LỊCH SỬ
9

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC LỊCH SỬ
9
TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY.
LIÊN BANG NGA VÀ NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY
✦ Quan sát kĩ • Hợp tác tốt • Trả lời tự tin

Bộ sách: Kết nối tri thức

VIDEO 1

5 PHÚT

KHỞI ĐỘNG

TRÒ CHƠI: MẢNH GHÉP SỐ
Theo em, điều gì mà Tổng thống Mỹ G. Busơ và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô
M. Goóc-ba-chốp muốn “để lại quá khứ”?

Những gì sẽ tiếp diễn sau khi quá khứ
đó khép lại?

Hình 19.1. Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ
(cha) và Tổng Bí thư Đảng Cộng sản
Liên Xô M. Goóc-ba-chốp tại Man-ta
(1989)

VIDEO 2

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ
KẾT LUẬN
Thời gian: Ngày 3/12/1989 trong cuộc gặp gỡ
không chính thức.

Nhân vật lãnh đạo: Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ và Tổng
Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô M. Goóc-ba-chốp.

Tuyên bố quan trọng: Thống nhất chấm dứt Chiến
tranh lạnh, khép lại quá khứ đối đầu căng thẳng kéo
dài nhiều thập kỷ giữa hai siêu cường.

DẪN VÀO BÀI

Vậy, trong sự thay đổi
đó của lịch sử, trật tự
thế giới mới đã được
hình thành như thế
nào?
Tình hình chính trị kinh tế
của Liên bang Nga và Mỹ từ
năm 1991 đến nay ra sao?

Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu trong bài học ngày hôm nay

BÀI 19

TRẬT TỰ THẾ GIỚI MỚI TỪ NĂM
1991 ĐẾN NAY. LIÊN BANG NGA
VÀ NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1991 ĐẾN
NAY
Lịch sử 9 • Kết nối tri
thức

VIDEO 3

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học này, các
em sẽ:

01

Nhận biết được xu hướng và sự hình
thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh
lạnh.

02

Nêu được tình hình chính trị, kinh tế cơ bản
của Liên bang Nga từ năm 1991 đến nay.

03

Nêu được tình hình chính trị, kinh tế cơ
bản của nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.

TIẾN TRÌNH BÀI
HỌC

THẾ GIỚI MỚI
Tìm hiểu xu hướng
đối thoại, hòa hoãn
và sự hình thành
trật tự đa cực

LIÊN BANG
NGA

SIÊU CƯỜNG
MỸ

LUYỆN TẬP
QR Code Quiz

Tìm hiểu bước chuyển
đổi vĩ đại của nước
Nga thời kỳ hậu Xô
viết (1991 - nay)

Khám phá tình hình
kinh tế, chính trị và
tham vọng toàn cầu
của nước Mỹ

Cùng khám phá từng phần nhé!

VIDEO 4

VIDEO 5

HOẠT ĐỘNG
1

Xu hướng vận động và sự hình thành
trật tự thế giới từ năm 1991 đến nay

Câu hỏi trung tâm:
- Trình bày xu hướng và sự hình thành
trật tự thế giới mới sau Chiến tranh

XU HƯỚNG

lạnh.
- Vì sao từ năm 1991 đến nay, Mỹ
không thể thiết lập trật tự đơn cực?

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TRẬT TỰ MỚI

HOẠT ĐỘNG SỐ

TÌM KIẾM HÌNH ẢNH SƠ ĐỒ HOẶC TRANH
BIẾM HOẠ

Thao tác
1. Truy cập Internet
1.Tìm kiếm hình ảnh sơ đồ hoặc
tranh biếm họa về "Trật tự thế giới
đa cực" và "Trật tự đơn cực"
3. Chọn 1 lược đồ rõ, đối chiếu.
Tranh biếm họa về cạnh tranh
thương mại Mỹ - Trung Quốc

Câu hỏi đặt ra:

Trình bày xu hướng và sự hình
thành trật tự thế giới mới sau
Chiến tranh lạnh.
4 phút

HOẠT ĐỘNG
SỐ

SỬ DỤNG CÔNG CỤ AI

Thao tác:
Sử dụng công cụ AI (như Chat GPT, Gemini)
Tìm từ khóa, tra cứu hình ảnh và thông tin.
Đối chiếu thông tin từ SGK, Internet và AI để
tổng hợp câu trả lời.
Đại diện HS trình bày, có thể chiếu hình ảnh
minh họa tìm được lên màn hình lớp.
Ghi nhanh vào vở hoặc thiết bị

Câu hỏi suy
nghĩ:

Tại sao thế giới sau 1991 lại
phát triển theo xu hướng đa
cực thay vì đơn cực?

