CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI
BUỔI HỌC NGÀY HÔM NAY

KHỞI ĐỘNG
Hãy kể tên những vật thể
mà thành phần của chúng
có hai hoặc nhiều chất trộn
lẫn với nhau?

BÀI 10. HỖN HỢP, CHẤT TINH
KHIẾT, DUNG DỊCH

NỘI DUNG BÀI HỌC
I

HỖN HỢP, CHẤT TINH KHIẾT

II

HUYỀN PHÙ, NHŨ TƯƠNG

III

DUNG DỊCH

IV CHẤT RẮN HOÀ TAN VÀ KHÔNG HOÀ TAN
TRONG NƯỚC

I. HỖN HỢP, CHẤT TINH KHIẾT
- Thế nào là hỗn hợp?
- Nước muối sinh lí, bột canh có phải
là hỗn hợp hay không? Chỉ ra các
thành phần nếu là hỗn hợp?

“

1. Hỗn hợp

- Gồm hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau.
+ Trong hỗn hợp, các chất thành phần vẫn giữ nguyên tinh chất
của nó.
- Nước muối và bột canh là hỗn hợp.
+ Trong nước muối sinh lí: có hai thành phần là sodium chloride
và nước.
+ Trong bột canh: có các chất thành phần như muối, đường,...

 Thành phần trong một số loại bột canh gia dụng

Nếu loại bỏ chất sodium
chloride ra khỏi nước
muối sinh lí có thu được
chất tinh khiết không?

Loại bỏ chất sodium
chloride ra khỏi nước
muối sinh lí ta thu được
chất tinh khiết là nước

2. Hỗn hợp đồng nhất và hỗn hợp không đồng nhất

 Quan sát và cho biết hai hỗn hợp trên có điểm gì khác nhau?

 Hỗn hợp nước muối: nước và muối hoà
tan vào nhau, không xuất hiện ranh giới
giữa chúng.
=> Hỗn hợp đồng nhất.
 Hỗn hợp dầu ăn và nước: không hoà
tan được vào nhau, xuất hiện ranh giới
giữa hai chất.
=> Hỗn hợp không đồng nhất.

3. Chất tinh khiết
- Là chất không bị lẫn chất nào khác.
- Hầu hết các loại nước biển, nước sông,… kể cả nước máy
sinh hoạt đều bị lẫn một số tạp chất.
=> Loại bỏ chúng ta sẽ thu được nước tinh khiết.

Chứa 11,2% hydrogen
Chứa 88,8% oxygen
Nhiệt độ sôi 100°C
Nhiệt độ đông đặc ở 0°C tại
áp suất thường
Khối lượng riêng D=1g/ml
 VD: Nước tinh khiết

Muối tinh khiết

Nước cất

 Một số sản phẩm tinh khiết

Bình Oxygen

Đường tinh luyện

 Một số sản phẩm tinh khiết

II. HUYỀN PHÙ, NHŨ TƯƠNG
 Quan sát cốc nước cam khi
mới vắt xong và cho biết em
có nhận xét gì?

II. HUYỀN PHÙ, NHŨ TƯƠNG

- Trong cốc có các tép cam lơ
lửng và không tan trong nước.
=> Nước cam là một hỗn hợp
huyền phù.

II. HUYỀN PHÙ, NHŨ TƯƠNG
- Huyền phù là chất rắn lơ lửng trong chất lỏng.
- Một số ví dụ về huyền phù:

II. HUYỀN PHÙ, NHŨ TƯƠNG
Thí nghiệm: Quan sát thành phần nhũ tương
- Khuấy đều một thìa nhỏ dầu ăn vào 20ml giấm.
- Nhận xét thành phần của hỗn hợp tạo thành?

II. HUYỀN PHÙ, NHŨ TƯƠNG
- Nhận xét: Hỗn hợp không hoà tan vào nhau,
dầu ăn lơ lửng trong giấm.
=> Hỗn hợp dầu ăn và giấm là nhũ tương.

