LỊCH SỬ 9 · KẾT NỐI TRI THỨC

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI BÀI HỌC!

BÀI 14: VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN
CHỐNG THỰC DÂN PHÁP XÂM LƯỢC
GIAI ĐOẠN 1946 - 1950
Môn: Lịch sử 9 · Bộ sách Kết nối tri thức

VIDEO 1
.

BÀI 14 · LỊCH SỬ 9

MỤC TIÊU BÀI HỌC

01 💡 Nguyên nhân bùng nổ02 📖 Đường lối kháng chiến
Giải thích được nguyên nhân bùng nổ
Nhận biết và giải thích được đường lối
cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực kháng chiến chống thực dân Pháp của
dân Pháp xâm lược năm 1946.
Đảng.

03 🛡 Thắng lợi tiêu biểu

04 🚩 Vận dụng thực tiễn

Mô tả được những thắng lợi tiêu biểu trênVận dụng kiến thức để liên hệ công cuộc
các mặt trận trong giai đoạn 1946 – 1950.xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay.

KHỞI ĐỘNG

ÂM VANG ĐOÀN VỆ QUỐC QUÂN

Đoàn Vệ Quốc Quân - CĐNT Quân
Đội | MV Nhạc Đỏ Hào Hùng

Bài hát

Nhạc và lời

Đoàn vệ quốc quân

Phan Huỳnh Điểu, 1945

Câu hỏi
Bài hát gợi nhớ đến giai đoạn
lịch sử nào của dân tộc?

VIDEO 2
.

VIDEO 3
.

BÀI 14 · LỊCH SỬ 9

KHÔNG KHÍ HÀ NỘI
TRONG NHỮNG NGÀY
ĐẦU KHÁNG CHIẾN
Tinh thần sục sôi và quyết tâm
chiến đấu của quân dân Thủ đô
những ngày đầu toàn quốc kháng
chiến – tháng 12 năm 1946.

Ảnh tư liệu lịch sử · TTXVN-VNA

GỢI MỞ LỊCH SỬ
★ Sau Cách mạng tháng Tám, nhân dân Việt
mong muốn hòa bình để xây dựng đất nước.
🔥 Nhưng thực dân Pháp từng bước bội ước,
khiêu khích và mở rộng chiến tranh.
Cả dân tộc đứng trước lựa chọn lịch sử:
tiếp tục nhân nhượng nữa hay đứng lên
bảo vệ độc lập.

VIDEO 4
.

NỘI DUNG CHÍNH
Bài 14 • Lịch sử 9 • Kết nối tri thức

1

Cuộc kháng chiến toàn
quốc bùng nổ

2

Đường lối kháng chiến
chống thực dân Pháp

3

Một số thắng lợi tiêu biểu
giai đoạn 1946-1950

4

Luyện tập và vận dụng

VIDEO 5
.

1

CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC BÙNG NỔ
Nhiệm vụ cá nhân
Đọc tư liệu và thông tin SGK
Xác định các hành động của
thực dân Pháp thể hiện âm mưu
xâm lược toàn bộ Việt Nam
Thời gian: 4 phút
⏱ 4 phút

MỤC 1 · CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC

Nỗ Lực Cứu Vãn Hòa Bình
Trong năm 1946, Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ký
các hiệp định, hiệp ước nhằm cứu vãn hòa bình.
Mục tiêu: kéo dài thời gian hòa hoãn để xây dựng
lực lượng cho cuộc kháng chiến.
Tinh thần của ta: nhân nhượng có nguyên tắc, giữ
hòa bình nhưng không từ bỏ độc lập, chủ quyền.

1. CUỘC KHÁNG CHIẾN TOÀN QUỐC BÙNG NỔ

THỰC DÂN PHÁP BỘI ƯỚC
Liên tiếp gây hấn
Thực dân Pháp liên tiếp có hành động gây hấn,
khiêu khích và vi phạm các văn bản đã ký kết.

Vụ thảm sát 17/12/1946
Quân Pháp gây ra vụ thảm sát ở phố Hàng Bún
và phố Yên Ninh, Hà Nội.