HOẠT ĐỘNG
1

BÁO CÁO KẾT QUẢ NHÓM
GV chiếu Padlet chung của lớp
Toàn lớp cùng quan sát kết quả trên màn hình.

Đại diện nhóm trình bày
Xu hướng và sự hình thành trật tự thế
giới mới sau Chiến tranh lạnh.

Các nhóm khác nhận xét, bổ sung
Lắng nghe — phản biện — bổ sung ý kiến.

Lắng nghe tích cực • Nhận xét xây dựng • Bổ sung đúng trọng tâm

HOẠT
ĐỘNG 1

ĐÁNH GIÁ VÀ KẾT LUẬN
★ Sau Chiến tranh Lạnh, thế giới
chuyển từ đối đầu sang đối thoại,
dần hình thành trật tự đa cực.
★ Nhiều trung tâm với sự cạnh
tranh của các cường quốc: Mỹ, EU,
Nhật Bản, Trung Quốc và Nga.

HOẠT ĐỘNG 1

CHỐT HOẠT ĐỘNG 1

XU HƯỚNG
Xu hướng đối đầu
trong Chiến tranh
lạnh dần được
thay thế bằng xu
thế đối thoại, hoà
hoãn,

KINH TẾ

Các quốc gia lấy
kinh tế làm trọng
tâm, tích cực tham
gia liên kết kinh tế
trong các tổ chức
khu vực và quốc
tế.

HOÀ BÌNH

Hoà bình là xu thế
chủ đạo (nội
chiến, xung đột
dân tộc, sắc tộc,
tôn giáo vẫn diễn
ra ở một số khu
vực).

THẾ GIỚI MỚI
Một trật tự thế
giới mới đang
dần hình thành
theo xu hướng
đa cực

TƯ LIỆU 1

Xu hướng vận động và sự hình thành trật tự thế giới từ năm 1991 đến
nay.

1

2

“….Sau thời kì tăng trưởng dài trong thập niên 1990, GDP của Mỹ chiếm khoảng
30% GDP toàn cầu, trong khi dân số Mỹ chỉ chiếm 4,7% dân số thế giới. Năm
2000 […], sức mạnh tổng hợp của Mỹ (gồm 7 lĩnh vực: kinh tế, quân sự, khoa
học công nghệ, tài nguyên thiên nhiên, chính trị, xã hội và ảnh hưởng trên
trường quốc tế) lớn hơn 2 lần Nhật Bản và hơn 3 lần Trung Quốc”.
“Đã đến lúc các quốc gia, khu vực phải đưa ra quyết định của mình. Họ phải lựa
chọn đứng về phía chúng ta hoặc đứng về phía bọn khủng bố. Kể từ ngày hôm
nay, bất kì quốc gia nào tiếp tục che giấu và hỗ trợ khủng bố sẽ bị nước Mỹ
xem như kẻ thù”.

Tổng thống G. U. Bu-sơ phát biểu về sự kiện 11/9 trước Quốc hội Mỹ, ngày 20/9/2001

HOẠT ĐỘNG 2

Tìm hiểu về Liên bang Nga
từ năm 1991 đến nay
CÂU HỎI TRUNG
TÂM
Nêu tình hình chính trị, kinh tế Liên bang Nga
từ năm 1991 đến nay.
✦ Thành tựu

✦ Hạn chế

HOẠT ĐỘNG 2

NHIỆM VỤ NHÓM
Nhóm 1 & 2 & 3
CHÍNH
TRỊ
Tìm hiểu tình hình chính trị Liên
bang Nga từ năm 1991 đến nay.

6 phút

Nhóm 4 & 5 & 6
KINH TẾ
Tìm hiểu tình hình kinh tế Liên
bang Nga từ năm 1991 đến
nay.

