BÀI GIẢNG MÔN KHTN 7
(SINH HỌC)

KHỞI ĐỘNG
1

Em hãy dõi đoạn video sau trong 2 phút.
Em hãy cho biết nội dung trong đoạn video đó là gì?

https://www.youtube.com/watch?v=9L5cPs7n6O0

https://www.youtube.com/watch?v=9L5cPs7n6O0

KHỞI ĐỘNG
1

Em hãy dõi đoạn video sau trong 2 phút.
Em hãy cho biết nội dung trong đoạn video đó là gì?

Hình ảnh những
người dân chịu đói
khổ, cơ thể rất gầy gò
và ốm yếu vì không
có thức ăn.

Điều gì sẽ xảy ra nếu cây con không được tưới nước dài ngày?

Cây bị héo và chết

KHỞI ĐỘNG
2

Theo em cơ thể sinh vật cần gì để có thể phát triển
khỏe mạnh?

Để sinh trưởng và
phát
triển
khỏe
mạnh, sinh vật cần
nước và các chất dinh
dưỡng (protein, lipit,
gluxit, chất khoáng,…)

3

Theo em chủ đề bài
học ngày hôm nay
của chúng ta là gì?

BÀI 29:
VAI TRÒ CỦA NƯỚC VÀ CÁC CHẤT
DINH DƯỠNG ĐỐI VỚI SINH VẬT

I.
I. Thành
Thành phần
phần hóa
hóa học,
học, cấu
cấu trúc,
trúc, tính
tính chất
chất của
của nước
nước
Hãy cho biết thành phần hóa học và
cấu trúc của phân tử nước ?

- Thành phần hóa học và cấu trúc của
phân tử nước: Nước được hợp thành
từ các phân tử có hai nguyên tử H,
một nguyên tử O và có dạng gấp
khúc, có công thức hóa học là H2O.

Quan sát mẫu nước trong cốc thủy tinh rút ra nhận xét về tính chất của nước?
(màu sắc, mùi vị, hình dạng,..)

Nước là chất lỏng, không
màu, không mùi, không
vị, không có hình dạng
nhất định.

Thí nghiệm 2: Đặt 3 cốc thủy tinh lên bàn, đổ nước vào 3 cốc - lượng nước
bằng nhau. Cốc 1 cho vào một thìa muối, cốc 2 cho vào 1 thìa đường, cốc 3 em
cho
vàochất
1 ít của
dầu nước:
ăn. Dùng thìa khuấy đều cả 3 cốc. Hãy quan sát TN và cho biết
- Tính
nước có khả năng hòa tan hoặc không hòa tan chất nào?
+ Nước là chất lỏng, không màu, không mùi, không vị, sôi ở 100°C,
đông đặc ở 0°C (nước đá).
+ Nước có thể hòa tan được nhiều chất như muối ăn, đường,…nhưng
không hòa tan được dầu mỡ.
+ Nước có thể tác dụng với nhiều chất hóa học để tạo thành các hợp chất
khác.

II. Tìm hiểu vai trò của nước đối với cơ thể sinh vật
Quan sát đoạn video và ghi lại vai trò của nước đối với đời sống sinh vật?

Nước chiếm 90% thể tích cơ thể sứa

Cây lúa chết khô do thiếu nước

Nước tham gia vào nhiều quá trình sống của sinh vật

Vai trò của nước đối với sinh vật:
- Nước là thành phần chủ yếu tham gia cấu tạo nên tế bào và cơ thể sinh vật.
- Nước là dung môi hoà tan nhiều chất dinh dường cho cơ thể, góp phần vận
chuyển các chất dinh dưỡng trong cơ thể.
- Nước là nguyên liệu và môi trường của nhiều quá trình sống trong cơ thể như
quá trình quang hợp ở thực vật, tiêu hoá ở động vật...
- Nước còn góp phần điều hoà nhiệt độ cơ thể.
- Khi sinh vật bị thiếu nước, các quá trình sống trong cơ thể bị rối loạn, thậm chí
có thể chết.

Khi mất nước do bị sốt hay tiêu chảy cơ thể bị mất nhiều nước ta cần làm gì?

Ăn những món ăn dạng lỏng
Bổ sung nước theo đường tình mạch

Uống Oresol

III. Vai trò của chất dinh dưỡng với thực vật
Dung dịch đủ chất dinh dưỡng
khoáng: cây tươi tốt
-Chất
Dungdinh
dịchdưỡng
thiếu Kali:
cây vật
còi là các
ở thực
cọc, lá ngả vàng

chất khoáng được hấp thụ chủ yếu
ở đất. Chúng là thành phần chủ
yếu của các hợp chất hữu cơ
tham gia cấu tạo cơ thể đồng thời
tham gia vào các quá trình sống.
Nếu thừa hay thiếu cơ sinh vật
phát triển không bình thường

Nhận
trồngcótrong
2
Chất xét
dinhcây
dưỡng
vai trò
môi
dưới vật?
đây?
gì trường
đối với thực

Kể tên một số chất dinh dưỡng ở thực vật?
Chất dinh dưỡng ở thực vật là các chất khoáng: N, P, K, S, Ca, Fe, Zn,…

Khi cây thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng sẽ có các dấu hiệu bất thường như
là đổi màu, quả dị dạng...