Âm mưu tái chiếm
Pháp tăng cường âm mưu tái chiếm Việt Nam
bằng vũ lực.

Hà Nội, tháng 12 năm 1946

PHẦN 1 • KHÁNG CHIẾN BÙNG NỔ

TỐI HẬU THƯ CỦA PHÁP
Hành động xâm phạm chủ quyền quốc gia
Quân Pháp liên tiếp gửi tối hậu thư
➤ Yêu cầu Chính phủ ta giải tán lực lượng tự vệ
chiến đấu
➤ Đòi để quân Pháp làm nhiệm vụ giữ gìn trật tự an
ninh ở Hà Nội và giành quyền kiểm soát Thủ đô

Đây là hành động xâm phạm nghiêm trọng
chủ quyền quốc gia.

Tối hậu thư của Pháp

QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ

QUYẾT ĐỊNH LỊCH SỬ
Ngày 18–19/12/1946 · Hội nghị Ban Thường vụ Trung ương Đảng

Ngày 18–19/12/1946: Hội nghị Ban Thường vụ
Trung ương Đảng họp.
Nhận định: thời kỳ hòa hoãn đã qua.
Quyết định phát động cuộc kháng chiến
chống thực dân Pháp trên phạm vi cả nước.

19/12/1946

LỜI KÊU GỌI
TOÀN QUỐC KHÁNG CHIẾN
★ Tối 19/12/1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra
Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến.
★ Hưởng ứng lời kêu gọi, nhân dân cả
nước đứng lên chống thực dân Pháp.
★ Tinh thần chung: Thà hy sinh tất cả
chứ nhất định không chịu mất nước,
không chịu làm nô lệ.

BÀI 14 • LỊCH SỬ 9

Lời kêu gọi
Toàn quốc kháng chiến
19 tháng 12 năm 1946

"Chủ tịch Hồ Chí Minh ra Lời kêu gọi toàn quốc
kháng chiến, tối ngày 19/12/1946"

CHỐT KIẾN THỨC: NGUYÊN NHÂN BÙNG NỔ

Thực dân Pháp
bội ước

Ta đã nhân nhượng
đến giới hạn

Kháng chiến là lựa
chọn bắt buộc

Liên tiếp gây hấn, vi phạm
các văn bản đã ký kết, tăng
cường âm mưu tái chiếm
Việt Nam bằng vũ lực.

Nhân dân Việt Nam nhân
nhượng để giữ hòa bình,
nhưng càng nhân nhượng,
thực dân Pháp càng lấn tới.

Cuộc kháng chiến toàn
quốc bùng nổ là hành
động tự vệ chính nghĩa để
bảo vệ độc lập dân tộc.

Cuộc kháng chiến toàn quốc là sự lựa chọn bắt buộc –
để bảo vệ độc lập và thành quả Cách mạng tháng Tám.

ĐỌC TƯ LIỆU Lời kêu gọi toàn quốc kháng ch
Bất kỳ đàn ông, đàn bà, bất kỳ người già, người trẻ,
không chia tôn giáo, đảng phái, dân tộc...
Hễ là người Việt Nam thì phải đứng lên đánh thực
dân Pháp để cứu Tổ quốc.
— Chủ tịch Hồ Chí Minh, 19/12/1946
CÂU HỎI

Đoạn tư liệu thể hiện tinh thần gì của cuộc kháng chiến

HOẠT ĐỘNG CẶP ĐÔI

Giải mã Đường lối Kháng chiến
Sử dụng Chatbot AI để khám phá và đối chiếu với SGK

🤖 Câu lệnh gợi ý cho AI: “Giải thích ngắn gọn 4 nội dung đường lối kháng
chiến: toàn dân, toàn diện, trường kỳ, tự lực cánh sinh.”
📚 Đối chiếu kết quả AI với SGK để chọn thông tin chính xác.
⏱ Thời gian: 5 phút

TOÀN DÂN

TOÀN DIỆN

TRƯỜNG KỲ

TỰ LỰC CÁNH SINH

Mọi người dân đều
tham gia kháng chiến

Kháng chiến trên
mọi mặt trận

Kháng chiến lâu
dài, kiên trì

Dựa vào sức mình
là chính

Đường lối kháng chiến

ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN: TOÀN DÂN
★ Cuộc kháng chiến do toàn dân tiến hành.
★ Không phân biệt giai cấp, tôn giáo, đảng
phái, dân tộc.