Sản phẩm: Phiếu học tập số 1 và bài đăng Padlet • 2 nhóm cùng thực hiện 1 nhiệm vụ

PHIẾU HỌC TẬP SỐ
1
TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ LIÊN BANG NGA TỪ 1991 ĐẾN NAY
CHÍNH TRỊ
Những năm 90 của thế kỉ XX

KINH TẾ
Từ 1991 đến 1999

• Đối nội
• Đối ngoại
Những năm đầu thế kỉ XXI

Từ 2000 đến 2021

• Đối nội
• Đối ngoại
✦ Yêu cầu: Ghi ngắn gọn, đúng trọng tâm

CÂU HỎI MỞ
RỘNG
Sự chuyển biến về chính trị, kinh tế của Liên bang Nga từ năm 1991 đến nay
TƯ LIỆU GỢI
Ý

có ý nghĩa gì?
✦ Vla-đi-mia Pu-tin (1952)
là một sĩ quan tình báo KGB
của Liên Xô.
✦ Năm 1999, V. Pu-tin thay B.
En-xin trở thành Tổng thống
Liên bang Nga và hiện nay
(2024) vẫn đang nắm giữ vị trí
Đại úy An ninh Putin trước
khi sang Đức làm việc

này.
✦ Quan sát → Nhận xét → Giải
Tổng thống Pu - tin

thích

HOẠT ĐỘNG SỐ

PADLET TỔNG HỢP NHÓM
Khai thác tài liệu SGK và tư liệu số → Đăng kết quả lên Padlet chung của lớp

Thao tác số
Nhóm thảo luận, nhập nội dung lên Padlet.

Nhóm dùng AI hoặc Google Search để
tìm số liệu mới, kiểm tra nguồn tin.

Sản phẩm số: Bài đăng Padlet có nội dung đúng lĩnh vực được giao

HOẠT
ĐỘNG 2

ĐÁNH GIÁ VÀ KẾT LUẬN
★ Tình hình chính trị, kinh tế Liên
bang Nga từ năm 1991 đến nay có
sự thay đổi trong hai giai đoạn
(1991 – 1999 và 2000 đến nay).
★ Sự chuyển biến tích cực này
giúp Liên bang Nga dần ổn định,
địa vị quốc tế được nâng cao.

TƯ LIỆU 2

Liên bang Nga từ năm 1991 đến nay.
Liên bang Nga bước ra vũ đài quốc tế “sau Chiến tranh lạnh” với quy chế đặc biệt: “Quốc gia kế
tục Liên Xô”. Quy chế này thể hiện ở ba khía cạnh chủ yếu sau: 1) Nga được Liên hợp quốc đồng
ý chuyển giao chiếc ghế Ủy viên thường trực Hội đồng bảo an do Liên Xô nắm giữ trước đây; 2)
Các đại sứ của Liên Xô cũ ở tất cả các nước được thừa nhận là đại sứ Liên bang Nga mà không
cần trình bày lại ủy nhiệm thư; 3) Trong bốn nước thuộc Liên Xô có vũ khí hạt nhân trên lãnh thổ
của mình (Nga, U-crai-na, Bê-la-rút, Ca-dắc-xtan), chỉ Liên bang Nga được thừa nhận là cường
quốc hạt nhân với việc “nút bấm hạt nhân” được trao cho Tổng thống Nga. Trên thực tế, được
thừa kế phần lớn di sản quân sự, tiềm lực kinh tế, khoa học – kĩ thuật và tiềm lực trí tuệ của Liên
Xô trước đây, cộng với những lợi thế khách quan khác, Liên bang Nga có tất cả những nhân tố
cấu thành sức mạnh, vị thế của một cường quốc thế giới.

Dẫn theo Hà Mỹ Hương, Nước Nga hậu Xô viết qua những biến thiên của lịch sử,
NXB Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2009, tr.108

HOẠT ĐỘNG
2

TƯ LIỆU SỐ LIỆU
Tốc độ tăng trưởng GDP của Nga giai đoạn 1991 – 2021

Nguồn: Dữ liệu Ngân hàng Thế giới (WB)

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ
1
TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ LIÊN BANG NGA TỪ 1991 ĐẾN NAY

✦ Yêu cầu: Ghi ngắn gọn, đúng trọng tâm

CHÍNH TRỊ

LIÊN BANG NGA TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY

Giai đoạn những năm 90 của thế kỉ XX:
Đối nội
• Bất ổn do mâu thuẫn giữa các đảng phái
về xác lập một thể chế chính trị mới.
• Tháng 12/1993, ban hành Hiến pháp mới,
xác lập thể chế Cộng hòa Tổng thống của
Liên bang Nga.

