Câu 1:Tại sao lá cây xấu hổ tự khép lại khi có vật chạm vào?

Câu 2: Vì sao vào những ngày trời âm u sắp
mưa thì chuồn chuồn bay thấp?

Chuồn chuồn là loài vật có đôi
cánh vô cùng mỏng, gần như
trong suốt với những nan
cánh đặc biệt thu hút được độ
ẩm của không khí. Khi trời sắp
mưa, độ ẩm không khí tăng
cao, hơi nước đọng lại trên đôi
cánh chuồn chuồn khiến nó
trở nên nặng nề. Vì vậy chúng

Câu 3: Cầu vồng được hình thành
như thế nào?
Thông thường, cầu
vồng xuất hiện khi ánh
sáng Mặt Trời chiếu vào các
hạt mưa, gây ra hiện tượng
khúc xạ và tán sắc. Các
bước sóng dài (màu đỏ) bị
bẻ cong nhiều hơn bước
sóng ngắn (màu xanh lam),

Môn Khoa học tự nhiên là môn học về các sự vật
và hiện tượng trong thế giới tự nhiên nhằm hình
thành và phát triển các năng lực khoa học tự
nhiên: nhận thức khoa học tự nhiên, tìm hiểu tự
nhiên và vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học vào
cuộc sống. Để học tốt môn Khoa học tự nhiên các
em
cầntốt
sử môn
dụng
những
pháp
kĩ nắm
năngrõ
-Để học
Khoa
học phương
tự nhiên các
emvà
cần
nào?
phương pháp tìm hiểu tự nhiên và các kĩ năng tiến trình

học tập môn Khoa học tự nhiên:
- Phương pháp tìm hiểu tự nhiên là cách thức tìm hiểu
các sự vật, hiện tượng trong tự nhiên và đời sống, chứng
mình được các vấn đề trong thực tiễn bằng các dẫn

1. Đề xuất vấn đề
cần tìm hiểu
5. Viết báo cáo. Thảo
luận và trình bày báo
cáo khi được yêu cầu.

Phương pháp tìm
hiểu tự nhiên

4. Thực hiện kế hoạch
kiểm tra dự đoán

2. Đưa ra dự đoán khoa
học để giải quyết vấn đề

3. Lập kế hoạch
kiểm tra dự đoán

1

Đề xuất vấn đề cần tìm hiểu
Quan sát và đặt câu hỏi cho vấn đề nảy sinh

2

Đưa ra dự đoán khoa học để giải quyết vấn đề
Dựa trên các tri thức phù hợp từ việc phân tích vấn đề, đưa ra
dự đoán nhằm trả lời câu hỏi đã nêu.

3

Lập kế hoạch kiểm tra dự đoán
Lựa chọn được phương pháp, kĩ thuật, kĩ năng thích hợp
(thực nghiệm, điều tra, ...) để kiểm tra sự đoán.

4
5

Thực hiện kế hoạch kiểm tra dự đoán
Trường hợp kết quả không phù hợp cần quay lại bước 2.
Viết báo cáo. Thảo luận và trình bày báo cáo khi được yêu cầu

Ví dụ: Tìm hiểu mối quan hệ giữa độ lớn của lực ma sát trượt và diện tích tiếp xúc của vật với
mặt phẳng vật chuyển động.

- Tìm hiểu khả năng hòa tan của muối ăn, đường, đá vôi (dạng
bột) trong nước.
- Dự đoán trong số các chất muối ăn, đường, đá vôi (dạng bột),
chất nào tan, chất nào không tan trong nước.
- Thực hiện các bước thí nghiệm: rót vào cùng một thể tích nước
(khoảng 5 mL) vào ba ống nghiệm. Thêm vào mỗi ống nghiệm
khoảng 1 gam mỗi chất rắn và lắc đều khoảng 1 – 2 phút. Quan
sát và ghi lại kết quả thí nghiệm. So sánh và rút ra kết luận.
- Đề xuất thí nghiệm để kiểm tra dự đoán (chuẩn bị dụng cụ, hóa
chất và các bước thí nghiệm).
- Viết báo cáo và trình bày quá trình thực nghiệm, thảo luận kết

