HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

VIDEO 1

“Khi chơi thể thao, cơ thể nóng lên, thở nhanh hơn. Tại sao lại
như vậy?”

CHƯƠNG VII:
TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA
NĂNG LƯỢNG Ở SINH VẬT

VIDEO 2

BÀI 21:
KHÁI QUÁT VỀ TRAO ĐỔI CHẤT
VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

HOẠT ĐỘNG
HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI

I - TRAO ĐỔI CHẤT VÀ
CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

VIDEO 3

ĐÁP ÁN PHT 1 – CÂU 2
a) Trao đổi chất là quá trình cơ thể sinh vật lấy các chất từ môi trường cung
cấp cho quá trình chuyển hoá trong tế bào, đồng thời thải các chất không
cần thiết ra ngoài môi trường.

b) Trao đổi chất ở sinh vật gồm 2 quá trình: trao đổi chất giữa cơ thể với môi
trường và chuyển hoá các chất diễn ra trong tế bào.

VIDEO 4

ĐÁP ÁN PHT 1 – CÂU 1
a)
Carbon dioxide

Oxygen

Nước

Cơ thể

Năng lượng nhiệt

người
Chất dinh dưỡng

Chất thải

b) Các chất được lấy từ môi trường để phục vụ cho quá trình trao đổi chất của
cơ thể.

I – TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG
Trao đổi chất ở sinh vật là quá trình cơ thể sinh vật lấy các chất từ
môi trường cung cấp cho quá trình chuyển hóa trong tế bào, đồng
thời thải các chất không cần thiết ra ngoài môi trường
Chuyển hóa năng lượng là sự biến đổi năng lượng từ dạng này sang
dạng khác
Quá trình trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng luôn gắn liền với
nhau

VIDEO 5

II - VAI TRÒ CỦA TRAO ĐỔI CHẤT
VÀ CHUYỂN HÓA NĂNG LƯỢNG

ĐÁP ÁN PHT 2 – CÂU 1

Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng giúp cây khoai tây sinh
trưởng, phát triển.

SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở CÂY KHOAI TÂY

ĐÁP ÁN PHT 2 – CÂU 1
Trao đổi chất và chuyển hóa năng
lượng giúp con gà cảm ứng, vận
động và sinh sản.

SINH TRƯỞNG, PHÁT TRIỂN VÀ SINH SẢN Ở GÀ

ĐÁP ÁN PHT 2 – CÂU 2
Hạt nảy mầm và phát triển được thành cây con là nhờ trao đổi chất và
chuyển hóa năng lượng giúp tế bào lớn lên và phân chia

ĐÁP ÁN PHT 2 – CÂU 2
Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng làm cho số lượng tế bào trong cơ
thể trẻ em tăng lên, giúp trẻ em lớn lên

II – VAI TRÒ CỦA TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA
NĂNG LƯỢNG
Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng giúp sinh vật tồn tại,
sinh trưởng, phát triển, sinh sản, cảm ứng và vận động.

Bài tập về nhà: Điều gì sẽ xảy ra đối với sinh vật nếu quá trình trao
đổi chất và chuyển hóa năng lượng bị ngừng lại? Giải thích

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Đáp án: A

Đáp án: D

Đáp án: C

C. 3

TỰ LUẬN
Câu 1: Cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi có tiêu dùng năng lượng không? Tại sao?
Câu 2: Vì sao làm việc nhiều cần tiêu thụ nhiều thức ăn?
Câu 3: Vì sao khi vận động thì cơ thể nóng dần lên? Vì sao cơ thể thường sởn
gai ốc, rùng mình khi gặp lạnh?

TỰ LUẬN

Câu 1: Cơ thể ở trạng thái nghỉ ngơi có tiêu dùng năng lượng không? Tại sao?
Trả lời:
- Cơ thể lúc nghỉ ngơi vẫn tiêu tốn năng lượng.
- Vì khi cơ thể nghỉ ngơi các cơ quan trong cơ thể vẫn cần duy trì hoạt động như
hệ tuần hoàn, hệ hô hấp, hệ tiêu hóa, … Các cơ quan này cần sử dụng năng
lượng để hoạt động.

TỰ LUẬN
Câu 2: Vì sao làm việc nhiều cần tiêu thụ nhiều thức ăn?
Trả lời: Khi chúng ta làm việc cơ thể cần tiêu thụ một lượng lớn năng lượng, ta
cần tiêu thụ nhiều thức ăn để bổ sung và bù đắp phần năng lượng đã sử dụng.

TỰ LUẬN
Câu 3: Vì sao khi vận động thì cơ thể nóng dần lên? Vì sao cơ thể thường sởn
gai ốc, rùng mình khi gặp lạnh?
Trả lời:
- Khi vận động cơ thể chúng ta chuyển đổi cơ năng thành nhiệt năng => Cơ thể
nóng lên.
- Khi gặp lạnh, cơ co chân lông co lại, lông trong cơ thể dựng lên làm giảm thoát
nhiệt giúp tăng khả năng chịu lạnh.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Câu 1: Nhiệt độ cơ thể của một vận động viên đang thi đấu và một nhân viên
đang làm việc trong văn phòng có gì khác nhau? Giải thích
Trả lời:
Nhiệt độ cơ thể của một vận động viên trong khi đang thi đấu cao hơn nhiệt độ
cơ thể trước đó vì khi vận động mạnh và liên tục trong một khoảng thời gian, cơ
thể sẽ đốt cháy nhiều năng lượng hơn, quá trình trao đổi chất và chuyển hoá
năng lượng cũng diễn ra mạnh mẽ hơn khién cơ thể nóng lên.

VẬN DỤNG
Câu 2: a) Hãy so sánh tốc độ trao đổi chất ở ba trường hợp trên. Giải thích
Trả lời:
Tốc độ trao đổi chất từ nhanh đến chậm: (A) - (C) - (B).
Giải thích
Người đang chơi thể thao và người đi bộ có tốc độ trao đổi chất nhanh vì họ cần nhiều
năng lượng để phục vụ cho hoạt động của cơ thể. Các quá trình hô hấp, bài tiết mồ
hồi,... cũng diễn ra nhanh và liên tục để điều hoà nhiệt độ, giải phóng chất độc hại ra
khỏi cơ thể,...
Người đang ngủ có tốc độ trao đổi chất chậm nhất vì họ chỉ cần một phần năng lượng
vừa đủ để duy trì các hoạt động sống cơ bản như tuần hoàn, hô hấp, tiêu hoá,...

VẬN DỤNG
Câu 2: b) Xác định quá trình chuyển hóa năng lượng ở trường hợp (A) và (C)
Trả lời:
Trường hợp (A) và (C)
Quang năng → Hoá năng, Hoá năng → Động năng, Động năng → Nhiệt năng.

VẬN DỤNG
Câu 3: Hãy đề xuất một số biện pháp giúp tăng cường quá trình trao đổi chất ở
cơ thể người
Trả lời:
- Uống đủ nước, cung cấp đầy đủ các nhóm chất cho cơ thể
- Vận động thường xuyên và chú ý nâng cao cường độ luyện tập
- Không thức khuya, ngủ đủ giấc (6-8 tiếng/ngày)....