Đối ngoại
• Đối ngoại thân với phương Tây nhằm nhận
được sự ủng hộ về chính trị, kinh tế.
• Khôi phục, phát triển mối quan hệ với các
nước châu Á.

Giai đoạn đầu thế kỉ XXI:
Đối nội

Đối ngoại
• Thực hiện chính sách cân bằng Âu – Á.

• Dần ổn định, địa vị quốc tế được
nâng cao.

• Đẩy mạnh quan hệ hợp tác với Cộng
đồng các quốc gia độc lập (SNG), Trung
Quốc, Ấn Độ, Hiệp hội các quốc gia Đông
Nam Á (ASEAN).

KINH TẾ

LIÊN BANG NGA TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY

Từ năm 1991 đến năm 1999
• GDP tăng trưởng âm (-4,8%).
• Lạm phát cao (22%), thâm hụt ngân
sách.

Từ năm 2000 đến năm 2021
• GDP tăng trưởng khá cao (3,5%/năm).
• Kiềm chế được lạm phát.
• Là một trong 10 nền kinh tế lớn nhất
thế giới (GDP năm 2021 đạt khoảng
1,5 nghìn tỉ USD)

TƯ LIỆU GỢI Ý

XÃ HỘI, VĂN HÓA, GIÁO DỤC
Khai thác Hình 19.4, thông tin mục 3 SGK và hoàn thành Phiếu học tập số 2.
Nhóm 1, 2, 3: Tìm hiểu
về tình hình kinh tế nước
Mỹ từ năm 1991 đến nay.
Nhóm 4,5,6: Tìm hiểu về
tình hình chính trị nước
Mỹ từ năm 1991 đến nay.
Hình 19.4. Nhà máy Bô-inh ở tiểu bang Oa-sinh-tơn

PHIẾU HỌC TẬP SỐ
2

TÌNH HÌNH KINH TẾ, CHÍNH TRỊ CỦA NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY
CHÍNH TRỊ

KINH TẾ

VỀ ĐỐI NỘI

VỀ ĐỐI NGOẠI

✦ Yêu cầu: Ghi ngắn gọn, đúng trọng tâm

TƯ LIỆU GỢI Ý

MỞ RỘNG KIẾN THỨC

Sự chuyển biến về chính
trị, kinh tế của Mỹ từ
năm 1991 đến nay có ý
nghĩa gì?

TRÒ CHƠI “NHÂN VẬT LỊCH SỬ"
Mỗi đội từ 5 – 7 người.

Đội nào có nhiều thông tin
chính xác hơn, đội đó sẽ
giành chiến thắng.
Xoay chọn nhân vật cho các đội

GỢI Ý

Bin Clin-tơn
Bin Clin-tơn là Tổng thống thứ 42
của Mỹ, thuộc Đảng Dân chủ. Trong 8
năm cầm quyền (1993 - 2001) của
ông, Mỹ được hưởng nhiều hoà bình
và thịnh vượng về kinh tế hơn so với
thời gian trước đó.
Ngày 11/7/1995, Tổng thống Bin Clintơn tuyên bố chính thức bình thường
hoá quan hệ ngoại giao với Việt Nam,
mở ra một thời kì mới trong quan hệ
Việt - Mỹ.

GỢI Ý

B. Ô-ba-ma
B. Ô-ba-ma là Tổng thống da màu
đầu tiên của nước Mỹ, giữ nhiệm kì từ
năm 2009 đến năm 2017. Việc B. Ôba-ma trúng cử đã phá bỏ “rào cản"
vô hình về nạn phân biệt chủng tộc
tồn tại dai dẳng ở Mỹ.
Trong thời gian cầm quyền của B. Ôba-ma, 20 triệu người Mỹ đã được
hưởng lợi ích từ chương trình chăm
sóc sức khoẻ Ô-ba-ma-ke. Nă m 2009,
B. Ô-ba-ma nhận giải Nô-ben Hoà bình
vì những đóng góp đối với việc thúc
đẩy hợp tác quốc tế.