Lá cà chua vàng xoăn do thiếu magie

Dưa chuột bị dị dạng do bị thiếu một
số chất dinh dưỡng

Giải thích tại sao trong trồng trọt, người ta thường trồng thay đổi các loài
cây khác nhau trên cùng một diện tích đất trồng trong một năm?

Nhu cầu chất dinh dưỡng khác nhau ở các loài thực vật, do đó
người ta thường trồng thay đổi các loài cây trên cùng một diện
tích ở các mùa vụ khác nhau trong một năm để tránh suy kiệt
một số chất dinh dưỡng trong đất

Nitrogen là một trong những
nguyên tố thiết yếu cần cho sự
sinh trưởng và phát triển của thực
vật. Không khí chưa nhiều
nitrogen nhưng thực vật không
thể hấp thụ được nitrogen ở dạng
này. Rất may các loài vi khuẩn
thuộc chi Rhzobium, sống trong
nốt sần ở cây họ đậu có khả năng
biến đổi nitrogen thành dạng
nitrogen dễ hấp thụ để bổ sung
cho cây và làm giàu chất dinh
dưỡng cho đất. Vì vậy người ta
thường chọn cây họ đậu trồng xen
canh vào 1 vụ mùa trong năm

Nốt sần rễ một số
cây họ đậu chứa vi
khuẩn Rhzobium:
cây lạc, cây đỗ
tương,….

Cây lạc

Cây đỗ tương

Tinh bột

Cacbohydrat

Lipid

3.2. Vai trò của chất dinh dưỡng với động vật
Bảng 29.1: Vai trò của chất dinh dưỡng đối với động vật
Chất dinh dưỡng

Protein

Vai trò chính đối với cơ thể

- Cấu tạo tế bào và cơ thể
- Giúp các quá trình trao đổi chất và
chuyển hoá năng lượng diễn ra thuận lợi

Carbohydrate

Nguồn cung cấp năng lượng chủ yếu

Lipid

- Dự trữ năng lượng, chống mất nhiệt
- Là dung môi hòa tan một số vitamin

Vitamin và muối - Tham gia cấu tạo nên enzyme, xương
khoáng
răng. - - Tham gia các hoạt động trao đổi
chất của cơ thể

Thức ăn chứa nhiều
chất dinh dưỡng

Một số biểu hiện của cơ
thể khi bị thiếu hoặc thừa
dinh dưỡng

Bảng 29.1: Vai trò của chất dinh dưỡng đối với động vật
Chất dinh
dưỡng
Protein

Vai trò chính đối với cơ
thể

Thức ăn chứa nhiều Một số biểu hiện của cơ thể
chất dinh dưỡng
khi bị thiếu hoặc thừa dinh
dưỡng

- Cấu tạo tế bào và cơ thể Các loại thịt, cá, các -Thiếu: cơ thể gầy còm,
chậm lớn, khả năng đề kháng
- Giúp các quá trình trao loại đậu….
kém
đổi chất và chuyển hoá
năng lượng diễn ra thuận
- Thừa: tăng cân bất thường,
lợi
táo bón...

Carbohydrate Nguồn cung cấp năng Cơm, bánh mì, khoai
lượng chủ yếu
lang, khoai tây, ngô

-Thiếu: mệt mỗi, khi năng
tập trung giảm
- Thừa: béo phì.

Chất dinh Vai trò chính đối với
dưỡng
cơ thể
Lipid

Thức ăn chứa nhiều
chất dinh dưỡng

- Dự trữ năng lượng,  
Dầu thực vật, mở
chống mất nhiệt
- Là dung môi hòa tan động vật, trứng, quả
một số vitamin
ba, hạt hướng dương.

Một số biểu hiện của cơ thể khi bị
thiếu hoặc thừa dinh dưỡng
- Thiếu: Khả năng chịu lạnh kém,
thiếu một số vitamin do cơ thể không
hấp thụ được.....
- Thừa: béo phì, xơ vữa | mạch máu,
gan nhiễm mo....

Vitamin và - Tham gia cấu tạo  
Rau, củ, quả, trứng,
muối
nên enzyme, xương  
sữa,…
khoáng
răng.
 
