CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BÀI HỌC

KHỞI ĐỘNG

Trong chương trình học, em có
ấn tượng với bài thơ nào nhất?

VIDEO 1

BÀI 2: CẤU TỨ VÀ HÌNH ẢNH
TRONG THƠ TRỮ TÌNH
VIẾT: VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT
TÁC PHẨM THƠ

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

Tìm hiểu các yêu cầu đối với viết văn bản nghị
luận về một tác phẩm thơ.

02

Đọc và phân tích bài viết tham khảo

03

Thực hành viết theo các bước

04

Viết bài

05

Xem và chỉnh sửa

VIDEO 2

01
TÌM HIỂU CÁC YÊU CẦU ĐỐI VỚI
VIẾT VĂN BẢN NGHỊ LUẬN VỀ MỘT
TÁC PHẨM THƠ.

Theo em, một văn bản nghị luận về
một tác phẩm thơ cần đảm bảo các
yêu cầu gì?

VIDEO 3

Văn bản nghị luận về một tác phẩm thơ cần đảm bảo các yêu cầu sau:

Giới thiệu ngắn gọn về

Xác định rõ trọng tâm vấn đề

bài thơ.

được bàn luận trong bài viết

Đánh giá được nét đặc sắc về
cấu tứ và hình ảnh của bài thơ
và giá trị trong việc thể hiện
những khám phá mới về con
người và cuộc sống.

Xem xét vấn đề một cách
toàn diện theo từng khía cạnh
cụ thể với những lí lẽ, bằng
chứng xác đáng

02
ĐỌC VÀ PHÂN TÍCH BÀI VIẾT
THAM KHẢO

VIDEO 4

Đọc bài viết tham khảo Bài thơ Tĩnh dạ tứ của Lý Bạch và
thực hiện những yêu cầu sau:

1. Bài thơ Tĩnh dạ tứ đã được giới thiệu như thế nào?
2. Xác định trình tự, logic triển khai hệ thống ý trong bài viết?
3. Cấu tứ và tính chất khái quát của hình ảnh trong bài thơ đã
được người viết đề cập ở đoạn nào, câu nào?

GỢI Ý
 Bài thơ được phân tích giới thiệu
một cách linh hoạt, nhẹ nhàng
nhưng nói ngay được về tài mà
bài thơ thể hiện.
 Tác giả chọn cách phân tích bài
thơ lần lượt qua từng câu.

VIDEO 5

03
THỰC HÀNH VIẾT THEO CÁC BƯỚC

Bước 1: Chuẩn bị viết
- Chọn những tác phẩm thơ có cấu tứ độc
đáo và có hệ thống hình ảnh phong phú,
gợi mở những tầng nghĩa sâu xa khác.
- Có thể viết về những bài thơ đã được tìm
hiểu trong chính bài học này hoặc thuộc
danh mục gợi ý tham khảo.

Bước 2: Tìm ý và lập dàn ý
Tham khảo một số câu hỏi gợi ý sau để tìm ý:
•

Bài thơ của ai, được sáng tác trong hoàn cảnh nào, xuất bản ở đâu,
từng được đón nhận ra sao?

•

Vấn đề chính sẽ bàn trong bài viết là gì? Những phương diện nào của
bài thơ sẽ được đề cập?

•

Ở từng phương diện nói trên giá trị của bài thơ đã được thể hiện ra
sao? Câu thơ, chi tiết hình ảnh nào chứng tỏ điều đó? Có những kết
quả nghiên cứu, phê bình đáng chú ý về vấn đề sẽ được triển khai ở
bài viết?

• Bào thơ đã tác động đến bạn như thế nào? Qua việc khám phá
tác phẩm cụ thể này bạn tích lũy được kinh nghiệm gì về việc
đọc một văn bản thơ nói chung?
• Bài thơ hoàn thành và hoàn thiện dựa trên ý tưởng cơ bản nào?
Điều gì đã làm cho ý tưởng ấy thể hiện một cách sinh động?
• Có thể nêu nhận định khái quát gì về cấu tứ của bài thơ? Nhận
định này có gì khác biệt so với những nhận định từng có và đã
bao quát hết mọi yếu tố cấu thành của bài thơ chưa?

•

Với cấu tứ như thế bài thơ đã thể hiện được phát hiện riêng gì của nhà
thơ về thế giới và con người?

•

Bài thơ có những hình ảnh nào? Những hình ảnh đó có thể gợi cho
người đọc ấn tượng gì?

•

Có thể nhìn nhận như thế nào về logic kết nối các hình ảnh trong bài thơ
với nhau? Cái tứ của bài thơ đã chi phối điều này ra sao?