 

Tên các bước
Bước 1
Bước 2

 Đề xuất vấn đề cùng tìm
hiểu

Nội dung
 Tìm hiểu khả năng hòa tan của muối ăn, đường,
đá vôi (dạng bột) trong nước

Đưa ra dự đoán khoa học Dự đoán trong số các chất muối ăn, đường, đá
vôi (dạng bột), chất nào tan, chất nào không tan
để giải quyết vấn đề
trong nước?

Bước 3

Lập kế hoạch kiểm tra dự

Bước 4

Thực hiện kế hoạch kiểm  
Thực hiện các bước thí nghiệm. Quan sát và ghi lại
tra dự án
kết quả thí nghiệm. So sánh và rút ra kết luận.
Viết báo cáo, thảo luận và

Bước 5

án

Đề xuất thí nghiệm để kiểm tra dự đoán (chuẩn
bị dụng cụ, hóa chất và các bước thí nghiệm)

trình bày báo cáo khi được Viết báo cáo và trình bày quá trình thực nghiệm,
yêu cầu.

thảo luận kết quả thí nhiệm.

1) Thế nào là kĩ năng quan sát, phân loại? Vai trò của kĩ
năng quan sát?
2) Kĩ năng liên kết liên quan đến những vấn đề gì?

3) Kĩ năng đo là gì ? Nêu Trình tự các bước của kĩ năng đo.
4) Kĩ năng dự báo là gì? có mấy loại dự báo ?

1) Thế nào là kĩ năng quan sát, phân loại? Vai trò của kĩ năng quan sát?

- Kĩ năng quan sát là kĩ năng sử dụng một hay nhiều giác
quan để thu nhận thông tin về các đặc điểm, kích thước, hình
dạng, kết cấu, vị trí…của các sự vật và hiện tượng trong tự
nhiên.
- Kĩ năng phân loại là kĩ năng học sinh biết nhóm các đối
tượng, khái niệm hoặc sự kiện thành các danh mục, theo các
tính năng hoặc đặc điểm được lựa chọn.

2) Kĩ năng liên kết liên quan đến những vấn đề gì?
Kĩ năng liên kết liên quan đến việc sử dụng các số liệu quan sát, kết quả phân
tích số liệu hoặc dựa vào những điều đã biết nhằm xác định các mối quan hệ
mới của các sự vật và hiện tượng trong tự nhiên.

Qủa hồng chín màu đỏ

Qủa cà chua màu xanh
=> Chưa chín

3) Kĩ năng đo là gì ?
- Khi thực hiên thí nghiệm, học sinh cần biết chức năng, độ chính xác,
giới hạn đo, …của các dụng cụ và thiết bị khác nhau để lựa chọn và sử
dụng chúng một cách thích hợp.

3)Trình tự các bước của kĩ năng đo.
(1) Ước lượng để lựa chọn dụng cụ/thiết bị đo phù hợp.
(2) Thực hiện phép đo, ghi kết quả đo và xử lí số liệu đo.
(3) Nhận xét độ chính xác của kết quả đo căn cứ vào loại dụng
cụ đo và cách đo.
(4) Phân tích kết quả và thảo luận về kết quả nghiên cứu thu
được.

