TIẾT 101 – TIẾNG VIỆT

Tiết 101 - Tiếng Việt

KHỞI NGỮ

chủ ngữ
I/ ĐẶC ĐIỂM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHỞI Xác
NGỮđịnh
TRONG
CÂU:
trong các câu có từ
1/ Khái niệm:

 Đọc các câu sau:

in đậm?

a/ Nghe gọi, con bé giật mình, tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác, lạ
lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
CN

VN

(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)

b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
CN

VN

(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)

c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể
VN
tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…]. CN
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

a/ Nghe gọi, con bé giật mình , tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác,
lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể
tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

? Xác định vị trí
của các từ ngữ in
đậm ?

 Vị trí đứng
trước chủ ngữ.

a/ Nghe gọi, con bé giật mình , tròn mắt nhìn. Nó ngơ ngác,
lạ lùng. Còn anh, anh không ghìm nổi xúc động.
(Nguyễn Quang Sáng – Chiếc lược Ngà)
b/ Giàu, tôi cũng giàu rồi.
(Nguyễn Công Hoan - Bước đường cùng)
c/ Về các thể văn trong lĩnh vực văn nghệ, chúng ta có thể
tin ở tiếng ta, không sợ nó thiếu giàu và đẹp[…].
(Phạm Văn Đồng - Giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt)

? Các từ in đậm có

quan hệ gì với nội
dung của câu ?

 Các từ in đậm nêu
lên nội dung được nói
đến trong câu.

Các từ, cụm từ in đậm ở các câu
trên (anh, giàu, các thể văn trong
lĩnh vực văn nghệ) được gọi là
khởi ngữ.

? Khởi

ngữ là gì ?

Tiết 101 - Tiếng Việt

KHỞI NGỮ
I/ ĐẶC ĐIỂM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHỞI NGỮ TRONG CÂU:
1/ Khái niệm:

Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để
nêu lên đề tài được nói đến trong câu.

a) Bảo vệ môi trường , đó là việc chúng ta phải làm.
b) Về môi trường biển, chúng ta cần quan tâm

? Xác định khởi ngữ trong hai câu sau:
a) Tôi đọc quyển sách này rồi.
b) Quyển sách này tôi đọc rồi.
Câu a) Không có khởi ngữ. (chỉ có bổ ngữ)
Câu b) Khởi ngữ là “quyển sách này”

 Câu hỏi thảo luận:
Phân biệt khởi ngữ và bổ ngữ?

 Cho ví dụ:

Ông ấy, rượu không uống, thuốc không hút.
? Xác định
khởi ngữ trong
câu trên? Nhận
xét vị trí của
khởi ngữ trong
câu trên?

Khởi ngữ là từ
“rượu”, “thuốc”,
khởi ngữ đứng sau
chủ ngữ.

Lưu ý: Trong một số trường hợp khởi
ngữ đứng sau chủ ngữ.( không quá quan
tâm)

2/ Đặc điểm:

?

Nhận
xét
? Khởi
ngữ có những
chức
năng
Lànào?
thành phần phụ không
đặc
điểm
như
thế
ngữ pháp của
nằm trong kết cấu chủ ngữ,
khởi ngữ?

vị ngữ.

?

Trước khởi
ngữ thường có
những từ ngữ
thuộc từ loại
nào? Cho ví dụ?

Trước khởi ngữ thường
có quan hệ từ như: về,
đối với, còn,…

Tiết 101- Tiếng Việt

KHỞI NGỮ
I/ ĐẶC ĐIỂM VÀ CÔNG DỤNG CỦA KHỞI NGỮ TRONG
CÂU.

1/ Khái niệm:
Khởi ngữ là thành phần câu đứng trước chủ ngữ để nêu
lên đề tài được nói đến trong câu.

2/ Đặc điểm:
- Không tham gia cấu trúc chủ ngữ, vị ngữ.
- Trước khởi ngữ thường có thể thêm các quan hệ từ
như: còn, về, đối với…

II/ BÀI TẬP:
Bài tập 1: Tìm khởi ngữ trong các đoạn trích sau đây:
a/ Ông cứ đứng vờ vờ xem tranh ảnh chờ người khác đọc rồi nghe
lõm. Điều này ông khổ tâm hết sức.

Điều này

(Kim Lân, Làng)

b/ - Vâng ! Ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thì thế là sung
sướng.

chúng mình

(Nam Cao, Lão Hạc)

c/ Một mình thì anh bạn trên đỉnh Phan-xi-păng ba nghìn một trăm bốn
mươi hai mét kia mới một mình hơn cháu.

Một mình

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

d/ Làm khí tượng, ở được cao thế mới là lí tưởng chứ.

Làm khí tượng

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

e/ Đối với cháu, thật là đột ngột.

Đối với cháu

(Nguyễn Thành Long, Lặng lẽ Sa Pa)

Bài tập 2: Hãy viết lại các câu sau đây bằng cách
chuyển phần được in đậm thành khởi ngữ (có
thể thêm trợ từ thì )
a/ Anh ấy làm bài cẩn thận lắm.
 Làm bài, anh ấy cẩn thận lắm.
b/ Tôi hiểu rồi nhưng tôi chưa giải được.
 Hiểu thì tôi hiểu rồi nhưng giải thì tôi chưa
giải được.

Đọc các câu sau:
a) Giàu , tôi cũng giàu rồi.
b) Quyển sách này tôi đọc nó rồi.
c) Kiện ở huyện, bất quá mình tốt lễ, quan trên mới xử cho được.
H : Xác định các khởi ngữ trong các câu trên ?
H : Nhận xét về quan hệ của các khởi ngữ với nội dung của câu ?