- Tham gia các hoạt
động trao đổi chất của
cơ thể

- Thiếu: cơ thể gầy còm, chậm
lớn,…
- Thiếu hoặc thừa đều gây rối
loạn cho các quá trình sống.
Ví dụ: Thiếu vitamin D gầy còi
xương

LUYỆN TẬP

TIÊU DIỆT
CORONA VIRUS

PLAY

GIỚI THIỆU
Dịch virus corona Vũ Hán 2019–20, còn được gọi là dịch viêm phổi cấp
do chủng mới của virus corona hay dịch viêm phổi Vũ Hán (bệnh được
gọi chính thức là COVID-19 bởi WHO) là một dịch bệnh truyền nhiễm
gây ra bởi virus SARS 2 (SARS-CoV 2) đang ảnh hưởng đến Trung Quốc
đại lục, cùng với các trường hợp bị cô lập ở hơn 200 quốc gia và vùng lãnh
thổ khác, bắt đầu bùng phát vào giữa tháng 12 năm 2019 tại thành phố Vũ
Hán.

CÁCH CHƠI
- Giả sử với mỗi câu trả lời đúng, em sẽ tiêu diệt được một virus
corona. Mỗi virut được tiêu diệt tương ứng với 10 điểm.
- Hãy tiêu diệt hết tất cả các virus này và giúp thế giới của chúng ta
trở nên an toàn hơn.
- Thời gian suy nghĩ cho mỗi câu trả lời là 20 giây.
- Chúc các em thành công.

TIÊU DIỆT
CORONA VIRUS
1

2
3

4

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 1: Khi tìm kiếm sự sống ở các hành tinh trong vũ trụ, các nhà
khoa học trước hết tìm kiếm xem ở đó có nước hay không, vì sao?
A. Nước được cấu tạo từ các nguyên tố quan trọng là oxygen và hydrogen.

B Nước là thành phần chủ yếu của mọi tế bào và cơ thể sống, giúp tế bào tiến
B.
hành chuyển hóa vật chất và duy trì sự sống.
C. Nước là dung môi hòa tan nhiều chất cần thiết cho các hoạt động sống của
tế bào.
D. Nước là môi trường sống của nhiều loài sinh vật.

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 2: Cơ thể sẽ gặp
nguy hiểm nếu không
bổ sung nước kịp
thời trong những
trường hợp nào sau
đây?

(1) Sốt cao.
(2) Đi dạo
(3) Hoạt động thể thao ngoài trời với cường
độ mạnh.
(4) Ngồi xem phim.
(5) Nôn mửa và tiêu chảy.

A (1), (3), (5).
A.

B. (1), (2), (3).

C. (1), (3), (4).

D.(2), (4), (5).

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 3: Đâu không phải là tính chất của nước?
A. Là chất lỏng.
B. Không màu, không mùi, không vị.
C.
C Hòa tan được dầu, mỡ.
D. Có thể tác dụng với nhiều chất hóa học để tạo thành các
hợp chất.

00
01
02
03
04
05
06
07
08
09
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20

Câu 4: Nước chiếm khoảng bao nhiêu phần trăm khối
lượng cơ thể?
A. 50%.

B 70%.
B.
C. 80%.
D. 90%.

VẬN DỤNG
Câu 1. Em hãy giải thích câu tục ngữ “Nhất nước, nhì phân, tam cần,
tứ giống” ?
Câu 2. Hãy tìm hiểu và nêu một số loại thức ăn có trong bữa ăn hằng
ngày để phòng tránh bệnh bướu cổ.
 em hãy đề xuất những lưu ý trong việc chăm sóc sức khỏe để cơ
thể/ cây cối phát triển khỏe mạnh.

GỢI Ý
Câu 1. Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giống là câu tục ngữ của nhân dân ta chỉ ra 4 yếu
tố quan trọng để làm nên một vụ mùa bội thu trong nông nghiệp lúa nước, đó là 4 yếu tố:
Nước, Phân bón, Công chăm sóc, Giống lúa.
 Nhất nước: Thứ nhất là Nước. Ruộng lúa phải đảm bảo nước đầy đủ.
 Nhì phân: Thứ nhì là Phân Bón. Phân Bón cần được bón đúng loại, đầy đủ và đúng
thời điểm.
 Tam cần: Thứ ba là Cần, tức là lao động, bỏ công sức chăm sóc, ví dụ làm cỏ, diệt trừ
sâu bệnh, v.v..
 Tứ giống: Thứ tư là Giống, tức là giống lúa, giống tốt thì mới cho năng suất cao, khả
năng chống chịu sâu bệnh tốt. Đây là 4 yếu tố quan trọng để có một vụ mùa bội thu,
năng suất cao.

GỢI Ý

Câu 2. 
Để phòng tránh bị bệnh bướu cổ, nên bổ sung các loại thức ăn có chứa
iot trong bữa ăn hằng ngày như trứng gà, rau cần, cải bẹ, cá biển,....

HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI
• Học bài và trả lời câu hỏi SGK và
SBT..
• Đọc và tìm hiểu trước Bài 34:
Trao đổi nước và chất dinh dưỡng
ở thực vật.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
CHÚ Ý THEO DÕI