CHỦ ĐỀ : KINH TẾ BẮC MĨ
I. Khái quát lịch sử phát triển.
Lịch sử Bắc Mỹ bao gồm cả lịch sử thời tiền sử và khi người châu Âu đến châu Mỹ.
Trong thời tiền sử, lục địa Bắc Mỹ có rất nhiều nền văn minh như văn minh Inuit, Maya, Aztec,… Những cộng đồng này dù bị cô lập nhưng lại phát triển mạnh về cuộc sống và văn hoá.
TÌNH HÌNH KINH TẾ BẮC MĨ
Lịch của người Maya
Tàn tích của người Maya tại Palenque, Mexico
Năm 1498, Christopher Columbus đặt chân lên lục địa Bắc Mỹ -> người châu Âu xâm chiếm Bắc Mỹ (Anh, Pháp và Tây Ban Nha)
Thời kỳ thuộc địa kéo dài khoảng 3 thế kỷ. Kinh tế các thuộc địa ngày càng phát triển mạnh mẽ nhưng bị thực dân kìm hãm-> cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, điển hình là ở 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ ->Hoa Kỳ ra đời năm 1776.
Đầu thế kỉ 19, từ khi độc lập các quốc gia đã mở rộng lãnh thổ.
Bản đồ chủ quyền các quốc gia tại Bắc Mỹ từ năm 1750 đến 2008
Sau thế chiến I
Đến năm 1920, nền kinh tế Hoa kì đã đạt tới đỉnh cao -> năm 1929, chứng khoán phố Wall sụp đổ, khủng hoảng kinh tế 1929-1933 khiến cho nền kinh tế Hoa Kỳ và Canada đi xuống.
Sau thế chiến II và trong thời kì chiến tranh Lạnh
Hoa Kỳ là quốc gia mạnh nhất trong khối các nước Tư bản chủ nghĩa.
Mexico đã trải qua thời kỳ phát triển kinh tế mạnh mà người ta gọi là "El Milagro Mexicano" (phép màu Mexico).
Sau chiến tranh lạnh
Chiến tranh Lạnh kết thúc là mở đầu cho kỷ nguyên phát triển kinh tế bền vững. Ngày 1 tháng 1 năm 1994, Hiệp đinh Thương Mại tự do Bắc Mĩ giữa Canada, Mexico và Hoa Kỳ có hiệu lực, tạo ra khu vực thương mại tự do lớn nhất thế giới.
Sự lạc quan về kinh tế đã sụp đổ do sự kiện 11 tháng 9 năm 2001.
Năm 2008, từ cuộc khủng hoảng kinh tế tại Hoa Kỳ vào mùa đông năm 2007 đã trở thành một cuộc suy thoái kinh tế trên toàn thế giới.
Từ đầu năm 2018 đến nay, ảnh hưởng của “cuộc chiến” thương mại Mỹ - Trung Quốc lan ra toàn cầu.
 Từ đầu năm 2020, đại dịch Co-vid 19 đã khiến cho nền kinh tế các nước Bắc Mỹ, đặc biệt là Mỹ chịu ảnh hưởng nặng nề.
II. Khái quát nền kinh tế Bắc Mỹ ngày nay.
Có quy mô lớn thứ hai thế giới với GDP đạt 24,44 nghìn tỷ USD, chiếm 27,95 % GDP toàn thế giới. (năm 2019).

GDP/người (năm 2019): 49.464 USD. Trong đó, Hoa Kỳ là quốc gia có GDP/người cao nhất Bắc Mỹ là 65,134 USD.
21/50 công ty có doanh thu trên 110 tỷ USD nằm ở Bắc Mỹ, trong đó theo thống kê của Fortune Global 500, Tập đoàn bán lẻ Mỹ Walmart đã trở thành công ty lớn nhất thế giới tính theo doanh thu kể từ năm 2014.
Khu vực Bắc Mỹ có nhiều công ty lớn nhất thế giới.
Tốc độ tăng trưởng hàng năm không cao, có xu hướng chậm lại và không ổn định qua các năm.
Cơ cấu tỷ trọng các ngành kinh tế:
+ Nông nghiệp 1%
+ Công nghiệp 19,6%
+ Dịch vụ 79,4%
Ngành dịch vụ chiếm tỷ trọng rất cao trong nền kinh tế các nước Bắc Mĩ
Tỷ lệ thất nghiệp ở các nước Bắc Mỹ : Canada (6,5%), Hoa Kỳ (4,4%), Mexico (3,6%). (nguồn CIA World Factbook bản 2020)
Người Bắc Mĩ có mức sống cao, GDP/người (PPP) khu vực North America là 63900 USD, cao gấp 3,6 lần so với trung bình thế giới.
Chỉ số phát triển con người ở khu vực Bắc Mỹ thuộc loại cao và rất cao trên thế giới.
Data: http://hdr.undp.org/sites/default/files/hdr2020.pdf
Khu vực Bắc Mỹ có 3 quốc gia có nền kinh tế lớn nhất thế giới.
- Hoa Kỳ giàu nhất thế giới, GDP chiếm 24,4% GDP trung bình của thế giới.
- Canada xếp thứ 10, GDP chiếm 2,1% GDP thế giới.
- Mexico xếp thứ 15, GDP chiếm 1,4% GDP thế giới.

