CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI DỤC CÔNG
TIẾT HỌC GIÁO

DÂN 8

Chủ đề: Quyền và nghĩa vụ lao
động của công dân.

Cùng tìm hiểu vai trò của lao
động, quyền - nghĩa vụ lao
động, lao động chưa thành niên
và hợp đồng lao động.

MỞ ĐẦU - NGỮ LIỆU
SGK
Lao động là hoạt động có mục đích
của con người nhằm tạo ra của cải
vật chất và các giá trị tinh thần cho
xã hội. Đây là hoạt động chủ yếu,
rất quan trọng, góp phần quyết
định sự tồn tại và phát triển của đất
nước và nhân loại.
Mỗi người cần nhận thức rõ vai trò
của lao động để thực hiện tốt
quyền và nghĩa vụ lao động của
bản thân, góp phần xây dựng đất
nước giàu mạnh, văn minh.

NHIỆM VỤ MỞ ĐẦU - SGK
TRANG 59

Em hãy kể một số hoạt động lao động mà
em đã từng thực hiện ở gia đình, nhà trường
hoặc cộng đồng và nêu ý nghĩa của các hoạt
động đó.

KHỞI ĐỘNG • Quan sát
video AI
VIDEO
AI

được thiết kế phục vụ
bài học.

• Trả lời câu hỏi xuất
hiện trong video.
• Liên hệ với những hoạt
động lao động em đã
từng thực hiện trong
thực tế.

BÁO CÁO KẾT QUẢ KHỞI
ĐỘNG

Đại diện 1 - 2 học sinh chia sẻ một
số hoạt động lao động đã thực hiện
ở gia đình, nhà trường hoặc cộng
đồng.
Nêu ý nghĩa của từng hoạt động
đối
với bản thân, gia đình hoặc cộng
đồng.
Các bạn khác lắng nghe,
nhận xét
và bổ sung.

DẪN VÀO BÀI HỌC
Lao động tạo ra của cải vật
chất và các giá trị tinh thần,
đồng thời giúp con người
khẳng định bản thân và góp
phần xây dựng xã hội.
Để lao động an toàn, công
bằng và đúng pháp luật, mỗi
công dân cần hiểu rõ quyền,
nghĩa vụ của mình và các quy
định liên quan.

BÀI 10:
QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ
LAO ĐỘNG CỦA CÔNG
DÂN
Giáo dục công dân 8 - Kết nối tri thức với
cuộc sống.

MỤC TIÊU BÀI
HỌC

Phân tích được tầm quan trọng của lao động
đối với đời sống con người.
Nêu được một số quy định của pháp luật về
quyền, nghĩa vụ lao động của công dân và lao
động chưa thành niên.
Nêu được một số quyền và nghĩa vụ cơ bản của
các bên
tham gia hợp đồng lao động; lập được hợp đồng
lao động
có nội dung đơn giản.
Tích cực, chủ động tham gia lao động ở gia
đình, trường, lớp và cộng đồng phù hợp lứa
tuổi.

1
2
3
4
5

TIẾN TRÌNH BÀI
của lao động đối với đời sống
1. Vai tròHỌC
con người.

2. Một số quy định của pháp luật về
quyền và nghĩa vụ lao động của
công dân.
3. Một số quy định của pháp luật về lao
động chưa thành niên.
4 Quyền và nghĩa vụ cơ bản của các
. bên khi tham gia hợp đồng lao
động.
5 Luyện tập - Vận dụng.
.

HOẠT ĐỘNG 1 - VAI TRÒ CỦA LAO
ĐỘNG
ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG CON NGƯỜI
Đọc thông tin SGK
trang 59 - 60 và
trả lời câu hỏi.

Làm việc theo nhóm để
phân tích ý nghĩa của
việc
lao động của Giêm Oát
và
tầm quan trọng của lao
động.

THÔNG TIN VỀ GIÊM
OÁT Năm 1769, một SGK
thực nghiệm
viên
TRANG
59 (1/3)
của trường đại học ở Luân Đôn là
Giêm Oát đã sáng chế ra máy hơi
nước, đến năm 1784 thì hoàn thiện
trở thành động cơ nhiệt vạn năng
chạy bằng than và nước.
Việc hoàn thiện và sử dụng máy hơi
nước vào sản xuất đã đem lại một
sự chuyển biến lớn, tạo ra nguồn
động lực mới làm giảm nhẹ sức lao
động cơ bắp của con người, tạo
điều kiện cho sự chuyển biến từ
việc lao động bằng tay sang sử
Đây
yếumóc.
tố cơ bàn của công
dụnglàmáy
nghiệp hoá, đánh dấu bước nhảy
vọt cách mạng trong lịch sử sản
xuất của nhân loại, bước chuyển cơ
bàn từ nền văn minh nông nghiệp
sang văn minh công nghiệp.

