BÀI 2: NGUYÊN TỬ

SAU BÀI HỌC NÀY, EM SẼ...

 🔬 Trình bày được mô hình nguyên tử Rutherford - Bohr.
 ⚛️Mô tả được cấu tạo của nguyên tử gồm hạt
nhân (proton, neutron) và vỏ electron.
 ⚖️Nêu được khối lượng nguyên tử theo đơn vị
amu.
 🎨 Làm được mô hình một số nguyên tử đơn giản.

BÍ ẨN CỦA CÁC NHÀ GIẢ KIM THUẬT

Tại sao các nhà giả kim thuật không bao giờ thành công trong việc biến
chì thành vàng? Sự khác biệt cơ bản giữa chúng là gì?

I. Quan niệm ban đầu về nguyên tử
NHỮNG Ý TƯỞNG ĐẦU TIÊN
• Đê-mô-crit (Hy Lạp cổ
đại): Cho rằng vạn vật
được tạo nên từ các hạt
vô cùng nhỏ, không thể
phân chia được gọi là
"nguyên tử" (atomos).
• Đan-tơn (Thế kỷ XIX):
Khẳng định lại khái niệm
nguyên tử qua các thí
nghiệm hóa học.

Đê-mô-crit

Đan-tơn

Sự tìm ra các hạt tạo nên nguyên tử
BÊN TRONG NGUYÊN TỬ CÓ GÌ?
• Nguyên tử được tạo thành từ 3 loại
hạt:
o Electron (e): Mang điện tích âm
(-).
o Proton (p): Mang điện tích dương
(+).
o Neutron (n): Không mang điện.

II. Mô hình nguyên tử của Rơ-dơ-pho - Bo
MÔ HÌNH HÀNH TINH NGUYÊN TỬ
• Nguyên tử có cấu tạo
rỗng.
• Hạt nhân mang điện tích
dương ở tâm.
• Các electron mang điện
tích âm chuyển động
xung quanh hạt nhân như
các hành tinh quay quanh
Mặt Trời.

Sự cải tiến của Bohr
CÁC ELECTRON Ở ĐÂU?
• Niels Bohr đã hoàn thiện mô hình: Các electron không chuyển
động hỗn loạn mà sắp xếp và chuyển động theo từng lớp có
mức năng lượng xác định.

III. Cấu tạo nguyên tử - Vỏ nguyên tử
QUY TẮC SẮP XẾP ELECTRON
• Các electron được xếp vào các lớp
từ trong ra ngoài.
• Lớp thứ nhất (gần hạt nhân nhất):
Tối đa 2 electron.
• Lớp thứ hai: Tối đa 8 electron.
• ...

Luyện tập 1: Hoạt động nhóm
TÌM HIỂU CẤU TẠO MỘT SỐ NGUYÊN TỬ
Quan sát Hình 2.5 và hoàn
thành bảng

Số proton trong
hạt nhân

Số electron
trong vỏ
nguyên tử

Số lớp electron

Số electron ở
lớp ngoài cùng

Carbon (C)

?

?

?

?

Nitrogen (N)

?

?

?

?

Oxygen (O)

?

?

?

?

Nguyên tử

Đáp án - Luyện tập 1
CÙNG KIỂM TRA KẾT QUẢ
Số proton trong
hạt nhân

Số electron
trong vỏ
nguyên tử

Số lớp electron

Số electron ở
lớp ngoài cùng

Carbon (C)

6

6

2

4

Nitrogen (N)

7

7

2

5

Oxygen (O)

8

8

2

6

Nguyên tử

 Kết luận quan trọng: Trong nguyên tử trung hòa về điện, số Proton
= số Electron.

Cấu tạo nguyên tử - Hạt nhân
TRÁI TIM CỦA NGUYÊN TỬ
•

Hạt nhân được tạo thành từ proton và neutron.

•

Điện tích của hạt nhân do proton quyết định.

•

Số đơn vị điện tích hạt nhân (Z) = Số proton.

Vận dụng: Hoạt động nhóm
EM TẬP LÀM NHÀ KHOA HỌC
 Nhiệm vụ: Chế tạo mô hình nguyên tử Carbon theo
hướng dẫn trong sách giáo khoa.


Yêu cầu:
+.Sử dụng các vật liệu đã chuẩn bị.
+ Trình bày sản phẩm và trả lời câu hỏi:
1. Các vòng tròn biểu diễn gì?

electron?

2. Lớp electron nào đã chứa tối đa

IV. Khối lượng nguyên tử
NGUYÊN TỬ NẶNG BAO NHIÊU?
 Đơn vị đo khối lượng nguyên tử là amu (atomic mass
unit).
 Quy ước khối lượng:
+ Khối lượng 1 proton ≈ 1 amu
+ Khối lượng 1 neutron ≈ 1 amu
+ Khối lượng 1 electron ≈ 0,00055 amu (rất nhỏ)

So sánh khối lượng
VÌ SAO KHỐI LƯỢNG NGUYÊN TỬ TẬP TRUNG Ở HẠT NHÂN?
 Vì khối lượng của electron quá nhỏ, không đáng kể so với khối
lượng của proton và neutron.
 Công thức tính nhanh: Khối lượng nguyên tử (amu) ≈ Số
proton + Số neutron

Luyện tập 2: Hoạt động nhóm
AI NẶNG HƠN?
 Yêu cầu: Hoàn thành Nhiệm vụ 3 trong phiếu học tập.
+ So sánh khối lượng của nguyên tử Nhôm (13p, 14n) và
nguyên tử Đồng (29p, 36n).

ĐÁP ÁN
 Khối lượng nguyên tử Nhôm: 13 + 14 = 27
amu
 Khối lượng nguyên tử Đồng: 29 + 36 = 65
amu
 Kết luận: Nguyên tử Đồng nặng hơn nguyên tử
Nhôm.

Tổng kết

EM ĐÃ HỌC ĐƯỢC GÌ?