TOÀN DÂN

★ Mỗi người dân là một chiến sĩ trên mặt trận
phù hợp với khả năng của mình.
Sức mạnh của dân tộc nằm ở chính nhân
dân — mỗi người đều là một chiến sĩ.

ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN

TOÀN DIỆN
Kháng chiến trên tất cả các mặt trận

Mục tiêu: Tạo sức mạnh tổng hợp để chống lại cuộc chiến
tranh lanh xâm lược có quy mô lớn.

2. ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN

ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN
TRƯỜNG KỲ

Cuộc kháng chiến phải tiến hành lâu dài.
Lúc đầu, tương quan lực lượng giữa ta
và địch còn chênh lệch.
Đánh lâu dài giúp ta bồi dưỡng lực
lượng, từng bước chuyển hóa cục diện.
Kiên nhẫn và bền bỉ — chìa khóa của chiến thắng.

ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN

TỰ LỰC CÁNH SINH

TỰ LỰC CÁNH SINH LÀ CHÍNH
Vận mệnh dân tộc phải do chính
nhân dân Việt Nam quyết định.
Dựa vào sức mạnh của bản thân
là nền tảng.

TRANH THỦ SỰ ỦNG HỘ QUỐC TẾ
Đồng thời tranh thủ sự ủng hộ,
giúp đỡ của quốc tế.

Độc lập dân tộc — do chính người Việt Nam làm chủ.

CÁC VĂN KIỆN THỂ HIỆN ĐƯỜNG LỐI
*Hình thành đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp

12/12/1946

19/12/1946

9/1947

Chỉ thị Toàn dân
kháng chiến

Lời kêu gọi toàn
quốc kháng chiến

Kháng chiến nhất
định thắng lợi

Ban Thường vụ
Trung ương Đảng

Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tổng Bí thư
Trường Chinh

Ý NGHĨA CỦA
ĐƯỜNG LỐI KHÁNG CHIẾN
2. Đường lối kháng chiến chống thực dân Pháp

★ Phát huy sức mạnh toàn dân tộc.
★ Kết hợp sức mạnh quân sự với chính trị,
kinh tế, văn hóa, ngoại giao.
★ Tạo cơ sở quan trọng đưa cuộc kháng
chiến đi đến thắng lợi.
★ Cuộc kháng chiến của nhân dân Việt Nam
là chính nghĩa vì nhằm bảo vệ độc lập và
Đường lối kháng chiến — nền tảng của thắng lợi
thành quả Cách mạng tháng Tám.

PHẦN 3

3. NHỮNG THẮNG LỢI TIÊU BIỂU
GIAI ĐOẠN 1946 – 1950
Thắng lợi trên nhiều mặt trận — tạo sức mạnh tổng hợp cho kháng chiến

Chính trị

Ngoại giao

Kinh tế

Văn hóa

Giáo dục

Quân sự

Kiện toàn
chính quyền

Tranh thủ
quốc tế

Tự cấp, tự túc

Phục vụ
kháng chiến

Xóa nạn
mù chữ

Thắng lợi trên
chiến trường

NHIỆM VỤ NHÓM Mặt trận phi quân sự
Hoàn thành bảng thống kê: nêu thắng lợi tiêu biểu và ý nghĩa của từng lĩnh vực

1

2

CHÍNH TRỊ

NGOẠI GIAO

Thời gian: 6 phút

3

4

KINH TẾ

VĂN HÓA

5

GIÁO DỤC

Ghi kết quả vào phiếu học tập nhóm

THẮNG LỢI VỀ CHÍNH TRỊ
Giai đoạn 1946 – 1950
Di chuyển an toàn lên căn cứ địa Việt Bắc
Các cơ quan Đảng, Chính phủ, Mặt trận được di chuyển
kịp thời, an toàn.