II. HUYỀN PHÙ, NHŨ TƯƠNG
- Nhũ tương: là một hỗn hợp mà trong đó một chất lỏng lơ lửng
trong chất lỏng khác.
- Một số nhũ tương thường gặp: dầu giấm, viên nang dầu cá,…

 Sốt dầu giấm

 Dầu cá

 Sốt mayonnaise

III. DUNG DỊCH

 Muối

 Nước

 Nước muối

Quan sát thí nghiệm trên và đưa ra nhận xét

- Muối tan trong nước tạo thành dung dịch nước muối.
+ Là hỗn hợp đồng nhất.

 Muối

 Nước

 Nước muối

Chất tan

Dung môi

Dung dịch

III. DUNG DỊCH
- Dung dịch: là hỗn hợp đồng nhất của hai hay nhiều chất
hoà tan vào nhau.
- Dung môi: là chất có lượng chiếm phần nhiều hơn.
- Nước hoà tan các chất rắn, lỏng, khí tạo thành dung dịch.
- Các chất lỏng khác: acetone, ethanol,… được sử dụng làm
dung môi trong công nghiệp và phòng thí nghiệm

IV. CHẤT RẮN HOÀ TAN VÀ KHÔNG
HOÀ TAN TRONG NƯỚC
Kể tên một số chất
rắn hoà tan và không
hoà tan trong nước?

IV. CHẤT RẮN HOÀ TAN VÀ KHÔNG
HOÀ TAN TRONG NƯỚC
- Một số chất rắn tan được trong
nước và một số chất rắn không tan
được trong nước.
- Khả năng tan trong nước của các
chất rắn là khác nhau.

Thí nghiệm: Kiểm tra tính tan của bột đá vôi và muối ăn
Lấy bột đá
vôi/muối ăn cho
vào cốc nước cất,
khuấy đều

Để lắng rồi gạn lấy
phần nước trong

Hơ trên ngọn lửa
đèn cồn đến khi
nước bay hơi hết

Nhỏ vài giọt lên
tấm kính sạch

Thí nghiệm: Kiểm tra tính tan của bột đá vôi và muối ăn
- Nhận xét: bột đá vôi là chất rắn không hoà tan, muối ăn là
chất rắn hoà tan.
Một số chất rắn hoà tan trong nước:
đường, muối ăn,…

Một số chất rắn không hoà tan trong
nước: đồng, chì, kẽm, cát, đá,…

Các yếu tố ảnh hưởng đến chất rắn hoà
tan trong nước
Tiến hành thí nghiệm
- Lần lượt cho đường vào hai
cốc nước, khuấy đều để đường
tan hoàn toàn.
- Tiếp tục thêm đường đến khi
 Cốc 1
 Cốc 2
10ml nước thường 10ml nước ấm

không thể hoà tan nữa.
- Quan sát và nhận xét.

Các yếu tố ảnh hưởng đến chất rắn hoà
tan trong nước
Khi tăng nhiệt độ hoặc thể tích nước, lượng đường
tan trong nước càng nhiều
Phụ thuộc vào nhiệt độ, tỉ lệ chất rắn và nước
Khuấy hoặc nghiền nhỏ chất rắn trước khi hoà tan
=> Dễ hoà tan và hoà tan nhanh hơn

LUYỆN TẬP
Câu 1. Trường hợp nào sau đây là chất tinh khiết?

A. Gỗ

B. Sodium
cloride

C. Nước khoáng

D. Nước biển

LUYỆN TẬP
Câu 2. Để phân biệt chất tinh khiết và hỗn hợp ta dựa vào:
A. Tính chất của chất
B. Thể của chất
C. Mùi vị của chất
D. Số chất tạo nên

LUYỆN TẬP
Câu 3. Hỗn hợp nào sau đây là dung dịch?

