KNTT - Bài 21. Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Lương Thị Oanh
Ngày gửi: 09h:03' 24-08-2026
Dung lượng: 45.3 MB
Số lượt tải: 749
Nguồn:
Người gửi: Lương Thị Oanh
Ngày gửi: 09h:03' 24-08-2026
Dung lượng: 45.3 MB
Số lượt tải: 749
Số lượt thích:
0 người
Thao giảng lớp 9B, tiết 2-thứ sáu ngày 07/11/2025
Chất nào có khả năng khử màu và khử mùi?
A. Kim cương
B. Than chì
C. Than đá
D. Than gỗ
Carbon
hoạt tính
Khí nào giúp duy trì sự sống, sự cháy?
Khí
oxygen
Chất nào dạng bột, có màu vàng, còn được gọi là diêm
sinh?
Sulfur
(Lưu
huỳnh)
Chất nào được cho vào nước để sát khuẩn, gây mùi hắc.?
Khí
Chlorine
Khí nào có ở tầng bình lưu, giúp hấp thụ tia cực tím?
Ozone
Chất nào có tên theo tiếng Hy Lạp có nghĩa là “vật mang ánh sáng”
Phosphorus
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
Cùng tìm hiểu
4 phi kim quan trọng là:
Carbon
Sulfur (Lưu huỳnh)
Khí
oxygen
Chlorine
1. Phi kim carbon.
a. Dạng tồn tại
Trong tự nhiên, C tồn tại ở 3 dạng thù hình:
- Kim cương :
- Than chì :
- Than vô định hình (than gỗ, than xương,
than cốc...) :
Nghiên cứu thông tin SGK cho biết : Trong tự nhiên, đơn chất carbon thường tồn tại ở những
dạng nào ?
HOẠT ĐỘNG NHÓM : 3p.
“KHÁM PHÁ “BÍ MẬT
CỦA CARBON”
⏱ Thời gian: 3 phút
📍 Hình thức: Nhóm dãy bàn
HS
1. Carbon.
HOẠT ĐỘNG NHÓM : 3p.
“KHÁM PHÁ “BÍ MẬT
CỦA CARBON”
⏱ Thời gian: 3 phút
📍 Hình thức: Nhóm dãy bàn HS
Nhiệm vụ của học sinh:
Mỗi nhóm nhận 8 thẻ chứa thông tin lẫn lộn về tính chất và ứng dụng.
Nhiệm vụ:👉 Trong 3 phút, hãy ghép đúng hoặc điền đúng các thông
tin vào bảng sau:
Đáp án :
+ Kim cương: Trong suốt, rất cứng, không dẫn
điện --> làm đồ trang sức, mũi khoan, dao cắt kính
+ Than chì: Đen, mềm, dẫn điện. ---> ruột bút
chì, điện cực, chất bôi trơn các ổ bi.
+ Than vô định hình (than gỗ, than xương, than cốc)
+ Than vô định hình là một dạng thù hình của cacbon không
có cấu trúc tinh thể. Các nguyên tử cacbon sắp xếp lộn xộn,
chứa nhiều tạp chất -> hầu như không dẫn điện.
b, Tính chất nổi bật.
1-Tính hấp phụ (than gỗ, than hoạt tính)
Than gỗ: Thu được khi nung gỗ.
Có khả năng hấp phụ nhưng chưa mạnh, hấp phụ đơn giản
(lọc nước, khử mùi nhẹ).Dùng trong thí nghiệm tính hấp phụ
của carbon.
Than hoạt tính: chế tạo từ than gỗ, than xương, hoặc than đá →
hoạt hóa bằng hơi nước ở nhiệt độ cao. Khả năng hấp phụ cực
mạnh đối với khí, hơi, chất màu, chất độc.
Dùng trong lọc nước, khẩu trang, mặt nạ chống độc, máy lọc
không khí, xử lí khí thải,
Tìm hiểu thí nghiệm : Tính hấp phụ của bột than gỗ.
-Thí nghiệm : Rót nước màu chảy qua lớp bột than gỗ, em có
nhận xét gì về màu của dung dịch thu được trong cốc?
-TN : Rót nước màu chảy qua lớp bột than gỗ.
-Nhận xét : Dung dịch thu được
bị mất màu do than gỗ đã giữ lại
các phân tử chất màu trên bề mặt.
