BÀI 19: TỪ TRƯỜNG

Phiếu đánh giá nhóm ……………………Lớp 7a

Họ và tên
 
 
 

Cá nhân
(4 điểm)
 
 
 

Đóng góp của cá Nhóm
nhân trong tiết
(6điểm)
học (4điểm)
 
 
 

 
 
 

Tổng điểm
chung
(CN +ĐGCN)/2
+ Nhóm)
 
 
 

Mục tiêu:
- Nêu được vùng không gian bao quanh 1 nam châm ( hoặc dây
dẫn mang dòng điện), mà vật liệu có tính chất từ đặt trong nó
chịu tác dụng lực từ, được gọi là từ trường. (Tiết 1)
- Nêu được khái niệm từ phổ và tạo được từ phổ bằng mặt sắt và
nam châm. (Tiết 2)
- Nêu được khái niệm đường sức từ và vẽ được đường sức từ
quanh 1 thanh nam châm. (Tiết 3)

Học sinh quan sát thí nghiệm
Sau khi quan sát thí nghiệm vừa rồi : Theo em
vùng không gian xung quanh nam châm có tính
chất gì ?

I. TỪ TRƯỜNG ( TRƯỜNG TỪ )

Nhận biết từ trường của thành nam châm.

Chuẩn bị : Kim nam châm có thể quay tự do quanh trục thẳng
Đứng, thanh nam châm đặt trên giá đỡ.
Tiến hành thí nghiệm: ( 5 phút)
-Lúc đầu để kim nam châm ở xa nam châm
-Sau đó, từ từ dịch chuyển kim nam châm lại gần nam châm(Hình19.1)
-Quan sát và nhận xét hướng của kim nam châm so với hướng ban đầu.
Sau khi tiến hành thí nghiệm : Các em hãy nhận xét hướng của
kim nam châm so với hướng ban đầu ?

I. TỪ TRƯỜNG ( TRƯỜNG TỪ )

Nhận biết từ trường của thành nam châm.
Sau khi tiến hành thí nghiệm : Hoàn thành Phiếu học tập 1
Câu 1: Các em hãy nhận xét hướng của kim nam châm so với
hướng ban đầu ? Điều đó chứng tỏ điều gì ? (3đ)
Câu 2: Ngoài kim nam châm, ta có thể dùng các vật nào khác để
phát hiện từ trường không ?(3đ)

I. TỪ TRƯỜNG ( TRƯỜNG TỪ )

Nhận biết từ trường của thành nam châm.
Phiếu học tập 1
Câu 1. Nhận xét : kim nam châm bị lệch so với hướng ban
đầu, chứng tỏ có ................tác dụng lên kim nam châm ,vậy
không gian xung quang nam châm có ........................
Câu 2 : Ngoài nam châm, ta có thể dùng ……………….hoặc
dây dẫn mang ……………….. để phát hiện từ trường.

2.Nhận biết từ trường của dây dẫn mang dòng điện

Năm 1820 nhà khoa học ngư­ời Đan Mạch ,
Hans Christian Oersted đã tiến hành thí nghiệm
như sau:
Đặt dây dẫn song song với kim nam châm(có
thể quay tự do trên trục thẳng đứng) khi có dòng
điện đi qua dây dẫn , kim nam châm lệch khỏi vị
trí ban đầu(Hình 19.2)
Như vậy vùng không gian bao quanh dây dẫn
mang dòng điện tồn tại thứ gì ?
HS làm thí nghiệm để nghiệm lại (6 phút)

2.Nhận biết từ trường của ống dây mang dòng điện
Hãy quan sát thí nghiệm ảo sau:
On
Off

+ 1.5 V -

A

Nam
B

I. TỪ TRƯỜNG ( TRƯỜNG TỪ )

. Nhận biết tư trường của dây dẫn mang dòng điện.