Kiện toàn chính quyền dân chủ nhân dân
Từ trung ương đến cơ sở được củng cố và kiện toàn.

Vận động đoàn kết dân tộc, tôn giáo
Làm thất bại âm mưu 'dùng người Việt đánh người Việt'.

Căn cứ địa Việt Bắc

THẮNG LỢI VỀ NGOẠI GIAO
Giai đoạn 1946 – 1950
Đầu năm 1950, Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên bố
sẵn sàng đặt quan hệ ngoại giao với các nước.

Trung Quốc, Liên Xô và nhiều nước xã hội chủ
nghĩa lần lượt công nhận, đặt quan hệ ngoại
giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Cách mạng Việt Nam nhận được sự ủng hộ,
giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa và nhân
dân thế giới.

THẮNG LỢI VỀ KINH TẾ
● Nền kinh tế kháng chiến được xây dựng
theo hướng tự cấp, tự túc.
● Hoạt động tăng gia sản xuất, nhất là sản
xuất nông nghiệp, được đẩy mạnh.
● Một số xí nghiệp quốc phòng và dân dụng
được xây dựng ở vùng tự do, căn cứ
kháng chiến.
● Các ngành khai khoáng, cơ khí, hóa chất,
diêm, giấy từng bước đi vào hoạt động.

THẮNG LỢI VỀ VĂN HÓA, GIÁO DỤC
Văn hóa, giáo dục được chú trọng để bồi dưỡng sức
mạnh tinh thần và trí tuệ của nhân dân.
Hội nghị Văn hóa toàn quốc lần thứ hai (1948) nhấn
mạnh xây dựng văn hóa phục vụ kháng chiến.

Phong trào Bình dân học vụ tiếp tục được đẩy mạnh.

~10 triệu người

được xóa nạn mù chữ tính đến tháng 6/1950
Năm 1950, cuộc Cải cách giáo dục phổ thông lần thứ
nhất được triển khai.

Ý NGHĨA CÁC THẮNG LỢI TRÊN NHIỀU MẶT TRẬN
Giai đoạn 1946 – 1950

Thể hiện đường lối
đúng đắn

Tạo nền tảng
vững chắc

Tạo điều kiện cho
thắng lợi quân sự

Khẳng định sự đúng đắn
của đường lối kháng chiến
toàn dân, toàn diện, trường
kỳ, tự lực cánh sinh.

Xây dựng nền tảng chính
trị, kinh tế, văn hóa, giáo
dục cho cuộc kháng
chiến lâu dài.

Tạo điều kiện quan trọng
cho những thắng lợi trên
mặt trận quân sự, đưa
kháng chiến tiến lên.

Kháng chiến toàn dân, toàn diện → Sức mạnh tổng hợp → Thắng lợi tất yếu

MẶT TRẬN QUÂN SỰ

4

MẶT TRẬN
QUÂN SỰ
Ba thắng lợi tiêu biểu trong giai đoạn 1946 – 1950

01

02

03

Chiến đấu ở các đô thị

Chiến dịch Việt Bắc

Chiến dịch Biên giới

phía Bắc vĩ tuyến 16

thu – đông

thu – đông

1946 - 1947

1947

1950

HOẠT ĐỘNG NHÓM

NHIỆM VỤ NHÓM: BẢN ĐỒ CHIẾN DỊCH
*Mỗi nhóm trình bày: bối cảnh · diễn biến chính · kết quả · ý nghĩa