1. Quan sát Hình 1.2 và cho biết hiện tượng nào là hiện tượng tự nhiên thường xảy
ra trên Trái Đất. Hiện tượng nào là thảm họa thiên nhiên gây tác động xấu đến con
người và môi trường.
2. Em hãy tìm hiểu và cho biết cách phòng chống và ứng phó của con người trước
thảm họa thiên nhiên ở Hình 1.2
3) Hãy kết nối thông
tin giữa cột (A) và
cột (B) tạo thành câu
hoàn chỉnh,
thể hiện sự liên kết
trong tìm hiểu, khám
phá tự nhiên

Cột (A)

Cột (B)

1. Nước được cấu tạo từ hai
a) người ta cho rằng đây cũng chính
nguyên tố là oxygen vàhydrogen. là nguyên nhân tạo ra từ trường của
Nước có
Trái Đất.
2. Nhân Trái Đất được cấu tạo
chủ
yếu từ hợp kim của sắt và nickel
3. Lựa chọn phân bón cho cây
trồng

b) dựa trên nhu cầu của cây trồng
trong từng thời kì sinh trưởng và
phát
triển.
c) vai trò quan trọng trong quá trình
quang hợp của cây xanh.

1. Quan sát Hình 1.2 và cho biết hiện tượng nào là hiện tượng tự nhiên thường xảy
ra trên Trái Đất. Hiện tượng nào là thảm họa thiên nhiên gây tác động xấu đến con
người và môi trường.

+ Hiện tượng tự nhiên thông thường trên Trái Đất: Mưa to kèm
theo sấm sét.
+ Hiện tượng thảm họa thiên nhiên gây tác động xấu đến con người và
môi trường: Cháy rừng, hạn hán.

* Một số biện pháp phòng tránh cháy rừng:
+ Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức, trách nhiệm trong
công tác phòng cháy chữa cháy.
+ Nghiêm cấm các hoạt động sử dụng lửa gây nguy cơ cháy rừng như
2. Em hãy tìm hiểu
đốt lửa trại; đốt lửa đuổi ong lấy mật; đốt rừng làm nương rẫy.
+ Trồng rừng, bảo vệ rừng.
và cho biết cách
* Một số biện pháp phòng tránh, khắc phục hạn hán.
+ Sử dụng hợp lí, tiết kiệm nước trong sản xuất cũng như trong sinh hoạt. phòng chống và
+ Quy hoạch tưới tiêu hợp lí, xây dựng đồng ruộng có khả năng tăng
cường giữ nước trong đất và tuyển lựa được các giống cây có nhiều khả ứng phó của con
năng chịu hạn.
+ Giảm thiểu khí thải độc hại ra môi trường để giảm tình trạng trái đất
người trước thảm
nóng lên, gây hiệu ứng nhà kính, biến đổi khí hậu…
họa thiên nhiên ở
+ Trồng rừng, bảo vệ rừng để điều hòa dòng chảy.
* Ứng phó của con người trước thảm họa thiên nhiên
Di cư khỏi nơi cư trú nếu thảm họa thiên nhiên quá khốc liệt, nguy hại Hình 1.2
đến người và tài sản. Thường xuyên cập nhật thông tin, bổ sung kiến thức
về cách nhận biết và quan sát hiện tượng tự nhiên để sớm đưa ra dự đoán.

.

Trồng rừng phủ xanh đất trống, đồi trọc

3) Hãy kết nối thông tin giữa cột (A) và cột (B) tạo thành câu hoàn chỉnh,
thể hiện sự liên kết trong tìm hiểu, khám phá tự nhiên

Cột (A)
1. Nước được cấu tạo từ hai
nguyên tố là oxygen vàhydrogen.
Nước có
2. Nhân Trái Đất được cấu tạo
chủ
yếu từ hợp kim của sắt và nickel
3. Lựa chọn phân bón cho cây
trồng

Cột (B)
a) người ta cho rằng đây cũng chính
là nguyên nhân tạo ra từ trường của
Trái Đất.
b) dựa trên nhu cầu của cây trồng
trong từng thời kì sinh trưởng và
phát
triển.
c) vai trò quan trọng trong quá trình
quang hợp của cây xanh.

Hoạt động trang 9 SGK: Đo và xác định khối lượng.

Hướng dẫn cách đo:
- Khối lượng cuốn Khoa học tự nhiên 7 khoảng từ …….kg: sử dụng cân điện tử
- Đặt cuốn sách lên cân điện tử và nhìn kết quả trên cân
- Thực hiện phép đo 3 lần và ghi kết quả vào bảng
=> Nhận xét: Khối lượng của cuốn sách (kết quả trung bình) gần bằng kết quả thu được sau mỗi
lần đo.

