khiển:
tiếp nhận, xử lí tín hiệu
điện từ cảm biến thành
tín hiệu điều khiển tới
đối tượng điều khiển.
Đối tượng điều khiển:
là các đối tượng được
điều khiển để thực hiện
một chức năng nào đó,
ví dụ máy bơm nước,
bóng đèn, còi báo,...

TÍN HIỆU
TỪ CẢM
BIẾN

MÁY BƠM
NƯỚC

BỘ PHẬN XỬ
LÍ
VÀ ĐIỀU
KHIỂN

BÓNG
ĐÈN

TÍN HIỆU
ĐIỀU
KHIỂN

CÒI BÁO

KHÁM PHÁ - QUAN SÁT HÌNH
a 14.5
b
Cảm biến khói

Quan sát Hình 14.5
và cho biết:
• Ứng dụng của mỗi
mạch điện điều khiển.
• Tên và chức năng của
các thiết bị cảm biến,
đối tượng điều khiển
trong từng hình.

Còi báo

Đèn chớp

Bộ phận xử
lí và điều
khiển
c Cảm biến tiệm cận

Máy bơm

Cảm biến độ
ẩm

Bộ phận xử lí và điều
khiển

Bộ phận xử lí
và điều khiển
Còi báo

Hình 14.5. Một số mạch điện điều khiển ứng dụng trong thực tế SGK trang 74

BÁO CÁO - HÌNH 14.5B. MẠCH TƯỚI NƯỚC
TỰ Cảm
ĐỘNG
Bộ phận xử
Máy bơm
biến
• Cảm biến độ ẩm: nhận
biết sự thay đổi độ
ẩm.
• Bộ phận xử lí và điều
khiển xử lí tín hiệu từ
cảm biến.

lí
và điều
khiển

độ ẩm

Tín
hiệu
độ ẩm

Tín hiệu
điều
khiển

• Đối tượng điều khiển:
máy bơm.
• Ứng dụng: tưới
nước/bơm nước tự
động theo độ ẩm.

Cảm biến độ ẩm
đặt trong đất,
nhận biết
sự thay đổi độ ẩm.

Bộ phận xử lí và
điều khiển xử lí tín
hiệu từ
cảm biến và quyết
định
bật/tắt máy bơm.

Phản hồi độ ẩm (liên
tục)

Máy bơm bơm nước
để tưới cho cây khi
độ ẩm thấp.

BÁO CÁO – HÌNH 14.5C. MẠCH CẢNH BÁO DÙNG CẢM BIẾN
TIỆM CẬN
• Cảm biến tiệm cận:
phát hiện vật/người
khi không cần tiếp xúc
trực tiếp.
• Bộ phận xử lí và điều
khiển tiếp nhận tín
hiệu.
• Đối tượng điều khiển:
còi báo.
• Ứng dụng: cảnh
báo/phát hiện xâm
nhập.

Tín hiệu
Cảm
biến
tiệm cận

Bộ phận
xử lí và
điều khiển

Tín hiệu
điều
khiển

Còi
báo

KẾT LUẬN – MẠCH ĐIỆN ĐIỀU
KHIỂN

• Mạch điện điều khiển nhận thông tin từ cảm biến,
xử lí tín hiệu và điều khiển đối tượng thực hiện
chức năng.
• Các mạch điều khiển được ứng dụng rộng rãi
trong báo cháy, tưới nước tự động, cảnh báo,...
Cảm
biến

Thu nhận
thông tin
từ môi trường

Bộ phận xử
lí
và điều
khiển
Xử lí tín hiệu và
đưa ra lệnh điều
khiển

ỨNG DỤNG TIÊU
BIỀU

Đối
tượng
điều
khiển
Thực hiện chức
năng
theo lệnh điều
khiển

Báo
cháy

Tưới nước tự
động

Cảnh
báo

LUYỆN TẬP - TRÒ CHƠI TRẮC
NGHIỆM ONLINE

Công cụ: Canva

Cách tham gia: Quét mã
QR/truy cập link hoặc nhập mã
phòng do giáo viên cung cấp.
Link:
https://mophongquanghoc.my
.canva.site/tr-ch-i-t-ng-t-c-v-m
-ch-i-n
Thời gian: 6
phút.

Vị trí chèn mã QR trò
chơi

TỔNG KẾT TRÒ CHƠI - VINH
DANH
2

13

Xem bảng xếp
hạng Quizizz.
Tuyên dương
những học sinh
có kết quả nổi
bật.
Chữa nhanh
nội dung có
nhiều học sinh
trả lời sai.

CHÈN
ẢNH /
BẢNG
XẾP
HẠNG
1
2
3

VẬN DỤNG 1 - BÁO CÁO KẾT QUẢ
Đại diện học sinh
chia sẻ
các thiết bị đã khảo
sát. bạn nhận xét,
Các
bổ sung và phân
loại đúng theo cấu
trúc mạch điện.
Hoàn thiện bảng
khảo sát của cá
nhân.

BẢNG KHẢO SÁT THIẾT BỊ ĐIỆN GIA
DỤNG
Thiết
bị đóng

Nguồn
điện

cắt /
điều khiển /
bảo vệ

Phụ
tải

VẬN DỤNG 2 - VẼ SƠ ĐỒ KHỐI MẠCH ĐIỆN ĐIỀU
Vẽ và mô tả sơ đồ khối của KHIỂN
một mạch điện điều khiển đơn giản mà
em biết.
• Nêu tên mạch điện.
• Vẽ đủ các khối: nguồn điện
→ cảm biến / bộ phận xử lí,
điều khiển → đối tượng điều
khiển.
• Mô tả ngắn nguyên lí hoạt
động.

Nguồn
điện

Cảm biến, bộ
phận
xử lí và điều
khiển

Đối tượng
điều khiển

VẬN DỤNG - BÁO
CÁO SỐ
Tạo một báo cáo ngắn
dạng
Infographic hoặc Slide về
kết quả khảo sát mạch
điện gia đình.
Sử dụng hình ảnh chụp
thực tế và sơ đồ vẽ trên
máy.
Nếu chưa rõ nguyên lí của
thiết bị, có thể dùng AI để
tham khảo, ví dụ: “Cảm
biến nhiệt trong nồi cơm
điện hoạt động thế nào?”
Đối chiếu lại thông tin
trước khi
đưa vào sản phẩm.

Cảm biến
nhiệt trong
nồi cơm điện
hoạt động thế
nào?

BÁO CÁO KHẢO
SÁT
MẠCH ĐIỆN GIA
ĐÌNH

01

VẬN DỤNG - BÁO CÁO VÀ NỘP SẢN
PHẨM
Giới thiệu một
số thiết bị /
mạch điện
có trong nhà.

02

Trình bày sơ đồ
khối đã vẽ.

03

Nộp báo cáo qua
Padlet / Zalo lớp
vào buổi học
sau.

ĐẦU
VÀO

SƠ ĐỒ
KHỐI
XỬ
LÍ

NGUỒ
N

TẢI LÊN

ĐANG TẢI
LÊN...

ĐẦU
RA

HƯỚNG DẪN VỀ
NHÀ

Ghi nhớ kiến thức trong
bài.
Hoàn thành bài tập phần
Vận dụng.

Đọc trước Bài 15 –
Cảm biến và mô đun cảm
biến.

CẢM ƠN CÁC
EM!
Chúc các em vận dụng tốt

kiến thức về mạch điện và
mạch điện điều khiển vào
thực tiễn.