TiếT 88. Hành động nói

Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức:
Nắm được khái niệm hành động nói
Phân biệt được với các hành động khác của con người.
2/ Kĩ năng:
Vận dụng hành động nói trong giao tiếp
3/ Thái độ
Học tâp và thực hành tiếng Việt đúng, hay.


I/ Hành động nói là gì?
1/ Ví dụ:
2 Nhận xét

Lý Thông muốn đuổi Thạch Sanh đi.
Lý Thông đã đạt được mục đích của mình.
-Hành động đuổi Thạch Sanh đi được thực hiện bằng lời nói.—> Hành động nói
*. Ghi nhớ 1: SGK/ 62
II/ Một số kiểu hành động nói thường gặp:
1/ Ví dụ: Ngữ liệu 1:
? Trong đoạn trích ở mục I, mỗi câu nói của Lý Thông đều có mục đích nhất định. Những mục đích ấy là gì ?
Trình bày
Đe dọa
Cầu khiến
Hứa hẹn
Ngữ liệu 2: Chỉ ra các hành động
nói trong đoạn trích và cho biết mục đích của mỗi hành động:
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng
luống cuống:
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ? Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và òa lên khóc.
(...) Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im. Bây giờ nghe mẹ giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:
- U nhất định bán con đấy ư? U không cho con ở nhà nữa ư? Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!... ( Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
CHỦ ĐỀ 25 : HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
TIẾT 1: HÀNH ĐỘNG NÓI
Hỏi
Trình bày, thông báo
Hỏi để bộc lộ cảm xúc
Bộc lộ cảm xúc
II/ Một số kiểu hành động nói thường gặp:
1/ Ví dụ: Ngữ liệu 2:
2. Nhận xét.
II/ Một số kiểu hành động nói thường gặp:
1/ Ví dụ:
2/ Nhận xét:
3/ Kết luận:
Liệt kê các kiểu hành động nói và mục đích nói qua 2 ngữ liệu trên ?
CHỦ ĐỀ 25 : HOẠT ĐỘNG GIAO TIẾP
TIẾT 1: HÀNH ĐỘNG NÓI
Ghi nhớ 2:
II/ Một số kiểu hành động nói thường gặp:
Các bạn thực hiện hành động nói nào trong đoạn hội thoại? Bạn Lan có đạt mục đích của mình trong đoạn hội thoại trên không?Vì sao?
Lưu ý 2 : Hành động nói có thể thực hiện thông qua cử chỉ, điệu bộ nhưng dạng điển hình là lời nói.
Bài tập tình huống
Lan: Hà ơi! Cậu vừa đi chơi về đấy à?
Hà: gật đầu
Lan: Cậu đi chơi có vui không?
Hà: lắc đầu
Hãy học thuộc ghi nhớ các bạn nhé!

Lưu ý 1 : Khi thực hiện hành động nói có thể đạt được mục đích nói mà cũng có thể không
Lưu ý 2 : Hành động nói có thể thực hiện thông qua cử chỉ, điệu bộ nhưng dạng điển hình là lời nói.
Ghi nhớ 2 :Người ta dựa theo mục đích của hành động nói mà đạt tên cho nó. Những kiểu hành động nói thường gặp là hỏi, trình bày(báo tin,kể ,tả,nêu ý kiến,dự đoán…).điều khiển(cầu khiến, đe dọa, thách thức…),hứa hen, bộc lộ cảm xúc.
Ghi nhớ 1 Khái niệm : Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm một mục đích nhất định.
SƠ ĐỒ TƯ DUY BÀI HỌC
HÀNH ĐỘNG NÓI
KHÁI NIỆM
MỘT SỐ KIỂU HÀNH ĐỘNG NÓI
HÀNH ĐỘNG NÓI LÀ HÀNH ĐỘNG
ĐƯỢC THỰC HIỆN BẰNG LỜI NÓI NHẰM MỤC ĐÍCH NHẤT ĐỊNH

HÀNH
ĐỘNG
ĐIỀU
KHIỂN

HÀNH
ĐỘNG
HỎI



HÀNH
ĐỘNG
TRÌNH
BÀY


HÀNH
ĐỘNG
HỨA
HEN

HÀNH
ĐỘNG
BỘC LỘ
CẢM
XÚC
III. CÁCH THỰC HIỆN HÀNH ĐỘNG NÓI
(1)Tinh thần yêu nước cũng như các thứ của quý.(2)Có khi được trưng bày trong tủ kính, trong bình pha lê, rõ ràng dễ thấy.(3) Nhưng cũng có khi cất giấu kín đáo trong rương, trong hòm.(4) Bổn phận của chúng ta là làm cho những của quý kín đáo ấy đều được đưa ra trưng bày.(5) Nghĩa là phải ra sức giải thích, tuyên truyền, tổ chức, lãnh đạo, làm cho tinh thần yêu nước của tất cả mọi người đều được thực hành vào công việc yêu nước, công việc kháng chiến.
( Hồ Chí Minh, Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)
câu
Mục đích
Kiểu câu
Kiểu hđ nói
Lập bảng trình bày quan hệ giữa các kiểu câu nghi vấn, cầu khiến, cảm thán, trần thuật với những kiểu hành động nói mà em biết.
C?n nh?:
HÀNH ĐỘNG NÓI
KHÁI NiỆM
CÁC KiỂU HÀNH ĐỘNG NÓI
CÁCH THỰC HiỆN
Hỏi
Trình bày
Điều khiển
Bọc lộ cảm xúc
Gián tiếp
Trực tiếp
Hứa hẹn