Tiết:33, 34,35,36: Baì: 20
VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT TRONG ĐỜI SỐNG VÀ TRONG TỰ NHIÊN
Hãy cho biết thực vật có thể cung cấp cho chúng ta những gì trong đời sống hàng ngày?
LƯƠNG THỰC
THỰC PHẨM
ĐỒ GỖ
GIẤY
QUẦN ÁO
I. Vai trò của thực vật với đời sống con người
Quan sát tranh kết hợp kiến thức bản thân thảo luận nhóm hoàn thành bảng sau để biết thực vật có thể cung cấp cho chúng ta những gì trong đời sống hàng ngày!
x
x
x
x
x
CÂY LƯƠNG THỰC
Cây ngô
Cây sắn (khoai mì)
Cây lúa mì
Cây lúa nước
XUẤT KHẨU GẠO
CÂY THỰC PHẨM
Cây cà rốt
Cây bắp cải
Cây mồng tơi
CÂY ĂN QUẢ
Cây xoài
Cây dâu tây
CÂY CÔNG NGHIỆP
Cây mía
Cây cao su
Cây cà phê
CÂY LẤY GỖ
Cây thông
Cây mít
Cây bạch đàn

CÂY LÀM THUỐC
Cây nhân sâm
Cây tía tô
Cây tỏi
CÂY LÀM THUỐC
CÂY LÀM THUỐC
CÂY SEN
CÂY LÀM CẢNH
Cây mai
Cây đào
Cây phong lan
Cây đỗ quyên
CÂY LÀM CẢNH
Cây hướng dương
Cây hoa hồng
Cây Tulip
CÂY LÀM GIA VỊ
CÂY ỚT
Chanh
Sả
Ớt
Tỏi
Cây bóng mát và điều hòa không khí
THẢO LUẬN NHÓM HOÀN THÀNH BẢNG SAU ĐỂ BiẾT THỰC VẬT CÓ THỂ CUNG CẤP CHO CHÚNG TA NHỮNG GÌ TRONG ĐỜI SỐNG HẰNG NGÀY.
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
x
Em hãy tìm thêm vài ví dụ khác ở địa phương?
Đọc bảng đã điền em có nhận xét gì về vai trò của thực vật đối với con người?
x
Thực vật có công dụng nhiều mặt và có ý nghĩa kinh tế rất lớn:
- Cho gỗ dùng trong xây dựng và công nghiệp.
- Cung cấp lương thực, thực phẩm cho người.
Làm thuốc, làm cảnh.
Cho bóng mát và điều hòa không khí
 Là nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá, chúng ta cần phải bảo vệ và phát triển nguồn tài nguyên đó để làm giàu cho Tổ Quốc.
Có khi với cùng một cây nhưng có nhiều công dụng khác nhau tùy bộ phận sử dụng
Cây sen: cây làm cảnh, quả để ăn, tâm (nhị) sen làm thuốc.
Cây dừa: quả để ăn, thân và lá để làm nhà...
Cây thuốc lá
Bên cạnh những cây có ích cũng còn một số ít cây có hại cho sức khỏe con người. Qua thông tin SGK tr 155, 156, các em hãy nêu tên các cây có hại cho sức khỏe con người?
Cây thuốc lá là cây công nghiệp: lá dùng để chế thuốc hút, chất nicotin dùng để chế thuốc trừ sâu.
*Nếu dùng thuốc lá nhiều  ảnh hưởng đến hô hấp  gây ung thư phổi.
Em có biết
Phổi (78%)
Bệnh ung thư phổi
MỘT SỐ CÂY CÓ HẠI CHO SỨC KHỎE CON NGƯỜI
Cây và quả thuốc phiện (anh túc)
Trong nhựa cây thuốc phiện có chứa moocphin và heroin là những chất độc nguy hiểm  gây nghiện, nếu lạm dụng có hại đến sức khỏe và gây ngạt thở tử vong.
Cây cần sa
Cây cần sa có tác hại giống như cây thuốc phiện.
Mặt khác còn gây hậu quả xấu cho gia đình và xã hội.
tự nhiên
tổng hợp
Ma túy đá
Ma túy
Hiện nay nhà nước ta có chủ trương gì để hạn chế tác hại của cây thuốc phiện, cây cần sa và cây thuốc lá?