A. Hỗn hợp

B. Hỗn hợp

nước đường

nước muối

C. Hỗn hợp bột

D. Hỗn hợp nước

mì và nước

và rượu

LUYỆN TẬP
Câu 4. Muốn hoà tan được nhiều muối ăn vào nước, ta không
nên sử dụng phương pháp nào dưới đây?
A

Nghiền nhỏ muối ăn

B

Đun nóng nước

C

Vừa cho muối ăn vào nước vừa khuấy

D

Bỏ thêm đá lạnh vào

LUYỆN TẬP
Câu 5. Khi hoà tan bột đá vôi vào nước, chỉ một lượng nhỏ
tan trong nước, phần còn lại làm cho nước bị đục. Hỗn hợp
này được coi là:
A. Dung dịch

C. Huyền phù

B. Chất tan

D. Nhũ tương

LUYỆN TẬP
Câu 6. Hai chất lỏng không hoà tan vào nhau nhưng khi chịu
tác động, chúng lại phân tán vào nhau thì gọi là:
A

Dung dịch

B

Nhũ tương

C

Huyền phù

D

Chất tinh khiết

VẬN DỤNG
Câu 1. Điền các khái niệm thích hợp vào bảng sau:
Mô tả

Khái niệm

Chất không có lẫn chất khác

Chất tinh khiết

Hai hay nhiều chất trộn lẫn vào nhau

Hỗn hợp

Hai chất trộn lẫn vào nhau, thành phần các
Hỗn hợp đồng nhất
chất ở mọi vị trí trong hỗn hợp giống nhau
Hai chất trộn lẫn vào nhau, thành phần các
chất không giống nhau ở mọi vị trí trong
hỗn hợp

Hỗn hợp không
đồng nhất

VẬN DỤNG
Câu 2. Phân biệt dung dịch, huyền phù và nhũ tương để
hoàn thành bảng sau:
Phân biệt

Đặc điểm

Ví dụ

Dung dịch

?

?

Huyền phù

?

?

Nhũ tương

?

?

Phân biệt

Đặc điểm

Ví dụ

Dung dịch

Là chất hoà tan được trong dung
môi, tạo thành hỗn hợp đồng nhất

Nước đường,
nước muối,…

Huyền phù

Là hỗn hợp gồm các hạt rắn lơ lửng, Nước sông, bột
phân tán trong môi trường lỏng
sắn dây,…

Là hỗn hợp gồm một hay nhiều chất
Nhũ tương lỏng phân tán trong môi trường lỏng

Mayonnaise,
dầu cá,…

 Bảng phân biệt các dung dịch, huyền phù và nhũ tương

VẬN DỤNG
Dung
Nướcdịch
trà
Câu 3. Cho các hỗn hợp:
nước phù sa, nước trà và
sữa tươi. Xác định xem từng
hỗn hợp thuộc loại nào?

Nhũ
Sữatương
tươi
Huyền
Phù sa
phù

VẬN DỤNG
Câu 4: Khi sử dụng ấm để đun sôi nước suối hoặc nước
máy thì sau một thời gian sử dụng sẽ xuất hiện nhiều cặn
trắng bám vào bên trong ấm. Cho biết:
a. Nước suối, nước máy có phải là nước tinh khiết không?
b. Tại sao khi đun nước lấy từ máy lọc nước thì trong ấm
bị đóng cặn hơn?
c. Làm thế nào để có thể làm sạch cặn trong ấm?

VẬN DỤNG
a. Nước suối, nước máy không phải là nước tinh khiết vi
ngoài nước còn có thêm các chất khác (chất đóng cặn).
b. Đun sôi nước lấy từ máy lọc sẽ xuất hiện ít cặn trong
ấm hơn vì máy lọc đã loại bỏ bớt các chất có trong nước
tự nhiên.
c. Nếu có cặn trong ấm, có thể dùng giấm ăn hoặc nước
chanh để ngâm ấm một thời gian, các chất cặn sẽ tan ra.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Vẽ sơ đồ tư duy để củng cố bài học.
- Ôn lại bài cũ và làm bài tập sgk.
- Đọc và chuẩn bị bài 11: Tách chất ra khỏi
hỗn hợp.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG
NGHE BÀI GIẢNG