BÀI 24 : KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN ĐÀNG
NGOÀI ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

1. Tình hình chính trị
2. Những cuộc khởi nghĩa lớn

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị

PHỦ CHÚA TRỊNH.

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị

Em có nhận xét gì
về chính quyền
Đàng Ngoài giữa
thế kỉ XVIII?

SỬ LIỆU THAM KHẢO
“Từ khi họ Trịnh lên cầm quyền, thì bên nhà
vua gọi là Triều đình, bên phủ gọi là Phủ liêu.
Phàm những việc chính trị và quân dân đều
do bên phủ chúa định đoạt hết cả, cho nên
người ta thường dùng chữ Phủ liêu chứ không
mấy khi dùng chữ Triều đình, vì Triều đình
chỉ còn cái hư vị, chứ không còn quyền gì
nữa...” (Trích Việt Nam sử lược – Trần Trọng
Kim)

Chúa Trịnh Giang cho xây nhiều chùa lớn.
Năm 1730, hàng vạn dân ở Hải Dương phải đi
đào sông, kéo gỗ và đắp đường chở gạch đá để
tu sửa hai chùa Quỳnh Lâm và Sùng Nghiêm.
Chúa Trịnh Sâm càng lún sâu hơn vào “vũng
bùn” ăn chơi hưởng lạc. Vào dịp Tết Trung
thu, “ chúa phát gấm làm hàng trăm, hàng
ngàn cái đèn lồng tinh xảo tuyệt vời, mỗi cái
giá đến mấy chục lạng vàng.

Trong phủ chúa có đến bốn, năm trăm
hoạn quan, “ngạo mạn, hách dịch” cả
nước căm ghét, ghê tởm, kinh sợ chúng.
Quan lại xét xử “đục nước béo cò”, “để
cho kẻ giảo hoạt lọt lưới pháp luật, kẻ
điêu toa được múa mép, kẻ lí ngay
đành phải chịu thua.
(Thông sức của Ngự sử đài năm 1719)

Trong phủ chúa có đến bốn, năm trăm
hoạn quan, “ngạo mạn, hách dịch” cả nước
căm ghét, ghê tởm, kinh sợ chúng.
Quan lại xét xử “đục nước béo cò”, “để cho
kẻ giảo hoạt lọt lưới pháp luật, kẻ điêu toa
được múa mép, kẻ lí ngay đành phải chịu
thua.
(Thông sức của Ngự sử đài năm 1719)

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị
- Từ giữa thế kỉ XVIII, Chính
quyền phong kiến Đàng Ngoài
mục nát:
+ Chúa Trịnh ăn chơi sa
đọa. Vua Lê chỉ là cái bóng
mờ.
+ Quan lại, binh lính hoành
hành đục khoét nhân dân.

Nêu những biểu
hiện chứng tỏ sự
mục nát của vua
Lê chúa Trịnh?

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị
- Ruộng đất của nông dân
bị địa chủ và quan lại lấn
chiếm, sản xuất nông
nghiệp đình đốn, đê điều vỡ
liên tục, nhà nước đánh
thuế cao.

Sự mục nát của
chính quyền họ
Trịnh dẫn đến
hậu quả gì?

Côngthương
nghiệp ở giai đoạn
này như thế nào?

SỬ LIỆU THAM KHẢO
Nhà sử học Phan Huy Chú viết: “Vì trưng thu quá
mức dân kiệt cả vật lực mà không thể nộp đủ đến
nỗi trở thành bần cùng mà bỏ cả nghề nghiệp. Có
người vì thuế sơn mà chặt cây sơn, vì thuế vải lụa
mà phá khung cửi, vì thu cá tôm mà phải xe chài
lưới...”
(Lịch chiếu hiến chương loại chí)

( Khâm định Việt sử thông giám cương mục)

Nạn đói khủng khiếp năm 17401741 ở Đàng Ngoài, “Dân lưu vong
bồng bế, dắt díu nhau đi kiếm ăn
đầy đường… Dân phần nhiều sống
nhờ rau cỏ, ăn cả chuột, rắn.
Người chết đói ngỗn ngang, người
sống sót không còn một phần
mười. Làng nào có tiếng trù mật
cũng chỉ còn năm, ba hộ mà thôi”.