James
Watt –
(1736
1819)

CÂU HỎI KHAI THÁC THÔNG TIN - SGK
TRANG 60

a
)

Em hãy cho biết, trong
thông tin trên, việc lao
động của Giêm Oát đã
mang lại ý nghĩa gì?

b)

Hãy phân tích tầm
quan
trọng của lao động đối
với
đời sống con người.

KẾT LUẬN - VAI TRÒ CỦA LAO
ĐỘNG
Lao động là hoạt
động chủ yếu của
con người, là
nhân tố quyết
định sự tồn tại,
phát triển của cá
nhân, đất nước và
nhân loại.

HIẾN PHÁP NĂM
(SỬA ĐỔI, BỔ SUNG NĂM 2025) - ĐIỀU 37
2013
(TRÍCH)

1. Trẻ em được Nhà nước, gia
đình và xã hội bảo vệ, chăm sóc
và giáo dục; được tham gia vào
các vấn đề về trẻ em. Nghiêm
cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi,
bỏ mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao
động và những hành vi khác vi
phạm quyền trẻ em.
2. Thanh niên được Nhà nước, gia
đình và xã hội tạo điều kiện học
tập, lao động, giải trí, phát triển
thể lực, trí tuệ, bồi dưỡng đạo
đức, truyền thống dân tộc, ý thức
công dân; đi đầu trong công cuộc
lao động sáng tạo và bảo vệ Tổ
quốc.

GIA ĐÌNH YÊU
THƯƠNG,
CHĂM SÓC

HỌC
TẬP

BẢO VỆ TRẺ
EM

LAO
ĐỘNG
SÁNG
TẠO

RÈN
LUYỆN
THỂ LỰC

XÃ HỘI QUAN
TÂM,
BẢO VỆ

XUNG KÍCH,
BẢO VỆ TỔ
QUỐC

TRƯỜNG HỢP 2 - SGK TRANG
61

Gia đình bạn C có truyền thống

HỌC NGHỀ
TRANG
ĐIỂM

kinh doanh nhưng bạn không
thích công việc này. Bạn quyết
định sau khi tốt nghiệp trung học
phổ thông sẽ đăng kí học nghề
trang điểm để phát triển sự
nghiệp riêng của mình. Khi biết
chuyện, bố mẹ bạn cảm thấy
không vui, tuy nhiên hai người
vẫn tôn trọng quyết định của con
trai, không ép buộc bạn phải từ
bỏ nguyện vọng của mình.

ch
Kế hoạ
nghề
nghiệp

ƯỚC
MƠ
– NỖ
LỰC
–
THÀN
H
CÔN
G

TRƯỜNG HỢP 3 - SGK
TRANG 61
Sau khi tốt nghiệp đại
học,
C Ô N G TY
PHÁT
TRIỂN

anh T tham gia ứng
tuyển và
được nhận vào làm
việc tại
một công ty. Anh cảm
thấy
rất vui vì từ nay đã có
thể tự

WELCOME
TO OUR
TEAM!

HỢP
Đ ỒN G
LAO
Đ ỘN G
NHÂN VIÊ
N
MỚI

CÂU HỎI
QUYỀN VÀ NGHĨA
VỤ
LAO
ĐỘNG
CỦA CÔNG DÂN

a

a) Theo em, trong trường hợp
2 và 3, các nhân vật đã thực
hiện quy định của pháp luật
về quyền và nghĩa vụ lao động
của công dân như thế nào?

b

b) Em hãy nêu một số ví dụ
thực hiện tốt quy định của pháp
luật về quyền và nghĩa vụ lao
động của công dân trong đời
sống hằng ngày.

1
2
3

4

TRA CỨU PHÁP
TRÊN
MÔI
LUẬT
TRƯỜNG SỐ

Truy cập Thư viện pháp luật
hoặc
Cổng thông tin điên tử
Chính
phủ.
Tìm
“Bộ
luật Lao động
2019”.
Xác định điều khoản liên quan đến
quyền
làm việc, lựa chọn nghề nghiệp,
việc làm
Đối
chiếu
tin công
tìm được
và nơi
làmthông
việc của
dân.
với nội dung SGK.