Câu hỏi 1 trang 10 SGK: Khí carbon dioxide là
nguyên nhân chính gây ra sự ấm lên của Trái Đất do
hiệu ứng nhà kính. Quan sát Hình 1.3 và cho biết
nguyên nhân nào làm phát thải khí nhà kính nhiều
nhất. Hãy tìm hiểu và đề xuất biện pháp giảm sự phát
thải khí carbon dioxide từ nguồn này.
 Câu hỏi 2 trang 10 SGK: Tìm hiểu thông tin trên
Internet về nhiệt độ trung bình toàn cầu của Trái Đất
trong khoảng 100 năm qua và suy luận về nhiệt độ của
Trái Đất tăng hay giảm trong vòng 10 năm tới.

1. Nguyên nhân làm phát thải khí nhà kính nhiều nhất: Sản xuất điện và
nhiệt (chiếm tới 25%).
* Biện pháp giảm sự phát thải khí nhà kính do quá trình sản xuất điện và
nhiệt là:
+ Tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng xanh, thân thiện với môi
trường như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thủy
triều.
+ Sử dụng tiết kiệm điện, tắt các thiết bị điện khi không cần thiết.
+ Sử dụng các thiết bị điện có nhãn mác chứng nhận tiết kiệm năng
lượng của Bộ công thương.

2) Nhiệt độ trung bình toàn cầu của Trái Đất trong khoảng 100 năm qua có xu hướng
tăng, tính từ 1920 – 2020 thì nhiệt độ trung bình của Trái Đất tăng khoảng 1,60C.
= > Theo các chuyên gia dự đoán thì nhiệt độ của Trái Đất sẽ tăng trong vòng 10
năm tới.

III. Sử dụng các dụng cụ đo trong nội
dung môn KHTN 7
1. Cổng quang điện (cổng quang)
? Xác định thành phần cấu tạo của cổng quang
D2 – bộ phận thuhồng phát tia hồng ngoại
Dây nối vừa có tác dụng cung cấp điện cho cổng
quang, vừa có tác dụng gửi tín hiệu điện từ cổng
quang tới đồng hồ.
D1 – bộ phận phát hồng phát tia hồng ngoại
ST

2. Đồng hồ đo thời gian hiện số
Mode

Ba ổ cắm cổng quang

Reset

Thang đo

? Xác định cấu tạo của đồng hồ đo thời gian hiện số trên vật mẫu.

ST

Công tắc điện
Ổ
cắm
điện

?1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được
điều khiển bởi cổng quang như thế nào?
? 2. Khi ước lượng thời gian chuyển động
của vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang đo
nào của đồng hồ hiện số? Vì sao?

?1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều khiển bởi cổng
quang như thế nào?
Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều khiển bởi cổng quang thông qua
dây cáp nối. Dây nối này vừa có tác dụng cung cấp điện cho cổng quang, vừa có
tác dụng gửi tín hiệu điện từ cổng quang tới đồng hồ.
- Cổng quang được dùng để bật và tắt đồng hồ đo thời gian hiện số bằng cách:
+ Xoay núm MODE chọn chế độ làm việc A↔B;
+ Chọn thang đo 9,999s – 0,001s để đo khoảng thời gian giữa hai điểm A và B;
+ Tại thời điểm A, đồng hồ được cổng quang bật, tại thời điểm B, đồng hồ được
cổng quang tắt;
+ Trên mặt đồng hồ xuất hiện số đo thời gian ∆t giữa hai thời điểm trên.

? 2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của vật lớn
hơn 10s, cần lựa chọn thang đo nào của đồng hồ hiện
số? Vì sao?
Khi ước lượng thời gian chuyển động của vật lớn
hơn 10s, cần lựa chọn thang đo 99,99s – 0,01s để đo. Vì
ở thang đo 99,99s – 0,01s có GHĐ và ĐCNN phù hợp
với thời gian vật chuyển động.

