Tiết 34
Bài 22

kim loại kiềm
I. Vị trí và cấu tạo


1. Vị trí của kim loại kiềm trong bảng tuần hoàn
(Xem bảng tuần hoàn )
2. Cấu tạo của kim loại kiềm




Hãy quan sát bảng tóm tắt cấu tạo và tính chất vật lý của kim loại kiềm, rút ra nhận xét về điện tích hạt nhân ,bán kính nguyên tử, năng lượng ion hoá trong chu kì và trong cùng nhóm, mạng tinh thể của một số kim loại kiềm .


?
Bảng tóm tắt cấu tạo và tính chất vật lý của kim loại kiềm
Kết luận
Nguyên tử chỉ có 1e ở lớp ngoài cùng thuộc phân lớp ns.
Năng lượng ion hoá thứ nhất có giá trị nhỏ nhất trong các kim loại và giảm dần từ Li đến Cs.
Các đơn chất có mạng tinh thể lập phương tâm khối, không bền .
Nguyên tử kim loại kiềm dễ tách 1e để trở thành ion dương có điện tích 1+.
II. Tính chất vật lý
Nghiên cứu sgk và bảng tóm tắt cấu tạo và tính chất vật lý của kim loại kiềm, rút ra nhận xét về tính chất vật lý của kim loại kiềm.

Bảng tóm tắt cấu tạo và tính chất vật lý của kim loại kiềm
Kết luận
Kim loại có màu trắng bạc .
Dẫn điện , dẫn nhiệt tốt (độ dẫn điện chỉ kém Cu, Ag, Au).
Nhiệt độ sôi, nhiệt độ nóng chảy thấp hơn nhiều kim loại khác, giảm dần (1800C đến 290C).
Khối lượng riêng nhỏ, tăng dần (0,53 đến 1,9g/cm3).
Độ cứng nhỏ, giảm dần (0,6 đến 0,2) so với độ cứng của kim cương là 10.
Thế điện cực chuẩn E0 có giá trị rất thấp .
III. tính chất hoá học
Hãy nhắc lại các đặc điểm cấu tạo ảnh hưởng tới tính chất kim loại kiềm và dự đoán sự biến đổi tính chất hoá học của kim loại kiềm và giải thích.
Kim loại kiềm thể hiện tính khử trong các phản ứng nào ?
Kim loại kiềm tác dụng :
+ Phi kim
+ Axit
+ Nước
1. Tác dụng với phi kim
a) Tác dụng với oxi
Nhiệt độ thường :
Hãy giải thích tại sao trong không khí vẻ sáng của kim loại kiềm mờ đi nhanh? Viết PTPƯ (nếu có ).
Khi đốt cháy thì kim loại kiềm phản ứng với oxi như thế nào?
Quan sát thí nghiệm và nhận xét.
1. Tác dụng vớí phi kim
b) Với các phi kim khác
Quan sát thí nghiệm và rút ra nhận xét.
2. Tác dụng với hợp chất
a) Tác dụng với nước
Hãy quan sát thí nghiệm và giải thích hiện tượng quan sát được. Rút ra kết luận về phản ứng của kim loại kiềm với nước.
b) Tác dụng với axit HCl và H2SO4 (loãng)
Biết : E0 H+/ H2 = 0,0 (V).
E0 H2O/ OH- = - 0,42 ( V)
E0 M+ /M < hoặc = - 2,71 ( V)
Hãy xét phản ứng khi cho kim loại kiềm vào dung dịch axit.
Kết luận

Các kim loại kiềm có tính khử mạnh nhất .
Tính khử của các kim loại kiềm tăng dần từ Li đến Cs phù hợp với bán kính nguyên tử tăng dần và I1 giảm dần .
IV. ứng dụng và điều chế
1. ứng dụng ( SGK)
2. Điều chế




Từ tính chất của kim loại kiềm, em hãy cho biết trạng thái thiên nhiên của kim loại kiềm?
Hãy cho biết nguyên tắc và phương pháp điều chế kim loại kiềm?
Ví dụ : Điện phân nóng chảy NaCl


Điều chế
2. Điều chế
Viết sơ đồ điện phân và phương trình điện phân muối halogenua kim loại kiềm (MX)?


Củng cố bài
? Vì sao kim loại kiềm có tính khử mạnh nhất trong các kim loại .
? Natri tiếp xúc với không khí sẽ bị bao phủ bằng chất rắn màu trắng, thành phần hoá học của chất rắn này bao gồm có NaOH và Na2CO3. Hãy giải thích sự tạo thành chất rắn này, viết các phương trình hoá học. Biết rằng trong không khí có oxi, hơi nước và khí cacbonic. Từ đó nêu biện pháp bảo quản kim loại kiềm trong phòng thí nghiệm.
? Dự đoán hiện tuợng xảy ra khi cho mẩu Na vào dung dịch CuSO4.
Xin chân thành cảm ơn
các thầy cô giáo và các em !