Khi tra cứu pháp luật, cần kiểm tra đúng tên
văn bản,
năm ban hành và tình trạng hiệu lực.

BÁO CÁO - TRƯỜNG
HỢP 2
• Bạn C đã thực hiện quyền
lao động bằng việc lựa
chọn

nghề

nghiệp

phù

hợp với nguyện vọng của
mình
nghề
trang
điểm.
• Bố mẹ C đã tôn trọng
quyết định lựa chọn nghề
nghiệp

của

con

trai,

không ép buộc con phải
từ bỏ nguyện vọng của
mình.

ĐAM M
Ê
TỰ TI N

THEO

ĐUỔI
ƯỚC
MƠ

BÁO CÁO - TRƯỜNG
HỢP 3
Anh T đã thực hiện
quyền và nghĩa vụ lao
động của công dân
bằng cách tham gia
ứng tuyển và làm việc
tại một công ty để tạo
ra thu nhập nuôi sống
bản thân và chăm lo
cho bố mẹ.

NỖ LỰC
TẠO GIÁ
TRỊ

TRÁCH
NHIỆM
CHĂM CHỈ
TRUNG THỰC
SÁNG TẠO

MỘT SỐ VÍ DỤ THỰC HIỆN
TỐT QUYỀN VÀ NGHĨA VỤ
LAO ĐỘNG

Học sinh lựa chọn ngành
nghề để đăng kí thi đại
học.
Sinh viên sư phạm tham gia
kì thi tuyển viên chức của
các sở giáo dục và đào tạo.
Trẻ em phụ giúp bố mẹ làm
việc nhà.
Học sinh tìm hiểu thông tin
về các ngành nghề trong
xã hội,...

ĐÀI
HỌC

KẾT LUẬN - QUYỀN VÀ
NGHĨA VỤ LAO ĐỘNG
CỦA
CÔNG DÂN
Công dân có quyền
làm việc,
lựa chọn nghề nghiệp, việc
làm và nơi làm việc để đáp
ứng nhu cầu của bản thân,
gia đình và cống hiến cho xã
hội.
Công dân có nghĩa vụ lao
động để nuôi sống bản thân,
gia đình và góp phần phát
triển đất nước.

HOẠT ĐỘNG 3 MỘT SỐ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP
LUẬT
VỀ LAO ĐỘNG CHƯA THÀNH
Đọc Điều 143 - 147 Bộ luật
NIÊN
Lao động năm 2019, quan
sát
4 bức tranh SGK trang 63
và
trả
lời
câu
hỏi.
Rút ra quy định cần

nhớ về
lao động chưa thành
niên.

BẢO VỆ TRẺ
EM

ƯU TIÊN HỌC
TẬP

LÀM VIỆC AN TOÀN,
PHỤ HỢP LỨA TUỔI

KHÔNG LÀM VIỆC NẶNG
NHỌC,
ĐỘC HẠI, NGUY HIỂM

BỘ LUẬT LAO ĐỘNG NĂM
2019 ĐIỀU
143
VÀ ĐIỀU 144 (1/2)
Điều 143. Lao
động chưa
thành
niên (trích).
1. Lao động chưa thành niên là
người lao động chưa đủ 18 tuổi.

Điều 144. Nguyên tắc sử dụng lao
động chưa thành niên.
1. Chỉ được làm công việc phù
hợp với sức khoẻ để bảo đảm sự
phát triển thể lực, trí lực, nhân
cách.
2. Người sử dụng lao động có trách
nhiệm
quan tâm chăm sóc về lao động, sức
khỏe,
học tập trong quá trình lao động.

BỘ LUẬT
LAO
ĐỘNG

NĂM
2019

ĐI
AN LÀM
T
HỌ
C T OÀN
PHÁ ẬP T
Ố
TOÀ T TRIỂ T
N
ND
IỆN

BỘ LUẬT LAO ĐỘNG NĂM 2019 - ĐIỀU
3
.

4
.

144 (2/2)

Khi sử dụng lao động chưa thành niên,
người sử dụng lao động phải có sự

đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám
hộ; lập sổ theo dõi riêng, ghi đầy đủ họ
tên, ngày tháng năm sinh, công việc
đang làm, kết quả kiểm tra sức khoẻ
định kì và xuất trình khi cơ quan nhà
nước có thẩm quyền yêu cầu.
Người sử dụng lao động phải tạo cơ hội
để lao động chưa thành niên được học
văn hoá, giáo dục nghề nghiệp, đào
tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kĩ
năng nghề.