-Kết luận : Than gỗ có khả năng
giữ trên bề mặt các chất khí, chất
màu, chất mùi tan trong dung
dịch --> Tính hấp phụ.
-Ứng dụng: được dùng trong lọc nước, khử mùi, khử độc...
+ Than vô định hình (than gỗ) còn gọi là than hoạt tính: đen,
mềm, không dẫn điện, có tính hấp phụ ---> được hoạt hoá để
làm chất khử màu, khử mùi,..
b, Tính chất nổi bật.
-Tính hấp phụ (than gỗ, than hoạt tính)
→ Giữ chất khí, chất tan, chất màu trên bề mặt.
→ Ứng dụng: lọc nước, khử mùi, khử độc...
-Tính chất hóa học
- Carbon (than vô định hình) cháy trong
oxygen tạo CO2 và toả nhiều nhiệt:
C + O2 → CO2
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
1. Carbon.
-Tính chất hóa học :
- Carbon (than vô định hình) cháy
trong oxygen tạo CO2 và toả nhiều
nhiệt:
C + O2 → CO2
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
1. Carbon.
c. Ứng dụng
-Kim cương
:
-Than chì
:
-Than hoạt tính :
-Than cốc
:
Nhắc lại các ứng
dụng chính của
kim cương, than
chì, than vô định
hình ?
TỔNG KẾT VỀ PHI KIM CARBON
đúng / sai
Câu khẳng định
Đáp án
1- Than gỗ có khả năng hấp phụ các chất khí và
chất tan trong dung dịch.
2- Than chì được dùng để khử màu, khử mùi và
trong mặt nạ phòng độc.
3- Trong tự nhiên, carbon chỉ tồn tại ở hai dạng
đơn chất chính là kim cương và than chì.
4- Than cốc thường được dùng làm nhiên liệu
và nguyên liệu trong công nghiệp luyện kim.
đúng / sai
Câu khẳng định
Đáp án
1- Kim cương được dùng làm điện cực và ruột
bút chì vì dẫn điện tốt.
2- Than vô định hình gồm than gỗ, than xương,
than cốc, có cấu trúc lộn xộn và chứa nhiều tạp
chất.
3- Carbon cháy trong oxi tạo khí CO₂ và tỏa
nhiều nhiệt.
4- Than chì có màu đen, mềm và dẫn điện được.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.4 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Phi kim có
tính dẫn điện là
A. lưu huỳnh.
B. phosphorus.
C. silicon.
D. carbon (than chì).
Câu 3. Than chì được dùng làm ruột bút
chì là do
A. Có cấu trúc lớp, các lớp dễ tách rời
B. Rất cứng và trong suốt
C. Dễ nóng chảy
D. Có khả năng hấp phụ cao
Câu 5. Đốt cháy hoàn toàn 6 g than (C) trong oxi.
Tính thể tích khí CO₂ thu được ?
PTHH:
A. 6,259 lít
B. 12,395 lít
C. 24,79 lít
D. 11,295 lít
C
+
O2
->
CO2
Bài tập về nhà :
Đốt cháy 12 g than (C) trong oxi, thu được 20 lít
khí CO₂ (đkc).
Tính hiệu suất phản ứng đốt cháy than.
Tìm hiểu trước phi kim lưu huỳnh, chlorine
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
3. Chlorine. a. Tính chất vật lí :
- Chlorine là chất khí, màu
vàng lục, mùi hắc, tan một
phần trong nước,..
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí, tính chất hóa học,
ứng dụng của Cl ?
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
3. Chlorine. b. Tính chất hóa học :
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí,
tính chất hóa học, ứng dụng của Cl ?
- Phản ứng với kim loại:
2Na + Cl2 → 2NaCl
2Fe + 3Cl2 → 2FeCl3
- Phản ứng với nước:
........................................
- Phản ứng với NaOH:
............................................
- Phản ứng với CaO:
............................................
...
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
3. Chlorine. c. Ứng dụng :
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí, tính chất hóa học,
ứng dụng của Cl ?
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
4. Oxygen.
- Tính chất vật lí: oxygen là khí, không
màu, không mùi, tan ít trong nước,...
- Tính chất hoá học:
+ Phản ứng với kim loại:
3Fe + 2O2 → Fe3O4.