•

Theo mạch triển khai của bài thơ giữa các hình ảnh có sự vận động phát
triển nào đáng chú ý?

•

Có thể nói gì về những hàm nghĩa của các hình ảnh trong bài thơ? Sự
chuyển hóa về ý nghĩa các hình ảnh đã được thể hiện ra sao?

LẬP DÀN Ý

Mở bài

Giới thiệu chung về bài
thơ và xác định vấn đề
sẽ được tập trung bàn
luận trong bài viết.

Thân bài

Cảm giác chung mà cấu tứ cùng những hình
ảnh và cách diễn tả khác lạ trong bài thơ đã
gợi cho người đọc.
Sự khác biệt của bài thơ này so với các bài
Thân bài

thơ khác trên phương diện xây dựng hệ
thống hình ảnh và tạo sự kết nối giữa các bộ
phận cấu tạo trong bài thơ.
Những khả năng hiểu khác nhau đối với một
số yếu tố hình ảnh trong bài thơ.

Điều được làm sáng tỏ qua việc thăm dò và
thử nghiệm các cách đọc khác nhau đối với
bài thơ.
Thân bài
Sự gợi mở về cách nhìn mới đối với thế giới
và con người được đề xuất từ mạch ngầm
văn bản bài thơ.

LẬP DÀN Ý

Mở bài

Thân bài

Kết bài

Giới thiệu chung về bài

Khẳng định lại sự độc đáo của

thơ và xác định vấn đề

bài thơ và ý nghĩa của nó đối

sẽ được tập trung bàn

với việc đem lại cách nhìn cách

luận trong bài viết.

đọc mới cho độc giả.

04
VIẾT BÀI

LƯU Ý
 Mỗi ý trong dàn ý cần được triển khai thành một đoạn
văn: từng đoạn văn đều có câu chủ đề, được đặt ở vị
trí thích hợp.
 Cần chú ý dẫn các câu văn có thể minh hoạ tốt cho ý
đã được nêu, kèm theo những lời bình, phân tích phù
hợp, tránh tình trạng nói chung chung thiếu căn cứ.
 Cần thể hiện được sự rung động thật sự của mình
trước tác phẩm truyện nhưng tránh lối nói đại ngôn
hay lạm dụng những câu cảm thán.

05
XEM VÀ CHỈNH SỬA

Nội dung
Giới thiệu chung về bài thơ và xác định vấn đề sẽ được

Mở bài

tập trung bàn luận trong bài viết
Nêu khía cạnh trong nghệ thuật của tác phẩm mà bài viết
sẽ tập trung làm rõ.
Cảm giác chung mà cấu tứ cùng những hình ảnh và
cách diễn tả khác lạ trong bài thơ đã gợi cho người đọc.

Thân bài
Sự khác biệt của bài thơ này so với các bài thơ khác trên
phương diện xây dựng hệ thống hình ảnh và tạo sự kết
nối giữa các bộ phận cấu tạo trong bài thơ

Đạt

Chưa
đạt

Nội dung
Những khả năng hiểu khác nhau đối với một số yếu tố
hình ảnh trong bài thơ.

Thân
bài

Điều được làm sáng tỏ qua việc thăm dò và thử
nghiệm các cách đọc khác nhau đối với bài thơ.
Sự gợi mở về cách nhìn mới đối với thế giới và con
người được đề xuất từ mạch ngầm văn bản bài thơ.
Khẳng định lại sự độc đáo của bài thơ và ý nghĩa của

Kết bài

nó đối với việc đem lại cách nhìn cách đọc mới cho
độc giả.

Đạt

Chưa đạt

Nội dung
Sắp xếp luận điểm, lí lẽ và bằng chứng hợp lí.

Kĩ năng,
trình bày
diễn đạt

Lập luận chặt chẽ, trình bày mạch lạc.
Diễn đạt rõ ràng, gãy gọn.
Sử dụng các từ ngữ, câu văn để liên kết các luận
điểm, bằng chứng, lí lẽ.

Đạt

Chưa đạt

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ

Xem lại nội dung bài học
Viết văn bản nghị luận về
một tác phẩm thơ

Hoàn thành bài tập phần
Nhiệm vụ ở nhà

Soạn bài: Nói và nghe

NHIỆM VỤ Ở NHÀ

Hãy viết một bài văn nghị luận về một tác
phẩm thơ mà em yêu thích nhất.

CÁM ƠN CÁC EM ĐÃ LẮNG NGHE
HẸN GẶP LẠI!