kính Chào quí thầy, cô giáo
đến dự giờ
Tiết dạy tốt
Lớp 11A5
Năm học 2008-2009
Giáo viên giảng dạy: Nguyễn Thị Hồng Phương
Trường Trung Học Chuyên Kon Tum
? Có bao nhiêu điểm chung giữa cây thước và bìa cuốn sách?
song song với bìa cuốn sách
Nằm trên bìa cuốn sách
Cắt bìa cuốn sách
Bài 3: ĐƯờNG THẳNG
SoNG SoNG VớI MặT phẳng
1. Vị trí tương đối giữa đường thẳng và mặt phẳng
a
(a)
(b)
(c)
a
a
a
A
Ghi vở
1. Vị trí tương đối giữa đường thẳng và mặt phẳng.
Định nghĩa: Một đường thẳng và một mặt phẳng gọi là song song với nhau nếu chúng không có điểm chung.

Vậy:
b
a
I
2. Điều kiện để một đường thẳng song song với một mặt phẳng.
1. Vị trí tương đối giữa đường thẳng và mặt phẳng.
*Nếu I thuộc (P), hãy cho biết vị trí tương đối giữa a và (P)
*Nếu I không thuộc (P), hãy cho biết vị trí tương đối giữa a và (P)
a
I
b
Nếu I thuộc (P) thì a nằm trong (P)
b
a
I
b
a
I
Nếu I không thuộc (P) thì a song song với (P)
b
b
a
I
Bài 3: ĐƯờNG THẳNG SoNG SoNG VớI MặT phẳng
b
a
Ghi vở
Định lí 1:
Ví dụ 1: Cho hình lập phương ABCD.A`B`C`D`. Hãy chỉ ra các đường thẳng đi qua hai đỉnh của hình lập phương đó và song song với mp(A`B`C`D`).
A
B
C
D
A`
B`
C`
D`
Các đường thẳng đi qua hai đỉnh của hình lập phương và song song với mp(A`B`C`D`) là:
AB
BC
CD
DA
AC
BD
A
B
C
D
A`
B`
C`
D`
3. Tính chất
Ghi vở
Định lí 2:
Giả sử a không song song với b. Khi đó a b hoặc a cắt b
+) Nếu a b thì a (P) (mâu thuẫn với a // (P))
+) Nếu a b = I thì I b, I a
Mà b (P). Do đó: I (P)
Suy ra: a và (P) có điểm chung là I (mâu thuẫn a //(P))
Vậy a // b
Chứng minh:
Nếu một đường thẳng song song với một mặt phẳng thì nó song song với một đường thẳng nào đó nằm trong mặt phẳng.
* Hệ quả 1:
Ví dụ 2(Bài 25sgk): Cho tứ diện ABCD. Gọi M, N lần lượt là trung điểm của các cạnh AB; AC.

D
A
C
B
M
N
a, Xét vị trí tương đối của đường thẳng MN và mặt phẳng (BCD)

b,Gọi d là giao tuyến của hai mặt phẳng (DMN) và (DBC). Xét vị trí tương đối của d và mặt phẳng (ABC)
a, Ta có MN là đường
trung bình của
nên: MN // BC

b,Ta có

Suy ra d//MN => d//BC
Vậy: d//(ABC)
Suy ra: MN // (BCD)
Giải
D
A
C
B
M
N
d
Tóm tắt kiến thức cơ bản.
1. Các vị trí tương đối giữa đường thẳng a và mặt phẳng (P) .
2. Điều kiện để đường thẳng a song song với mặt phẳng(P).
3.Tính chất.
Bài tập 1(bài 23 sgk): Cho hai đường thẳng a và b cùng song song với mặt phẳng (P). Mệnh đề nào đúng trong các mệnh đề sau?
A. a và b song song với nhau
B. a và b chéo nhau
C. a và b có thể cắt nhau
D. a và b trùng nhau
E. Các mệnh đề A, B, C, D đều sai
C. a và b có thể cắt nhau
Bài tập củng cố
Bài tập 2(bài 24 sgk): Cho mp(P) và hai đường thẳng song song a, b. Mệnh đề nào đúng trong các mệnh đề sau đây:
A) Nếu (P) song song với a thì (P) cũng song song với b
B) Nếu (P) song song với a thì (P) song song với b hoặc chứa b
C) Nếu (P) song song với a thì (P ) chứa b
D) Nếu (P) cắt a thì (P ) cắt b
E) Nếu (P) cắt a thì (P) có thể song song với b
F) Nếu (P) chứa a thì (P) có thể song song với b
b
a
b
a
b
a
A
B
b
a
a
Bài tập 3: Cho đường thẳng a song song với mặt phẳng (P). Khi đó:

(A) Mọi đường thẳng nằm trong (P) đều song song với a
(B) Mọi đường thẳng nằm trong (P) đều chéo với a
(C) Có vô số đường thẳng nằm trong (P) và song song với a
(D) Chỉ có duy nhất một đường thẳng nằm trong (P) và song song với a
(C) Có vô số đường thẳng nằm trong (P) và song song với a
Bài tập 4:
Cho tứ diện ABCD . M, N lần lượt là trọng tâm của tam giác ABC và BCD
Chứng minh rằng MN//(ABD)
và NM//(ACD)
D
A
C
B
M
N
H
Hướng dẫn về nhà:
- Vị trí tương đối giữa đường thẳng và mặt phẳng.
- Điều kiện đề một đường thẳng song song với một mặt phẳng, định lí 1; định lí 2.
Học bài, làm bài 26 ;27 ;28(sgk)
Bài tập bổ sung:
Cho hình chóp S.ABCD có đáy ABCD là hình bình hành. Mặt phẳng (Q) đi qua trung điểm M của cạnh SB, song song với cạnh AB, cắt cạnh SA, SD, SC lần lượt tại Q, P, N. Tứ giác MNPQ là hình gì?

D
A
C
B
M
N
Q
P
S
Hướng dẫn: Chứng minh:
QM // AB; PN // CD;
AB // CD
Suy ra: QM // PN => MNPQ là hình thang.