+ Phản ứng với phi kim.
Ứng dụng: duy trì sự sống, sự cháy, là
nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp
hoá chất, luyện kim,...
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứng
dụng của O2 ?
12. Chlorine là một lựa chọn hiệu quả để khử
trùng nước bể bơi, nước máy dùng trong sinh
hoạt mặt khác Chlorine bị dư trong nước có thể
gây hại cho mắt, tóc, móng tay, phổi và thậm chí
là cả làn da của bạn. Không chỉ vậy, chlorine
trong nước dễ dàng hấp thụ qua da ảnh hưởng
trực tiếp gây ra các bệnh liên quan đến đường
hô hấp, mắt có thể tổn thương giác mạc.
- Các sản phẩm phụ từ Chlorine làm
gây hại cho da và tóc và ảnh hưởng
trực tiếp đến sức khỏe của chúng ta.
-Acid được hình thành khi chlorine
tiếp xúc với nước là một chất gây
kích ứng tự nhiên cho da.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.2 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Lĩnh vực nào
sau đây không phải là ứng dụng của lưu huỳnh?
A. Lưu hoá cao su.
B. Làm chín hoa quả.
C. Sản xuất sulfuric acid.
D. Sản xuất pháo hoa, diêm.
Bài 21.3 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Chlorine
không có ứng dụng nào sau đây?
A. Khử trùng nước sinh hoạt.
B. Sản xuất chất tẩy rửa.
C. Sản xuất muối ăn.
D. Sản xuất chất dẻo.
Bài 21.4 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Phi kim có
tính dẫn điện là
A. lưu huỳnh.
B. phosphorus.
C. silicon.
D. carbon (than chì).
Bài 21.6 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Trong các cặp
chất sau đây, cặp chất nào phi kim có nhiệt độ nóng chảy
cao hơn kim loại?
Ở điều kiện thường, S ở thể
A. Lưu huỳnh và thuỷ ngân.
rắn còn Hg ở thể lỏng nên S
B. Oxygen và sắt.
có nhiệt độ nóng chảy cao
C. Silicon và wolfram.
hơn Hg.
D. Bromine và chì.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Chất nào có khả năng khử màu và khử mùi?
A. Kim cương
B. Than chì
C. Than đá
D. Than gỗ
Carbon
hoạt tính
Khí nào giúp duy trì sự sống, sự cháy?
Khí
oxygen
Chất nào dạng bột, có màu vàng, còn được gọi là diêm
sinh?
Sulfur
(Lưu
huỳnh)
Chất nào được cho vào nước để sát khuẩn, gây mùi hắc.?
Khí
Chlorine
Khí nào có ở tầng bình lưu, giúp hấp thụ tia cực tím?
Ozone
Chất nào có tên theo tiếng Hy Lạp có nghĩa là “vật mang ánh sáng”
Phosphorus
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
Cùng tìm hiểu
4 phi kim quan trọng là:
Carbon
Sulfur (Lưu huỳnh)
Khí
oxygen
Chlorine
1. Phi kim carbon.
a. Dạng tồn tại
Trong tự nhiên, C tồn tại ở 3 dạng thù hình:
- Kim cương :
- Than chì :
- Than vô định hình (than gỗ, than xương,
than cốc...) :
Nghiên cứu thông tin SGK cho biết : Trong tự nhiên, đơn chất carbon thường tồn tại ở những
dạng nào ?
HOẠT ĐỘNG NHÓM : 3p.
“KHÁM PHÁ “BÍ MẬT
CỦA CARBON”
⏱ Thời gian: 3 phút
📍 Hình thức: Nhóm dãy bàn
HS
1. Carbon.
HOẠT ĐỘNG NHÓM : 3p.
“KHÁM PHÁ “BÍ MẬT
CỦA CARBON”
⏱ Thời gian: 3 phút
📍 Hình thức: Nhóm dãy bàn HS
Nhiệm vụ của học sinh:
Mỗi nhóm nhận 8 thẻ chứa thông tin lẫn lộn về tính chất và ứng dụng.
