CHÀO CẢ LỚP! CHÀO MỪNG
CÁC EM TỚI BUỔI HỌC NÀY

KHỞI ĐỘNG
Cả lớp tham gia trò chơi “Ai nhanh hơn”
Xác định bài thơ thuộc thể năm chữ trong số những bài thơ
sau đây: Chuyện cổ nước mình (Lâm Thị Mỹ Dạ), Chuyện cổ tích
về loài người (Xuân Quỳnh), Mày và sóng (R. Ta-go), Bắt nạt
(Nguyễn Thế Hoàng Linh), Những cánh buồm (Hoàng Trung
Thông).

KHỞI ĐỘNG
Xôi là một trong những món ăn quen thuộc của người
Việt. Chia sẻ cảm nhận của em về hương vị của món ăn đó.

Tiết...

GẶP LÁ CƠM NẾP
(Thanh Thảo)

NỘI DUNG BÀI HỌC
I Tìm hiểu chung
II Tìm hiểu chi tiết
1. Đặc điểm thể thơ
2. Hình ảnh người mẹ
3. Hình ảnh người lính

III Tổng kết

I. TÌM HIỂU CHUNG

1. Tác giả Thanh Thảo
- Năm sinh: 1946
- Quê quán: Quảng Ngãi
- Thể loại sáng tác: thơ, trường ca.
Ngoài ra ông còn viết báo, tiểu luận
phê bình
- Tác phẩm tiêu biểu: Những người đi
tới biển (1977), Dấu chân qua trảng cỏ
(1978), Khối vuông ru-bích (1985)…

2. Tác phẩm Gặp lá cơm nếp
 Xuất xứ: trích trong Dấu chân
qua trảng cỏ.
 Thể thơ: 5 chữ
 Phương thức biểu đạt: biểu cảm

II. TÌM HIỂU CHI TIẾT

1. Đặc điểm thể thơ
THẢO LUẬN NHÓM
So sánh bài thơ Gặp lá cơm nếp và Đồng dao mùa xuân
theo bảng sau:
 

Đồng dao mùa xuân

Gặp lá cơm nếp

Số tiếng mỗi dòng thơ

 

 

Cách gieo vần

 

 

Ngắt nhịp

 

 

Chia khổ

 

 

1. Đặc điểm thể thơ
 

Đồng dao mùa xuân

Gặp lá cơm nếp

Số tiếng mỗi dòng thơ

4 tiếng/ dòng

5 tiếng/ dòng

Cách gieo vần

Chân

Chân

Ngắt nhịp
Chia khổ

Linh hoạt, biến tấu trên Linh hoạt, biến tấu trên
nền nhịp 2/2

nền nhịp 2/3

9 khổ, trong đó 2 khổ 4 khổ, trong đó 1 khổ
đặc biệt

đặc biệt

1. Đặc điểm thể thơ
- Số tiếng: 5 tiếng / dòng
- Gieo vần: Chân
- Ngắt nhịp: Linh hoạt, biến tấu trên nền nhịp 2/3
- Chia khổ: 4 khổ, trong đó 1 khổ đặc biệt (khổ cuối)

2. Hình ảnh người mẹ
THẢO LUẬN NHÓM
NHÓM 1:
 Theo em, người bộc lộ cảm xúc và đối tượng cảm
xúc của bài thơ là ai?
 Người con nhớ về mẹ trong hoàn cảnh nào? Câu
thơ nào nói lên điều ấy? Qua đó, em có nhận xét gì
về người con?

2. Hình ảnh người mẹ
THẢO LUẬN NHÓM
NHÓM 2:
 Hãy tìm những dòng thơ kể về mẹ trong kí ức người con.
Từ đó, nhận xét về hình ảnh mẹ trong kí ức của con.

2. Hình ảnh người mẹ
- Hoàn cảnh: Trên đường hành quân ra mặt trận, người
con gặp lá cơm nếp, hương thơm của lá đã gợi anh nhớ
đến hình ảnh người mẹ thân thương bên bếp lửa nấu xôi.
Người con có sự tinh tế trong cảm nhận thiên nhiên,
thế giới tình cảm phong phú, xúc động khi nhớ về mẹ.