GỢI Ý

Đô-nan Trăm
Đô-nan Trăm xuất thân là một tỉ phú,
đồng thời là Tổng thống thứ 45 của Mỹ
(2017 - 2021), đại diện cho Đảng
Cộng hoà. Các chính sách của ông gây
nhiều tranh cãi như “chiến tranh”
thương mại với Trung Quốc, bức tường
Mê-hi-cô ngăn người vượt biên,..

KẾT LUẬN

Từ năm 1991 đến nay, Mỹ duy trì nền

Mỹ có nền kinh tế, tài chính, công

dân chủ tư sản dưới sự cầm quyền của

nghệ lớn mạnh hàng đầu thế giới với

một trong hai đảng: Đảng Dân chủ và

các lĩnh vực sản xuất đa dạng.

Đảng Cộng hoà, nhất quán trong việc

Tuy nhiên, kinh tế Mỹ cũng trải qua

thực hiện mục tiêu, tham vọng chi

những đợt suy thoái ngắn.

phối và lãnh đạo thế giới.

Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

TƯ LIỆU 3

Nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.
Trung Quốc là nước có thặng dư thương mại lớn nhất với Mỹ (345,6 tỉ USD). Mỹ áp thuế
và đề nghị Trung Quốc mua hàng thêm của Mỹ, nhất là nông sản, cải thiện cán cân,
buộc Trung Quốc phải thay đổi quy định với các công ty Mỹ đầu tư tại Trung Quốc.
Nguyên nhân chủ yếu là do Mỹ bắt đầu cảm thấy sự đe dọa kinh tế của Trung Quốc đối
với vị thế độc tôn của Mỹ. Điển hình là năm 2001, 80 các quốc gia có tổng kim ngạch
thương mại với Mỹ lớn hơn Trung Quốc, đến năm 2018 con số đó chỉ còn 30% và 2/3
các quốc gia hiện nay có quan hệ thương mại với Trung Quốc lớn hơn Mỹ. Bên cạnh đó,
GDP của Trung Quốc hiện nay cũng chỉ tương đương khoảng 66% của Mỹ - tương
đương cột mốc khi Mỹ thực hiện chính sách kiềm chế nền kinh tế Nhật Bản trong
những năm 1980.
Dẫn theo Lê Đình Tĩnh, Nguyễn Đức Chính, “Cạnh tranh Mỹ - Trung:
Tiếp cận bản chất và thực tiễn”, Tạp chí Châu Mỹ ngày nay, số 3 (2020), tr.19

KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP SỐ
2
TÌNH HÌNH KINH TẾ, CHÍNH TRỊ CỦA NƯỚC MỸ TỪ NĂM 1991 ĐẾN NAY
CHÍNH TRỊ
VỀ ĐỐI NỘI: Duy trì nền dân chủ tư
sản dưới sự cầm quyền của một trong
hai đảng: Đảng Dân chủ và Đảng Cộng
hòa.
VỀ ĐỐI NGOẠI
Thực hiện mục tiêu, tham vọng, chi
phối và lãnh đạo thế giới.
Thúc đẩy thiết lập trật tự thế giới đơn cực.

KINH TẾ
Kinh tế, tài chính, công nghệ lớn mạnh hàng
đầu thế giới.
Các lĩnh vực sản xuất đa dạng: dầu mỏ, thép,
ô tô, hàng không vũ trụ, hóa chất, điện tử,
hàng tiêu dùng, nông sản, chế biến thực
phẩm.
Trải qua những đợt suy thoái ngăn do tác
động của cuộc khủng hoảng kinh tế, tài
chính.

HOẠT ĐỘNG SỐ

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Củng cố kiến thức đã học về Trật tự thế giới
mới từ năm 1991 đến nay. Liên bang Nga và

Quét mã QR

nước Mỹ từ năm 1991 đến nay.
https://tro-choi-ai-giai-ma-chu-trinh-song.my.canva.site/ccwgvs2
yqc667bm4

🕒 Thời gian: 7 phút

⭐ Làm bài cá nhân

Câu hỏi hiển thị trên nền tảng online, không trình chiếu lại trong kịch bản.

925697
⬇ Tham gia
ngay!

https://wayground.com/join?gc=925697

LỊCH SỬ 9 • BÀI
1

CẢM ƠN CÁC EM!
Chúc các em học
tốt.

Hẹn gặp lại trong tiết học sau!