TÌNH HÌNH KINH TẾ BẮC MĨ
Nông nghiệp chiếm 0,9% (Số liệu năm 2018).
Nông nghiệp tiên tiến, hiệu quả cao
Phát triển được nông nghiệp hàng hóa với quy mô lớn.
Hoa Kì và Ca –na –da chiếm vị trí hàng đầu thế giới.


NÔNG NGHIỆP
ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN THUẬN LỢI

Diện tích đất nông nghiệp lớn-> sản xuất trên quy mô lớn.
Hệ thống sông, hồ lớn cung cấp nước, phù sa.
Nhiều kiểu khí hậu (Phần lớn có khí hậu ôn đới và một phần cận nhiệt đới) ->cây trồng, vật nuôi đa dạng.
Nhiều giống cây, vật nuôi chất lượng, năng suất cao.



LƯỢC ĐỒ TỰ NHIÊN BẮC MỸ
NÔNG NGHIỆP
Các trung tâm khoa học hỗ trợ cho việc tăng năng suất cây trồng, vật nuôi,...
Công nghệ sinh học ứng dụng mạnh mẽ.
Sử dụng lượng phân hóa học.
Phương tiện thiết bị cơ giới nông nghiệp đứng đầu thế giới.
Tiếp thị nông sản qua mạng Internet
TRÌNH ĐỘ KHOA HỌC- KĨ THUẬT CAO
Phân bố sản xuất nông nghiệp ở Bắc Mĩ: có sự phân hoá từ Bắc xuống Nam, từ Tây sang Đông.

Từ Bắc sang Nam:
Phía Nam Ca –na –da và Bắc Hoa Kì trồng lúa mì, trồng ngô, lúa mì chăn nuôi bò sữa
Ven vịnh Mê – hi –cô trồng cây công nghiệp nhiệt đới, cây ăn quả.
Từ Tây sang Đông
Trên núi cao chăn nuôi
Phía Đông hình thành các vành đai chuyên canh cây công nghiệp và chăn nuôi.
Lược đồ nông nghiệp Bắc Mỹ
- Cây trồng: Lúa mì, ngô, đậu tương, bông, mía, cây ăn quả và cây công nghiệp nhiệt đới.

- Vật nuôi: Lợn, bò sữa, chăn thả gia súc lớn ở các cao nguyên, sơn nguyên
Lược đồ nông nghiệp Bắc Mỹ
Một số sản phẩm nông sản của Bắc Mĩ
Lúa mì
Đậu tương
Cây ăn quả
TÁO MỸ
CHERRY MỸ
Trình độ khoa học kĩ thuật tiên tiến của nông nghiệp Bắc Mĩ
Trình độ khoa học kĩ thuật tiên tiến của nông nghiệp Bắc Mĩ
Trang trại nuôi bò Mỹ khổng lồ,
như một thành phố thu nhỏ.
Thịt bò Mỹ xuất khẩu khắp thế giới.
CÔNG NGHIỆP
Các nước Bắc Mĩ có nền công nghiệp phát triển cao, chiếm 18,9% trong cơ cấu các ngành kinh tế ở Bắc Mĩ.
Hoa Kì và Canada là 2 quốc gia có nền công nghiệp phát triển nhất Bắc Mỹ và của thế giới.

Lược đồ công nghiệp Bắc Mĩ
Nền công nghiệp Hoa Kỳ
Hoa Kì có nền công nghiệp đứng đầu thế giới, đầy đủ các ngành chủ yếu, tập trung trong các công ty xuyên quốc gia.
Sản xuất công nghiệp của Hoa Kì gồm ba nhóm ngành:
- Công nghiệp chế biến.
- Công nghiệp khai khoáng
- Công nghiệp điện lực
Nền công nghiệp Hoa Kỳ
Công nghiệp chế biến: chiếm 80% sản lượng toàn ngành công nghiệp.
Nền công nghiệp Hoa Kỳ
Công nghiệp khai thác khoáng đứng đầu thế giới về khai thác phốt phát, môliđen; thứ hai về vàng, bạc, đồng, chì than đá và thứ ba về dầu mỏ.
Nền công nghiệp Hoa Kỳ
Công nghiệp điện lực gồm nhiệt điện, điện nguyên tử, thủy điện và các loại khác như: điện địa nhiệt, điện tử gió, điện mặt trời.