SỐ THEO DÕI LAO
ĐỘNG
CHƯA THÀNH NIÊ
N
Họ và tên
Ngày tháng năm
sinh
Công việc đang làm
Kết qua khám sức
khỏe
định kì

HỌC VĂN HÓA
NGHỀ NGHIỆP

GIÁO DỤC
NGHỀ NGHIỆP

ĐÀO TẠO
BỒI DƯỠNG

NÂNG CAO
TRÌNH ĐỘ
KĨ NĂNG NGHỀ

BỘ LUẬT LAO ĐỘNG NĂM
2019 - ĐIỀU 145 (1/2)
Điều 145. Sử dụng người chưa đủ
15 tuổi làm việc (trích).
1. Khi sử dụng người chưa đủ 15
tuổi làm việc, người sử dụng lao
động phải tuân theo quy định sau
đây:
a) Phải giao kết hợp đồng lao động
bằng văn bản với người chưa đủ 15
tuổi và người đại diện theo pháp
luật của người đó.
b) Bố trí giờ làm việc không ảnh
hưởng đến thời gian học tập của
người chưa đủ 15 tuổi.

BỘ LUẬT LAO ĐỘNG NĂM
2019 - ĐIỀU 145 (2/2)
c) Phải có giấy khám sức
khoẻ của cơ sở khám bệnh,
chữa bệnh có thẩm quyền
xác nhận sức khoẻ của người
chưa đủ 15 tuổi phù hợp với
công việc và tổ chức kiểm
tra sức khoẻ định kì ít nhất
một lần trong 06 tháng.
d) Bảo đảm điều kiện làm
việc, an toàn, vệ sinh lao
động phù hợp với lứa
tuổi.

GIẤY
KHÁM
SỨC KHO
Ẻ

BỘ
LUẬT
LAO
ĐỘNG

BỘ LUẬT LAO ĐỘNG NĂM 2019 ĐIỀU 146

Điều 146. Thời giờ làm
việc của người chưa
thành niên.

1. Người chưa đủ 15 tuổi:
không quá 04 giờ/ngày và
20 giờ/tuần; không được
làm thêm giờ, làm việc
vào ban đêm.
2. Người từ đủ 15 tuổi đến
chưa đủ 18 tuổi: không quá
08 giờ/ngày và 40 giờ/tuần;
có thể làm thêm giờ, làm
việc ban đêm trong một số
nghề theo danh mục do cơ
quan có thẩm quyền ban
hành.

NGƯỜI CHƯA ĐỦ 15
TUỔI
KHÔNG
QUÁ

0
4
2
0

GIỜ/
NGÀY

KHÔNG
QUÁ

GIỜ/
TUẦN

KHÔNG ĐƯỢC LÀM
THÊM GIỜ,
LÀM VIỆC VÀO BAN ĐÊM

TRƯỜNG HỢP 3 - NGƯỜI SỬ DỤNG LAO
ĐỘNG
AN TOÀN - CHẤT LƯỢNG HIỆU QUẢ

Bà K làm chủ một xí nghiệp

SẢN PHẨM

CHẤT LƯỢNG CAO
ĐƯỢC NGƯỜI TIÊU
DÙNG

sản xuất, chế biến thực phẩm.

TIN TƯỞNG

Hằng ngày, bà luôn quan tâm
kiểm tra, giám sát công việc
của các nhân viên trong xí
nghiệp. Dưới sự quản lí, điều
hành của bà, các nhân viên
được bố trí công việc hợp lí,
hoạt động sản xuất đạt hiệu
quả tốt, chất lượng sản phẩm
được người tiêu dùng đánh giá
cao.

Ngon, sạch, an

BỐ

TRÍ

CÔNG

HỢP
QUẢNLÍ LÍ,

GIÁM

VIỆC
SÁT

HIỆU
QUẢ
NÂNG SUẤT CAO, CHẤT LƯỢNG
TỐT
KHÁCH HÀNG TIN TƯỞNG, HÀI

LÒNG

toàn!
Rất hài lòng!

CẢM ƠN CÁC
ĐÃ TÍCH CỰCEM
THAM GIA BÀI
HỌC!
ta
g
n
Hãy trân trọng lao động,
ú
h
C
chủ động tham gia
những
công việc phù hợp với
lứa tuổi
và luôn thực hiện đúng
quy định của pháp luật.

cùng
nhau
n
ệ
i
h
c
thự
nhé!

AN TOÀN
TRÁCH
NHIỆM
TÔN TRỌNG
YÊU
THƯƠNG

NGƯỜI
TỐT
VIỆC TỐT