Bài 6
ĐO KHỐI LƯỢNG

I. Đơn vị đo khối lượng

Đơn vị đo khối lượng là
kilôgam. Kí hiệu: kg
Kilôgam là khối lượng của một quả
cân mẫu (làm bằng bạch kim pha Iriđi),
đặt ở Viện Đo lường quốc tế ở Pháp
(H5.1)

Hình 5.1

* Các đơn vị khối lượng khác thường gặp:
- gam (kí hiệu g): 1g = 0,001 kg
- héctôgam (còn gọi là lạng): 1 lạng = 100 g
- tấn (kí hiệu t): 1t = 1000 kg
- miligam (kí hiệu mg): 1mg = 0,001 g
- tạ: 1 tạ = 100 kg

Nhiệm vụ 1 - PHT:
Tìm hiểu số gam ghi trên vỏ mì chính, bột giặt, muối …

Hãy tìm từ thích hợp trong khung để điền vào chỗ trống trong
các câu sau:
1. Mọi vật đều có (3)..................
2. Khối lượng của một vật chỉ (4).............. chất
chứa trong vật.

vạch chia
lượng
khối lượng

II. Dụng cụ đo khối lượng

Hình a

Hình b

Hình c

Hình d

Hãy chỉ trên các hình a, b, c và d xem đâu là cân tạ, cân đòn,
cân đồng hồ, cân y tế.

Hình a

Hình b

Hình c

Hình d

Xác định GHĐ và ĐCNN của cân trong các trường hợp sau:

Hình a
GHĐ: 1000 g
ĐCNN: 5 g

Hình b
GHĐ: 15 kg
ĐCNN: 0,05 kg

Hình c
GHĐ: 130 kg
ĐCNN: 1 kg

III. Cách đo khối lượng

2.

3.

đĩa cân
5.

ốc điều chỉnh

1.

thân cân
kim cân
Bảng số cân
4.
Hình 5.2

3.

1.

Khung cân
Cảm biến trọng lượng
4.

Bàn cân
2.

Bộ chỉ thị cân

1. Dùng cân đồng hồ
- B1: Ước lượng khối lượng của vật để
chọn cân có GHĐ và ĐCNN thích hợp.
- B2: Vặn ốc điều chỉnh để kim cân chỉ
đúng vạch số 0.
- B3: Đặt vật cần cân lên đĩa cân.
- B4: Mắt nhìn vuông góc với vạch chia
trên mặt cân ở đầu kim cân.
- B5: Đọc và ghi kết quả.

2. Dùng cân điện tử

- B1: Ước lượng khối lượng cần cân để
chọn đơn vị thích hợp (nhấn nút
“Units”.- chọn g, kg…)
- B2: Đặt mẫu vật cần cân nhẹ nhàng
trên đĩa cân (nhấn nút “TARE” để cân
tự động khấu trừ khối lượng vật chứa)
- B3: Sử dụng kẹp hoặc găng tay để đặt
bình đựng hoá chất/ dụng cụ đựng vật
mẫu lên đĩa cân (tránh để dầu, mỡ…
dính vào vật cần đo sẽ làm sai lệch kết
quả đo.

Trải nghiệm: Pha một cốc trà quất (trà tắc)
Nguyên liệu gồm:
+ 50g đường (vàng, trắng)
+ 50g quất
+ 200ml nước trà
Chú ý:
Tuỳ theo sở thích có thể cho thêm đá

LUYỆN TẬP
1. Quan sát các hình vẽ dưới đây, hãy chỉ ra đâu là cân tiểu ly,
cân điện tử, cân đồng hồ, cân xách?

Cân
điện1tử
Hình

CânHình
đồng2 hồ

CânHình
tiểu 3ly

Hình
4
Cân
xách

Câu 2: Khi mua trái cây ở chợ, loại cân thích hợp là
A. cân tạ.
B. cân Roberval.
C. cân đồng hồ.
D. cân tiểu li.
Câu 3: Loại cân thích hợp để sử dụng cân vàng, bạc
ở các tiệm vàng là
A. cân tạ
B. cân đòn
C. cân đồng hồ.
D. cân tiểu li.

Nhiệm vụ 4: Thiết kế dụng cụ đo khối lượng
Vật liệu gồm:
+ 1 cái móc áo
+ 2 cốc giấy (nhựa)
+ Bộ quả cân (mẫu vật biết trước khối lượng)
+ dây sợi
+ Thước các loại, kéo, bút, giấy bìa, băng kéo dính …

GHI NHỚ
 Khối lượng của một vật chỉ lượng chất tạo thành vật đó.
 Đơn vị của khối lượng là kilôgam (kg).
Người ta dùng cân để đo khối lượng.
Cách đo khối lượng bằng cân đồng hồ, cân điện tử.

Dặn dò

- Học thuộc ghi nhớ.
- Làm bài tập 6. SBT
- Hoàn thiện thiết kế cân đơn giản
và thiết kế một cân đơn giản khác
như cân đòn, cân lò xo…

`