Thời gian chuẩn bị: 8 phút

NHÓM 1

NHÓM 2

NHÓM 3

Cuộc chiến đấu
ở các đô thị

Chiến dịch
Việt Bắc

Chiến dịch
Biên giới

phía Bắc vĩ tuyến 16

thu – đông 1947

thu – đông 1950

1946 – 1947

1947

1950

📌 Bối cảnh · 🗺️ Diễn biến chính · 🏆 Kết quả · ⭐ Ý nghĩa

CUỘC CHIẾN ĐẤU
Ở CÁC ĐÔ THỊ PHÍA BẮC VĨ TUYẾN 16
● Mở đầu cuộc kháng chiến toàn quốc,
quân dân Hà Nội và các đô thị phía Bắc vĩ
tuyến 16 chủ động tiến công quân Pháp.
● Các trận đánh làm tiêu hao một bộ phận
sinh lực địch.
● Quân dân ta giam chân địch ở Hà Nội, các
thành phố, thị xã phía Bắc vĩ tuyến 16.
1946 – 1947

Quân dân ta trong những ngày đầu kháng chiến

HÌNH ẢNH “QUYẾT TỬ”
“Cảm tử quân — Hà Nội, 1946–1947
Chiến sĩ cảm tử quân ôm bom ba càng
đánh xe tăng Pháp ở Hà Nội.
Bom ba càng kích nổ bằng va chạm trực
tiếp khi đâm mạnh vào xe tăng / xe bọc thép.

Hình ảnh thể hiện tinh thần: Quyết tử để
Tổ quốc quyết sinh.

“ Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh ”

CUỘC CHIẾN ĐẤU ĐÔ THỊ • 1946–1947

Kết quả và Ý nghĩa

Cuộc chiến đấu ở các đô thị phía Bắc vĩ tuyến 16
KẾT QUẢ

Ý NGHĨA

• Sau gần ba tháng chiến đấu quyết
liệt, lực lượng chủ lực của ta rút lui
an toàn ra vùng hậu phương.
• Tạo điều kiện cho cả nước chuyển
vào cuộc kháng chiến trường kỳ.

• Tiêu hao một bộ phận sinh lực
địch, giam chân quân Pháp tại các
đô thị.
• Tạo thời gian quý báu để cả nước
chuẩn bị bước vào cuộc kháng
chiến lâu dài và toàn diện.

Quyết tử để Tổ quốc quyết sinh

MẶT TRẬN QUÂN SỰ

TƯỢNG ĐÀI
QUYẾT TỬ ĐỂ
TỔ QUỐC QUYẾT SINH
Biểu tượng ý chí bất khuất
của quân dân Thủ đô Hà Nội

Hà Nội · 1946 – 1947

BỐI CẢNH CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC

BÁC HỒ CÙNG CÁC CHIẾN SĨ
TẠI CĂN CỨ ĐỊA VIỆT BẮC
Chiến khu Việt Bắc — nơi Chủ tịch Hồ
Chí Minh và Trung ương Đảng lãnh đạo
cuộc kháng chiến trường kỳ của dân tộc.

Tư liệu lịch sử kháng chiến chống Pháp 1946 - 1950

Bác Hồ cùng đồng bào tại chiến khu

CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC • 1947

QUÂN PHÁP TIẾN CÔNG VIỆT BẮC
★ Lực lượng huy động
Tháng 10/1947, thực dân Pháp huy động khoảng 12.000
quân và hầu hết máy bay ở Đông Dương tiến công lên
Việt Bắc.

★ Chỉ thị của Đảng
“Phải phá tan cuộc tiến công mùa đông của giặc Pháp”.

★ Ý nghĩa lịch sử
Chiến dịch Việt Bắc trở thành cuộc phản công lớn đầu
tiên của ta trong kháng chiến chống Pháp.

CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC

LƯỢC ĐỒ CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC
Thu – Đông 1947

📌 Xác định các hướng tiến công
của quân Pháp.
📌 Xác định các địa điểm quân ta phụ
kích, chặn đánh địch.
⏱ Thời gian quan sát: 3 phút

Quan sát lược đồ và chú giải để trả lời câu hỏi thảo luận

CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC 1947

DIỄN BIẾN CHÍNH: HƯỚNG ĐÔNG
Quân ta phục kích, chặn đánh địch trên Đường số 4

HÀNH ĐỘNG
Quân ta phục kích, chặn đánh địch
trên Đường số 4

THẮNG LỢI LỚN
Giành thắng lợi lớn tại Bản Sao –
đèo Bông Lau

KẾT QUẢ
Gọng kìm phía Đông của quân Pháp
bị bẻ gãy

CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC 1947

DIỄN BIẾN CHÍNH:
HƯỚNG TÂY

Phục kích trên Sông Lô
*Quân ta phục kích, chặn đánh nhiều
trận trên sông Lô — tuyến tiếp viện
huyết mạch của quân Pháp hướng Tây.