Xu hướng chuyển biến trong phân bố công nghiệp của Hoa Kì
Vành đai Mặt Trời
Chương trình Mercury là chương trình đưa con người vào vũ trụ đầu tiên của Hoa Kỳ
Sản xuất và lắp ráp máy bay của Hoa Kì
Máy bay Boeing: biểu tượng của nền công nghiệp hàng không ở Hoa Kì
Máy bay đầu tiên chạy bằng pin Hydro của hãng hàng không Boeing
Hàng không vũ trụ
Hàng không chiến hạm
Nền công nghiệp Canada

Kể từ đầu thế kỷ XX, sự phát triển của các ngành chế tạo, khai mỏ, và các lĩnh vực dịch vụ đã chuyển đổi Canada từ một nền kinh tế nông thôn mức độ lớn sang nền kinh tế đô thị hóa, công nghiệp.
Nền công nghiệp khai khoáng Canada
Các ngành công nghiệp phát triển cũng làm tăng sự quan trọng của câu hỏi về phát triển bền vững. Mặc dù nhiều thập kỷ qua Canada như là một nhà sản xuất các sản phẩm, nhưng ít có nguy cơ dùng hết.
Nền công nghiệp Mêhicô
Ngành công nghiệp ô tô là một trong số các ngành công nghiệp sản xuất quan trọng nhất ở Mêxicô
Nền công nghiệp Mêhicô
Một số lớn các ngành công nghiệp của México bao gồm Cemex, tập đoàn xi măng lớn thứ ba trên thế giới ;các ngành công nghiệp rượu nước giải khát, lớn trên cả thế giới.
Nền công nghiệp Mêhicô
Hiện nay Mexico là nơi tập trung chủ yếu trong việc phát triển ngành công nghiệp hàng không và lắp ráp của máy bay lên thẳng và thân máy bay phản lực nội địa đang diễn ra. 
Năm thành lập:
1993 (kí kết 12/8/1992; chính thức có hiệu lực ngày 1/1/1994)
3 nước thành viên: Hoa Kì Ca-na-đa Mê-hi-cô
Quy mô - Dân số hơn 419 triệu người
- Tài nguyên phong phú
Mục đích - Kết hợp thế mạnh 3 nước
-Tạo nên một thị trường chung rộng lớn
-Tăng sức cạnh tranh trên thị trường thế giới.
Thế mạnh Hoa Kì, Ca-na-đa có nền kinh tế phát triển cao, công nghệ hiện đại, vốn lớn -Mê-hi-cô có nguồn lao động dồi dào, giá rẻ; tài nguyên khoáng sản phong phú, cầu nối với Trung và Nam Mĩ..
Vai trò của Hoa Kì - Quan trọng nhất trong lĩnh vực kinh tế
Chiếm phần lớn kim ngạch xuất khẩu đầu tư vào Mê-hi-cô
Chiếm hơn 80% kim ngạch xuất khẩu của Ca-na-đa
1993
NAFTA
Ngành dịch vụ chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu GDP, đặc biệt là tại Hoa kì tỉ trọng của ngành dịch vụ chiếm đến 80,9 %
Trong khi đó thì Mê-hi-cô có tỉ trọng ngành dịch vụ thấp nhất khu vực vì kinh tế của Mê-hi-cô chưa phát triển bằng.
Nguồn: http://unstats.un.org/unsd/snaama/Basic
Bảng cơ cấu giá trị các ngành kinh tế của các nước Bắc Mỹ năm 2019. Đơn vị %.
CÁC NGÀNH DỊCH VỤ TIÊU BIỂU:
TÀI CHÍNH
NGÂN HÀNG
BẢO HIỂM
BƯU CHÍNH –VIỄN THÔNG
GIAO THÔNG VẬN TẢI
PHÂN BỐ TẠI : CÁC THÀNH PHỐ QUANH VÙNG HỒ LỚN, VÙNG ĐÔNG BẮC VÀ “VÀNH ĐAI MẶT TRỜI” CỦA HOA KÌ.
Các ngân hàng lớn của Mỹ có mức lợi nhuận khổng lồ nhất năm 2020.
DỊCH VỤ BƯU CHÍNH
DỊCH VỤ GIAO THÔNG VẬN TẢI Ở HOA KÌ