Hoàn thành Phiếu học tập 1
Câu 3:Thí nghiệm Oersted cho thấy có điểm nào giống nhau giữa
không gian quanh nam châm và không gian xung quanh dây dẫn
mang dòng điện ? (3đ)

Thảo luận : Hoàn thành phiếu
học tập 1
Câu 1. Nhận xét : kim nam châm bị lệch so với hướng ban đầu, chứng
Lực từ
tỏ có ...................tác
dụng lên kim nam châm ,vậy không gian xung
quang nam châm có ........................
Từ trường
cảm biến từ trường
Câu 2 : Ngoài nam châm, ta có thể dùng ……………………….hoặc
dòng điện
dây dẫn mang ……………….để
phát hiện từ trường.
Câu 3: Không gian xung quanh nam châm, xung quanh dây
từ trường ( trường từ ).
dẫn mang dòng điện tồn tại....................................................

I. TỪ TRƯỜNG ( TRƯỜNG TỪ )
**Kết luận :
-Từ trường tác dụng lực từ lên vật liệu từ (Kim nam
châm ...) đặt trong nó.
- Điểm giống nhau giữa không gian xung quanh
nam châm và xung quanh dây dẫn mang dòng điện
là đều có từ trường (trường từ).

Phòng chụp cộng hưởng từ (MRI) trong bệnh viện
13

Luyện tập: Hs làm cá nhân
(3 ph)
Câu 1.Trong thí nghiệm
phát hiện từ trường của dòng điện
(Oersted), dây dẫn AB được bố trí như thế nào để hiện tượng
xảy ra dễ quan sát nhất? (1đ)
A.Tạo với kim nam châm 1góc bất kì B. Song với kim nam châm
C.Vuông góc với kim nam châm D.Tạo với nam châm một góc
Câu 2. Xung quanh vật nào sau đây có từ trường? (1đ)
nhọn
A. Bóng đèn điện đang sáng.
B. Cuộn dây nhôm nằm trên kệ.

14

Luyện tập (2
Câu 3. Hãy khoanhphút)
vào từ “Đúng” hoặc “Sai” các câu
dưới đây nói về từ trường:(2điểm)
STT Nói về từ trường

Đánh giá

1
2

Đúng
Đúng

Sai
Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

3
4

Từ trường chỉ có ở xung quanh nam châm vĩnh cửu.
Từ trường tồn tại xung quanh nam châm, xung quanh
dòng điện và xung quanh Trái Đất.
Kim nam châm tự do là dụng cụ xác định tại một điểm
nào đó có từ trường hay không.
La bàn chỉ là dụng cụ xác định phương hướng, không
thể dùng xác định sự tồn tại của từ trường.
15

Luyện tập: Hs làm cá
nhân
Câu 1.Trong thí nghiệm phát hiện từ trường của dòng điện
(Oersted), dây dẫn AB được bố trí như thế nào để hiện tượng
xảy ra dễ quan sát nhất? (1đ)
A.Tạo với kim nam châm 1góc bất kì B. Song với kim nam châm
C.Vuông góc với kim nam châm D.Tạo với nam châm một góc
Câu 2. Xung quanh vật nào sau đây có từ trường? (1đ)
nhọn
A. Bóng đèn điện đang sáng.
B. Cuộn dây nhôm nằm trên kệ.

16

Luyện tập
Câu 3. Hãy khoanh vào từ “Đúng” hoặc “Sai” các câu
dưới đây nói về từ trường:(2đ)
STT

Nói về từ trường

1
2

Từ trường chỉ có ở xung quanh nam châm vĩnh cửu.
Từ trường tồn tại xung quanh nam châm, xung quanh
dòng điện và xung quanh Trái Đất.
Kim nam châm tự do là dụng cụ xác định tại một điểm
nào đó có từ trường hay không.
La bàn chỉ là dụng cụ xác định phương hướng, không thể
dùng xác định sự tồn tại của từ trường.

3
4

Đánh giá

17

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Đúng

Sai

Luyện tập
Xung quanh vật nào sau đây có từ trường?
a) Bóng đèn điện đang sáng.
b) Cuộn dây đồng nằm trên kệ.
Trả lời :
a) Xung quanh bóng đèn điện đang sáng có từ trường vì lúc này
trong bóng đèn điện có dòng điện chạy qua.
b) Xung quanh cuộn dây đồng nằm trên kệ không có từ trường vì
trong cuộn dây không có dòng điện.
18

**Dặn dò : Tìm hiểu trước

hần 2 :Từ phổ của 1 nam châm.

Phần 3 : Đường sức từ

LỚP 7