Nhiệm vụ:👉 Trong 3 phút, hãy ghép đúng hoặc điền đúng các thông
tin vào bảng sau:
Đáp án :
+ Kim cương: Trong suốt, rất cứng, không dẫn
điện --> làm đồ trang sức, mũi khoan, dao cắt kính
+ Than chì: Đen, mềm, dẫn điện. ---> ruột bút
chì, điện cực, chất bôi trơn các ổ bi.
+ Than vô định hình (than gỗ, than xương, than cốc)
+ Than vô định hình là một dạng thù hình của cacbon không
có cấu trúc tinh thể. Các nguyên tử cacbon sắp xếp lộn xộn,
chứa nhiều tạp chất -> hầu như không dẫn điện.
b, Tính chất nổi bật.
1-Tính hấp phụ (than gỗ, than hoạt tính)
Than gỗ: Thu được khi nung gỗ.
Có khả năng hấp phụ nhưng chưa mạnh, hấp phụ đơn giản
(lọc nước, khử mùi nhẹ).Dùng trong thí nghiệm tính hấp phụ
của carbon.
Than hoạt tính: chế tạo từ than gỗ, than xương, hoặc than đá →
hoạt hóa bằng hơi nước ở nhiệt độ cao. Khả năng hấp phụ cực
mạnh đối với khí, hơi, chất màu, chất độc.
Dùng trong lọc nước, khẩu trang, mặt nạ chống độc, máy lọc
không khí, xử lí khí thải,
Tìm hiểu thí nghiệm : Tính hấp phụ của bột than gỗ.
-Thí nghiệm : Rót nước màu chảy qua lớp bột than gỗ, em có
nhận xét gì về màu của dung dịch thu được trong cốc?
-TN : Rót nước màu chảy qua lớp bột than gỗ.
-Nhận xét : Dung dịch thu được
bị mất màu do than gỗ đã giữ lại
các phân tử chất màu trên bề mặt.
-Kết luận : Than gỗ có khả năng
giữ trên bề mặt các chất khí, chất
màu, chất mùi tan trong dung
dịch --> Tính hấp phụ.
-Ứng dụng: được dùng trong lọc nước, khử mùi, khử độc...
+ Than vô định hình (than gỗ) còn gọi là than hoạt tính: đen,
mềm, không dẫn điện, có tính hấp phụ ---> được hoạt hoá để
làm chất khử màu, khử mùi,..
b, Tính chất nổi bật.
-Tính hấp phụ (than gỗ, than hoạt tính)
→ Giữ chất khí, chất tan, chất màu trên bề mặt.
→ Ứng dụng: lọc nước, khử mùi, khử độc...
-Tính chất hóa học
- Carbon (than vô định hình) cháy trong
oxygen tạo CO2 và toả nhiều nhiệt:
C + O2 → CO2
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
1. Carbon.
-Tính chất hóa học :
- Carbon (than vô định hình) cháy
trong oxygen tạo CO2 và toả nhiều
nhiệt:
C + O2 → CO2
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
1. Carbon.
c. Ứng dụng
-Kim cương
:
-Than chì
:
-Than hoạt tính :
-Than cốc
:
Nhắc lại các ứng
dụng chính của
kim cương, than
chì, than vô định
hình ?
TỔNG KẾT VỀ PHI KIM CARBON
đúng / sai
Câu khẳng định
Đáp án
1- Than gỗ có khả năng hấp phụ các chất khí và
chất tan trong dung dịch.
2- Than chì được dùng để khử màu, khử mùi và
trong mặt nạ phòng độc.
3- Trong tự nhiên, carbon chỉ tồn tại ở hai dạng
đơn chất chính là kim cương và than chì.
4- Than cốc thường được dùng làm nhiên liệu
và nguyên liệu trong công nghiệp luyện kim.
đúng / sai
Câu khẳng định
Đáp án
1- Kim cương được dùng làm điện cực và ruột
bút chì vì dẫn điện tốt.
2- Than vô định hình gồm than gỗ, than xương,
than cốc, có cấu trúc lộn xộn và chứa nhiều tạp
chất.
3- Carbon cháy trong oxi tạo khí CO₂ và tỏa
nhiều nhiệt.