1) Các kĩ năng trong học tập môn Khoa học tự nhiên gồm: quan sát, phân loại, liên
kết, đo, dự báo Đúng
2) Phương pháp tìm hiểu tự nhiên gồm các bước: đề xuất vấn đề, đưa ra dự đoán,
lập kế hoạch kiểm tra dự đoán, thực hiện kế hoạch kiểm tra dự đoán, viết báo cáo,
đề xuất ý kiến (nếu có) Đúng
3) Đối tượng nghiên cứu của khoa học là các sự vật, hiện tượng, các thuộc tính cơ
bản, sự vận động của thế giới tự nhiên,... Đúng
4) Môn Khoa học tự nhiên là môn học về các sự vật và hiện tượng trong thế giới
tự nhiên nhằm hình thành và phát triển các năng lực khoa học tự nhiên và khoa
học Trái Đất Đúng
5) Nghiên cứu các sự vật và hiện tượng tự nhiên không nhằm mục đích giải quyết
các vấn đề nảy sinh trong cuộc sống Sai

6) Kĩ năng dự báo là kĩ năng đề xuất điểu gì sẽ xảy ra dựa trên
các quan sát, kiến thức, sự hiểu biết và sự suy luận của con
người về sự vật và hiện tượng trong tự nhiên Đúng
Sai

7) Kĩ năng đo được hình thành và phát triển không theo trình tự
8) Trong kĩ năng đo không cần thực hiện việc ước lượng, thực
hiện các phép đo, xác định độ chính xác của kết quả đo Sai

9) Môn Khoa học tự nhiên được xây dựng và phát triển dựa trên
nền tảng các môn học: Toán học, Hóa học và Sinh học Sai

Hãy kết nối các thông tin ở cột A với cột B tạo thành sự
liên kết giữa sự vật với hiện tượng hoặc hiện tượng với
hiện tượng.

1) Nước mưa

) Một số loài thực vật

3) Trời nắng

4) Phân bón

a) do ánh sáng từ Mặt Trời
b) ảnh hưởng đến sự sinh trưởng
và phát triển của thực vật
c) có khi trời mưa
d) rụng lá vào mùa đông

Khẳng định nào dưới đây không đúng?
A. Dự báo là kĩ năng cần thiết trong nghiên cứu khoa học tự nhiên.
B. Dự báo là kĩ năng không cần thiết của người làm nghiên cứu.
C. Dự báo là kĩ năng dự đoán điều gì sẽ xảy ra dựa vào quan sát, kiến thức, suy
luận của con người, … về các sự vật, hiện tượng.
D. Kĩ năng dự báo thường được sử dụng trong bước dự đoán của phương pháp tìm
hiểu tự nhiên.

Sửa lại: Dự báo là kĩ năng cần thiết của người làm
nghiên cứu.

Con người có thể định lượng được các sự vật và hiện tượng tự nhiên dựa trên kĩ
năng nào?
A. Kĩ năng quan sát, phân loại.
B. Kĩ năng liên kết tri thức.
C. Kĩ năng dự báo.
D. Kĩ năng đo.
Dựa vào kĩ năng đo con người có thể định lượng được các sự vật và hiện tượng tự
nhiên.

Cho các bước sau:
(1) Thực hiện phép đo, ghi kết quả đo và xử lí số liệu đo.
(2) Ước lượng để lựa chọn dụng cụ/ thiết bị đo phù hợp.
(3) Phân tích kết quả và thảo luận về kết quả nghiên cứu thu được.
(4) Đánh giá độ chính xác của kết quả đo căn cứ vào loại dụng cụ đo và cách đo.

Trình tự các bước hình thành kĩ năng đo là
A. (1) → (2) → (3) → (4).
B. (1) → (3) → (2) → (4).
C. (3) → (2) → (4) → (1).
D. (2) → (1) → (4) → (3).