*Phục kích trên Sông Lô — Bẻ gãy gọng kìm phía Tây*

Thắng lợi tại Đoan Hùng, Khe Lau
*Quân ta giành thắng lợi quan trọng ở
Đoan Hùng và Khe Lau, tiêu hao nặng
sinh lực địch trên sông.

Gọng kìm phía Tây bị bẻ gãy
Làm thất bại ý đồ bao vây, tiêu diệt cơ
quan đầu não kháng chiến của Pháp.

KẾT QUẢ CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC
★ Sau hơn hai tháng, đại bộ phận quân
Pháp phải rút chạy khỏi Việt Bắc.
◆ Cơ quan đầu não của cuộc kháng
chiến được bảo vệ an toàn.
◆ Bộ đội chủ lực của ta trưởng
thành, thu được nhiều vũ khí.
Chiến dịch Việt Bắc thu – đông 1947

Chiến sĩ ta trong những ngày
kháng chiến

CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC 1947

Ý NGHĨA CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC

Khẳng định sức mạnh
Phá sản chiến lược địch Bảo vệ căn cứ đầu não
dân tộc
Làm thất bại hoàn toàn
chiến lược 'đánh nhanh,
thắng nhanh' của thực
dân Pháp

Cơ quan đầu não kháng
chiến được bảo vệ an
toàn, tiếp tục lãnh đạo
cuộc kháng chiến

Khẳng định khả năng
kháng chiến lâu dài và
thắng lợi của nhân dân
Việt Nam

Chiến dịch phản công lớn đầu tiên — mốc son chói lọi của cuộc kháng chiến chống Pháp

CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC - THU-ĐÔNG 1947

VÌ SAO CHIẾN DỊCH VIỆT BẮC THẮNG LỢI?
Bốn yếu tố then chốt tạo nên chiến thắng

Đoàn kết
toàn dân

Lãnh đạo
đúng đắn

Nghệ thuật
quân sự

Địa hình
thuận lợi

Sức mạnh của khối
đoàn kết toàn dân
tộc

Sự lãnh đạo sáng
suốt của Đảng và
Chủ tịch Hồ Chí Minh

Chiến thuật linh
hoạt, sáng tạo, phù
hợp thực tiễn

Địa hình Việt Bắc
thuận lợi cho phục
kích và du kích

BỐI CẢNH LỊCH SỬ

CHIẾN DỊCH BIÊN GIỚI
THU – ĐÔNG 1950
Bối cảnh thế giới và khu vực
Liên Xô đạt nhiều thành tựu trong xây dựng chủ
nghĩa xã hội
Nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa ra đời (1949)

Mỹ từng bước can thiệp sâu hơn vào Đông Dương
Bối cảnh thế giới và khu vực có nhiều thay đổi
trong những năm 1949 – 1950

KẾ HOẠCH RƠ-VE CỦA PHÁP
*Âm mưu quân sự với viện trợ Mỹ

KẾ HOẠCH RƠ-VE

Với viện trợ của Mỹ
Thực dân Pháp thực hiện Kế hoạch Rơ-ve.
Tăng cường hệ thống phòng thủ trên Đường số 4.
Củng cố tuyến phòng thủ biên giới phía Bắc

Lập hành lang Đông – Tây.
Chia cắt chiến trường, cô lập căn cứ địa Việt Bắc

Chuẩn bị tiến công Việt Bắc lần thứ hai.
Nhằm tiêu diệt cơ quan đầu não kháng chiến