4- Than chì có màu đen, mềm và dẫn điện được.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.4 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Phi kim có
tính dẫn điện là
A. lưu huỳnh.
B. phosphorus.
C. silicon.
D. carbon (than chì).
Câu 3. Than chì được dùng làm ruột bút
chì là do
A. Có cấu trúc lớp, các lớp dễ tách rời
B. Rất cứng và trong suốt
C. Dễ nóng chảy
D. Có khả năng hấp phụ cao
Câu 5. Đốt cháy hoàn toàn 6 g than (C) trong oxi.
Tính thể tích khí CO₂ thu được ?
PTHH:
A. 6,259 lít
B. 12,395 lít
C. 24,79 lít
D. 11,295 lít
C
+
O2
->
CO2
Bài tập về nhà :
Đốt cháy 12 g than (C) trong oxi, thu được 20 lít
khí CO₂ (đkc).
Tính hiệu suất phản ứng đốt cháy than.
Tìm hiểu trước phi kim lưu huỳnh, chlorine
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
3. Chlorine. a. Tính chất vật lí :
- Chlorine là chất khí, màu
vàng lục, mùi hắc, tan một
phần trong nước,..
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí, tính chất hóa học,
ứng dụng của Cl ?
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
3. Chlorine. b. Tính chất hóa học :
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí,
tính chất hóa học, ứng dụng của Cl ?
- Phản ứng với kim loại:
2Na + Cl2 → 2NaCl
2Fe + 3Cl2 → 2FeCl3
- Phản ứng với nước:
........................................
- Phản ứng với NaOH:
............................................
- Phản ứng với CaO:
............................................
...
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
3. Chlorine. c. Ứng dụng :
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí, tính chất hóa học,
ứng dụng của Cl ?
I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng
4. Oxygen.
- Tính chất vật lí: oxygen là khí, không
màu, không mùi, tan ít trong nước,...
- Tính chất hoá học:
+ Phản ứng với kim loại:
3Fe + 2O2 → Fe3O4.
+ Phản ứng với phi kim.
Ứng dụng: duy trì sự sống, sự cháy, là
nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp
hoá chất, luyện kim,...
Cho biết : KHHH, NTK, tính chất vật lí, tính chất hóa học, ứng
dụng của O2 ?
12. Chlorine là một lựa chọn hiệu quả để khử
trùng nước bể bơi, nước máy dùng trong sinh
hoạt mặt khác Chlorine bị dư trong nước có thể
gây hại cho mắt, tóc, móng tay, phổi và thậm chí
là cả làn da của bạn. Không chỉ vậy, chlorine
trong nước dễ dàng hấp thụ qua da ảnh hưởng
trực tiếp gây ra các bệnh liên quan đến đường
hô hấp, mắt có thể tổn thương giác mạc.
- Các sản phẩm phụ từ Chlorine làm
gây hại cho da và tóc và ảnh hưởng
trực tiếp đến sức khỏe của chúng ta.
-Acid được hình thành khi chlorine
tiếp xúc với nước là một chất gây
kích ứng tự nhiên cho da.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.2 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Lĩnh vực nào
sau đây không phải là ứng dụng của lưu huỳnh?
A. Lưu hoá cao su.
B. Làm chín hoa quả.
C. Sản xuất sulfuric acid.
D. Sản xuất pháo hoa, diêm.
Bài 21.3 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Chlorine
không có ứng dụng nào sau đây?
A. Khử trùng nước sinh hoạt.
B. Sản xuất chất tẩy rửa.
C. Sản xuất muối ăn.
D. Sản xuất chất dẻo.
Bài 21.4 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Phi kim có
tính dẫn điện là
A. lưu huỳnh.
B. phosphorus.
C. silicon.
D. carbon (than chì).
Bài 21.6 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Trong các cặp
chất sau đây, cặp chất nào phi kim có nhiệt độ nóng chảy
cao hơn kim loại?
Ở điều kiện thường, S ở thể
A. Lưu huỳnh và thuỷ ngân.
rắn còn Hg ở thể lỏng nên S
B. Oxygen và sắt.
có nhiệt độ nóng chảy cao
C. Silicon và wolfram.
hơn Hg.
D. Bromine và chì.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
Bài 21.1 trang 65 Sách bài tập KHTN 9: Loại than nào
sau đây có tính hấp phụ cao, được dùng để khử mùi?
A. Than hoạt tính.
B. Than cốc.
C. Than chì.
D. Than đá.
 







Các ý kiến mới nhất