+ Tuyên truyền giáo dục nhân dân thấy rõ tác hại của thuốc lá, thuốc phiện và cần sa.
+ Xóa bỏ các vùng trồng cây thuốc phiện, cấm trồng cần sa trong gia đình, nơi công cộng.
+ Cấm hút thuốc lá nơi công cộng, cơ quan, xí nghiệp.
+ Giảm bớt nhà máy sản xuất thuốc lá hoặc chuyển sang chế biến thuốc trừ sâu.
+ Tăng thuế đối với các nhà máy chế biến thuốc lá trong nước, cấm nhập khẩu thuốc lá ngoại.
+ Tổ chức y tế thế giới (WHO) lấy ngày 31/5 hàng năm là ngày chống hút thuốc lá vì sức khỏe con người và cộng đồng xã hội.
Cây lá ngón chứa chất độc gây chóng mặt, buồn nôn… sau đó bị mỏi cơ, thân nhiệt hạ, tim đập yếu, khó thở
Cây trúc đào chứa chất độc Neriin,gây buồn nôn ói mửa, hôn mê.
Cây vạn niên thanh chứa chất độc
có thể làm bỏng rát mắt
Cây cà gai chứa chất độc gây
mẩn đỏ, ngứa,chóng mặt...
Sơ đồ trao đổi khí
II. VAI TRÒ CỦA THỰC VẬT TRONG TỰ NHIÊN
1. Điều hoà khí hậu
Đất trống (A)
Trong rừng r?m (B)
Nguyên nhân nào khiến khí hậu giữa hai
nơi A và B khác nhau?
Không có thực vật
Có thực vật
Do sự có mặt của thực vật
Tại sao trong rừng râm mát còn ở bãi trống thì nóng, nắng gắt?
- Vì trong rừng tán lá rậm  ánh sáng mặt trời khó lọt xuống dưới, cây xanh quang hợp thải oxi và thoát hơi nước  râm, mát.
Còn ở bãi trống không có đặc điểm này
Tại sao ở bãi trống thì khô, gió mạnh còn trong rừng thì ẩm, gió yếu?
Bãi trống khô, gió mạnh vì không có thực vật, đất bị đốt nóng và không che chắn được gió. Trong rừng thì ngược lại.
Trong rừng r?m (B)
Ít
Nhiều
Lượng mưa giữa hai nơi A và B khác nhau
như thế nào?
Đất trống, đồi trọc (A)
 Khí hậu ở 2 nơi: có thực vật và không có thực vật khác nhau như thế nào?
- Thực vật giúp giảm cường độ chiếu sáng xuống mặt đất.
- Thực vật giúp giảm nhiệt độ
- Thực vật giúp tăng độ ẩm
- Thực vật giúp giảm tốc độ gió.
=> Thực vật có vai trò điều hòa khí hậu.
Mỗi năm 1 ha rừng đã thải vào không khí 16 - 30 tấn Oxi. Oxi thoát ra được gió phát tán vào khoảng không gian rộng lớn, duy trì sự sống ở mọi nơi.
2. Thực vật góp phần làm giảm ô nhiễm không khí
A: không có thực vật
B: có thực vật
 Nhận xét không khí ở 2 nơi?
Thực vật làm không khí trong lành vì lá cây có tác dụng ngăn bụi, diệt một số vi khuẩn, giảm ô nhiễm môi trường.
Nếu cây xanh bị chặt phá quá mức thì nồng độ khí oxygen sẽ giảm đi, bầu không khí sẽ trở nên ô nhiễm bởi khói bụi, nồng độ khí carbonic tăng, các sinh vật sẽ bị ảnh hưởng, thiếu dưỡng khí, sức khỏe con người bị giảm sút.

Cây trúc mây có tác dụng lọc khí formaldehyde,
 ammonia và các chất gây ảnh hưởng không tốt tới hệ hệ hô hấp của con người.
Cây Lan ý được dùng để hấp thụ khí
formaldehyde, benzene, trichloroethylene và cả xylene,..
Trầu bà là loại cây được khuyên trồng trong nhà bởi nó có tác dụng loại bỏ khí formaldehyde,
cacbon monoxide và benzene. Không chỉ có vậy, loại cây này còn giúp giảm thiếu các loại khí độc từ máy tính.
Cây lưỡi hổ là loài có tác dụng thanh lọc không khí, hấp thụ chất gây ô nhiễm như nitrogenoxide và formaldehyde, giúp cải thiện không gian sống. 
Cây phất dụ (hay còn gọi là tre may mắn, tre phong thủy) là một trong những top loại cây có khả năng chống bụi, hút khí độc mà bạn nên trồng.
Cây phất dụ có thể lọc các loại khí xylene, fomaldehyde, trichloroethylene, vốn có rất nhiều trong các sản phẩm sơn mài, sơn dầu và chống thấm.