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị

Đời sống của nhân
dân vào khoảng
nửa cuối thế kỉ
XVIII như thế nào?

- Vào khoảng những năm 40 của thế kỉ XVIII,
hàng chục vạn nông dân chết đói, người sống sót
phải lìa bỏ làng quê, phiêu tán khắp nơi.

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị
- Chính quyền phong kiến Đàng
Ngoài mục nát:
+ Chúa Trịnh ăn chơi sa đọa. Vua
Lê chỉ là cái bóng mờ.
+ Quan lại, binh lính hoành hành
đục khoét nhân dân.
- Hậu quả: Sản xuất nông nghiệp
bị đình đốn, công thương nghiệp
sa sút. Hàng chục vạn nông dân
chết đói.

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị
2. Những cuộc khởi nghĩa
lớn

Nguyên nhân nào
làm bùng nổ các
cuộc khởi nghĩa
của nông dân ở
thế kỉ XVIII?

 Đời sống nhân dân đói
khổ nổi dậy đấu tranh.

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị

Em có nhận xét gì
về chính quyền
Đàng Ngoài giữa
thế kỉ XVIII?

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII
1. Tình hình chính trị
2. Những cuộc khởi nghĩa
lớn
a. Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu

Kể tên các cuộc
khởi nghĩa lớn
trong thời kì
này?

Nguyễn Dương
Hưng (1737) Sơn
Tây
Nguyễn Hữu Cầu(1741-1751)Đồ
Sơn, Kinh Bắc,
Sơn Nam, Thanh
Hóa, Nghệ An

Lê Duy Mật (1738-1770)
Thanh Hóa, Nghệ An
Nguyễn Danh
Phương (17401751)Tam Đảo, Sơn
Tây, Tuyên Quang
Hoàng Công Chất
(1739-1769) Sơn
Nam, Tây Bắc

Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa nông dân Đàng Ngoài thế
kỷ XVIII

Khởi
Cuộcnghĩa
khởi
nào nghĩa
nổ ra
đầuNguyễn
tiên?
Dương Hưng
nổ ra đầu tiên
ở Sơn Tây

Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa
nông dân Đàng Ngoài thế kỷ XVIII

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

2. Những cuộc khởi nghĩa lớn
Các cuộc khởi nghĩa
lớn
Nguyễn Dương Hưng

Thời gian
1737

Địa bàn
Sơn Tây (Hà Nội)

Cuộc khởi
nghĩa
Cuộc
khởi
Lê
Duy nào
Mật
nghĩa
kéo
kéo dài nhất
dài
trong các
nhất?
cuộc khởi
nghĩa nông
dân thế kỉ
XVIII ở
Đàng Ngoài
Lược đồ nơi diễn ra các cuộc khởi nghĩa
nông dân Đàng Ngoài thế kỷ XVIII

BÀI 24: KHỞI NGHĨA NÔNG DÂN
ĐÀNG NGOÀI THẾ KỈ XVIII

2. Những cuộc khởi nghĩa lớn
Các cuộc khởi nghĩa Thời gian
Nguyễn Dương Hưng

1737

Nguyễn Danh Phương 1740- 1751

Địa bàn
Sơn Tây (Hà Nội)
Sơn Tây, lan rộng ra Thái
Nguyên,Tuyên Quang.

Nguyễn Hữu Cầu

1741 - 1751 Từ Hải Phòng, lan ra Kinh
Bắc, uy hiếp Thăng Long,…

Hoàng Công Chất

1739 1769

Từ Sơn Nam chuyển lên
vùng Tây Bắc