2. Hình ảnh người mẹ
- Hình ảnh người mẹ trong kí ức người con:
 Để có bát xôi mùa gặt thơm mùi nếp mới là những chắt chiu
dành dụm của mẹ dành cho con.
 Gạo nếp được đồ lên cầu kì để được thơm ngon hơn.
 Mẹ nhặt từng chiếc lá về để đun nên việc nấu còn khó khăn
gấp bội.

2. Hình ảnh người mẹ

Mẹ là người tần tảo,

Mẹ rất yêu thương

Mẹ rất giản dị, mộc

chăm lo cuộc sống

các con.

mạc, chất phác.

gia đình.

3. Hình ảnh người lính
 Đọc khổ thơ thứ ba và trả lời câu hỏi:
 Người con thể hiện những tình
cảm, cảm xúc gì?
 Vì sao những tình cảm, cảm xúc
ấy lại trào dâng trong tâm hồn
người con khi “gặp lá cơm nếp”?

3. Hình ảnh người lính
- Mẹ già và đất nước: người con nhắc đến
nỗi nhớ thương chia đều cho cả người mẹ
và đất nước.
 Tình yêu gia đình, đất nước song
hành trong tâm hồn người lính.

3. Hình ảnh người lính
- Mùi vị quê hương: hương thơm của lá cơm nếp đã khiến người
con nhớ đến món cơm nếp mà người mẹ nấu. Hương vị món ăn
dân dã, bình vị thôn quê đã được lính xem như biểu tượng của
quê hương.
Tình yêu gia đình hòa quyện, gắn bó với tình yêu quê
hương, đất nước.

3. Hình ảnh người lính
Qua bài thơ, em có cảm nhận như thế nào
về hình ảnh người con trong bài thơ?

 Yêu thương, thấu hiểu những nỗi vất
vả, tình yêu của mẹ dành cho mình.
 Nỗi xót xa vì anh đi xa, không thể đỡ
đần, sẻ chia nỗi vất vả cùng mẹ.

III. TỔNG KẾT

NỘI DUNG
Bài thơ là tình cảm nhớ thương của
người con dành cho mẹ và đất nước. Đó là
tình cảm thiêng liêng của người con dành
cho cội nguồn, cho dân tộc, cho người mẹ
kính yêu đã sinh ra và yêu thương mình.

NGHỆ THUẬT
- Hình ảnh thơ giàu giá trị biểu cảm.
- Cách gieo vần liền đặc sắc cùng nhịp thơ 2/3, 1/4.
3/2 linh hoạt theo từng câu.
- Thể thơ năm chữ góp phần thể hiện một cách
hàm súc tình cảm, tấm lòng của người con đối với
quê hương, đất nước và người mẹ.

CỨU HỘ SẠT LỞ

Câu 1. Tác giả của văn bản Gặp lá cơm nếp?
A. Nguyễn Khoa Điềm

B. Thanh Thảo

C. Trần Đăng Khoa

D. Xuân Quỳnh

Câu 2. Bài thơ đã sử dụng thể thơ nào?
A. Bốn chữ

B. Lục bát

C. Năm chữ

D. Tự do

Câu 3. Ý nào sau đây không đúng khi nói về hình ảnh người
mẹ trong bài thơ?
A. Tần tảo, chăm lo cho
gia đình

B. Yêu thương, chăm sóc cho
con

C. Mẹ giản dị, mộc mạc,
chất phác

D. Mẹ hi sinh cuộc sống
của mình để bảo vệ con

Câu 4. Người con nhớ về mẹ trong hoàn cảnh nào?
A. Trên đường hành quân , B. Hương vị của lá nếp gợi
tiếng gà gáy xa
nhắc món xôi mẹ nấu.
C. Khói bếp ban chiều đã gợi
nhắc người con về mẹ

D. Cả A và C

Câu 5. Hình ảnh người con trong bài thơ hiện lên là người
như thế nào?
A. Tâm hồn nhạy cảm

B. Yêu thương gia đình

C. Yêu quê hương và
đất nước

D. Tất cả đều đúng

VẬN DỤNG
Viết đoạn văn (khoảng 5 - 7 câu) nêu cảm
nghĩ về tình yêu của người con đối với mẹ trong
bài thơ Gặp lá cơm nếp.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
 Hoàn thành bài tập vận dụng.
 Ôn tập lại văn bản Gặp lá cơm nếp.
 Soạn bài: Trở gió.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG
NGHE, HẸN GẶP LẠI!