Cây lô hội là loại cây có khả năng giải phóng oxy, thanh lọc khí có hại cho cơ thể như cacbondioxit, benzen và formaldehyde, andehyde formic, cacbonic, lưu huỳnh oxit. Không chỉ vậy, cây lô hội còn có tác dụng hút bụi bẩn, tiêu diệt các loài vi khuẩn trong không khí.
3. Thực vật góp phần chống xói mòn và bảo vệ nguồn nước
- Vì sao khi có mưa, lượng chảy ở hai nơi khác nhau?
+ Vì tán lá đã cản một phần lớn lượng nước mưa rơi xuống, và nước mưa chảy xuống theo thân cây.
Lũ lụt ở vùng thấp


























Hạn hán tại chỗ.
Lũ trên tỉnh Điện Biên 
Ngập lụt tại thủ đô Hà Nội
Ngập tại thành phố Hà Tĩnh
Ngập lụt ở một số địa phương
Thực vật, đặc biệt là thực vật rừng, nhờ có hệ rễ giữ đất, tán cây cản sức nước chảy nên có vai trò quan trọng trong việc giữ đất, chống xói mòn.
Dòng chảy ngầm
Sông suối…
Mưa
Rơi xuống
Lượng chảy 0,6m3/giây
A
Thấm xuống đất
Mưa
Thấm xuống đất
Dòng chảy ngầm
- Hãy so sánh hai nơi A và B, nơi nào nguồn nước ngầm nhiều hơn? Vì sao ?
+ Nơi A nguồn nước ngầm nhiều hơn.
+ Vì khi trời mưa nước chảy chậm  nước thấm xuống đất nhiều  góp phần hình thành nước ngầm
- Đất ở đồi trọc sẽ bị xói mòn khi có mưa xuống vì không có thực vật, nước sẽ chảy tiếp xuống dưới đất với một lực mạnh mà không có sự cản lại của các tán cây đất dễ bị xói mòn rửa trôi.
- Thực vật có tác dụng hạn chế đất xói mòn và sạt lở vì:
+ Khi mưa xuống, nước mưa sẽ rơi xuống lá cây, tán cây giúp lực chảy yếu đi, làm giảm hiện tượng xói mòn của đất.
+ Rễ cây có khả năng giữ đất, thực vật còn có tác dụng giảm lực cản của sóng khi đánh vào bờ làm hạn chế sự sạt lở đất ven sông, ven biển.
- Nước mưa sau khi ngấm xuống đất là nguồn nước quan trọng cung cấp sinh hoạt và nông nghiệp.
Chất hữu cơ
O2
55
4. Vai trò của thực vật với đời sống của
động vật
1. Thực vật cung cấp ôxi và thức ăn cho động vật
Hãy cho biết hiện tượng gì đang xảy ra?
Quang hợp
Chất hữu cơ
o2
Sản phẩm của quá trình quang hợp là gì?
1. Thực vật cung cấp ôxi và thức ăn cho động vật
1. Thực vật cung cấp ôxi và thức ăn cho động vật
X
X
X
X
X
X
X
1. Thực vật cung cấp ôxi và thức ăn cho động vật
Quan sát hình ảnh sau,có nhận xét gì về mối quan hệ giữa TV- ĐV- Con người?
Chuột gặm lạc
Rắn ăn chuột
Thịt rắn
Thực vật làm thức ăn cho động vật, động vật làm thức ăn cho con người
ăn ăn ăn
Lạc chuột rắn con người
(TV)
(ĐV ăn thực vật)
(ĐV ăn ĐV)
2.Thực vật cung cấp nơi ở và nơi sinh sản cho động vật
Em có nhận xét gì về nơi sống của các loài động vật?
2. Thực vật cung cấp nơi ở và nơi sinh sản cho động vật
=> Thực vật cung cấp nơi sinh sản cho động vật
Ngoài việc cung cấp nơi sống, trên cây còn diễn ra hoạt động nào của các loài động vật?
- Thực vật cung cấp oxygen và thức ăn cho động vật: một số loài động vật ăn thực vật như thỏ, chim, hươu cao cổ, khỉ, chuột,... sử dụng các cơ quan khác nhau cho thực vật làm thức ăn.
- Thực vật cung cấp nơi ở và nơi sinh sản cho động vật: một số loài động vật dụng thực vật làm nơi ở và nơi sinh sản như khi, nhím, chim, sóc…
=> Nếu không có thực vật thì động vật sẽ thiếu oxygen để hô hấp và động vật ăn thực vật không có thức ăn dẫn đến các động vật sẽ không tồn tại được.

Cung cấp oxi, thức ăn, nơi ở, nơi sinh sản cho động vật
III. Trồng và bảo vệ cây xanh
Thực trạng thảm thực vật của nước ta hiện nay?
Mỗi người chúng ta cần có ý thức bảo vệ rừng, trồng và bảo vệ cây xanh
Chăm sóc các loài thực vật
Tuyên truyền, ngăn chặn những hành vi trái phép trong chặt phá rừng đầu nguồn.