BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

KHỞI ĐỘNG: TRÒ CHƠI HỘP QUÀ BÍ MẬT

1. Nêu các thành phần chính của tế bào thực vật?

Thành tế bào, màng tế bào, tế bào chất, nhân tế bào

GO
HOME

Một tràng
pháo tay

2. Tại sao thực vật có khả năng quang hợp?

Tế bào có bào quan lục lạp chứa chất diệp lục

GO
HOME

Bạn thật
tuyệt vời

3. Bào quan chứa sắc tố có khả năng hấp thụ năng lượng ánh ở tế bào thực
vật là?
Diệp lục

GO
HOME

Một lời khen

4. Quá trình quang hợp ở thực vật cần lấy vào khí gì?

Carbon dioxide

GO
HOME

Một tràng
pháo tay

5. Quá trình quang hợp ở thực vật thải ra khí gì?

Oxygen

GO
HOME

Bạn thật
tuyệt vời

6. Rễ hấp thụ chất gì giúp cho cây quang hợp?

Nước và chất khoáng

GO
HOME

Một lời khen

7. Quang hợp ở thực vật tạo ra chất gì?
Glucose và oxygen

GO
HOME

Một tràng
pháo tay

8. Năng lượng ánh sáng mặt trời thuộc dạng năng lượng gì?

Quang năng

GO
HOME

Bạn thật
tuyệt vời

9. Bộ phận thoát hơi nước ở lá cây trong quá trình
quang hợp là gì?
Khí khổng

GO
HOME

Một tràng
pháo tay

HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Thực vật là
sinh vật tự
dưỡng hay dị
dưỡng? Vì
sao?

Thực vật là sinh vật tự dưỡng vì có khả năng tự tổng hợp chất hữu
cơ cung cấp cho cơ thể và nhiều sinh vật khác trên trái đất.

Khả năng đó gọi là Quang hợp, vậy quá
trình Quang hợp diễn ra ở đâu và thực
hiện bằng cách nào?

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. KHÁI QUÁT VỀ QUANG
HỢP
Quan sát hình ảnh, em hãy cho
biết quá trình quang hợp diễn ra ở
đâu? Bào quan thực hiện là gì?
Quá trình này diễn ra chủ yếu ở lá cây, bào quan thực
hiện là lục lạp.

Ở các loài cây có lá biến đổi như xương
rồng, cành giao,... có lá tiêu giảm hay biến
đổi thân cây có màu xanh tươi, có chứa diệp
lục nên sẽ thực hiện chức năng quang hợp.

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. KHÁI QUÁT VỀ QUANG
HỢP

1. Khái niệm quang hợp

HOẠT ĐỘNG NHÓM

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Quan sát Hình 22.1 rồi hoàn thành nội
dung theo mẫu Bảng 22.1.
Nguyên liệu
Sản phẩm
(chất lấy vào) (chất tạo ra)

Các yếu tố
tham gia

ĐÁP ÁN PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

Nguyên liệu
Sản phẩm
(chất lấy vào) (chất tạo ra)
Nước,
chất khoáng
Carbon
dioxide

Glucose và
tinh bột
Oxygen

Các yếu tố
tham gia
Ánh sáng
mặt trời, diệp
lục

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. KHÁI QUÁT VỀ QUANG
HỢP

1. Khái niệm quang hợp

Quang hợp là gì?

- Quang hợp là quá trình lá cây sử dụng nước và khí carbon dioxide nhờ năng
lượng ánh sáng đã được diệp lục hấp thụ để tổng hợp chất hữu cơ và giải
phóng khí oxygen.

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. KHÁI QUÁT VỀ QUANG
HỢP

2. Phương trình tổng quát quang hợp

6CO2 + 6H2O

Ánh sáng mặt trời
Diệp lục

Nước + Carbon dioxide

C6H12O6 + 6O2

Ánh sáng
Diệp lục

Em hãy hoàn thành
phương trình tổng
quát của quá trình
quang hợp bằng chữ?

Glucose + Oxygen

Glucose còn gọi là đường glucô, đường
glu là một loại monosaccharide với công
thức phân tử C6H12O6 và phổ biến nhất.
Glucose chủ yếu được tạo ra bởi thực vật
và hầu hết các loại tảo trong quá trình 
quang hợp từ nước và CO2, sử dụng năng
lượng từ ánh sáng mặt trời. Ở đó, nó được
sử dụng để tạo ra cellulose trong thành tế
bào và tinh bột. 

Các phân tử glucose tạo thành trong quang hợp liên kết với nhau hình thành nên
tinh bột (C6H10O5)n là chất dự trữ đặc trưng ở thực vật.

VỪA HỌC VỪA CHƠI

NHỔ CÀ RỐT

Câu 1: Nguồn gốc của oxygen thoát ra từ quang hợp là:
A : Từ phân tử nước
B : Từ glucose
C : Từ carbon dioxyde
D : Từ ATP

A

B

C

D

Câu 2: Chất nào sau đây là sản phẩm của quá trình quang hợp?
A : Tinh bột
B : Glucose
C : Chất dự trữ
D : Đường

A

B

C

D

Câu 3. Nguyên liệu của quá trình quang hợp gồm các chất nào sau
đây?
A : Khí oxygen và đường
B : Khí oxygen và nước
C : Carbon dioxide và nước
D : Nước và năng lượng ánh sáng.

A

B

C

D

Câu 4: Chất dự trữ đặc trưng ở thực vật là:
A : Glycogen
B : Tinh bột
C : Glucose
D : Lipid

A

B

C

D

Câu 5: Những nhóm sinh vật nào sau đây có khả
năng quang hợp?
A : Thực vật, vi khuẩn lam và tảo
B : Thực vật và nấm
C : Thực vật và động vật
D : Thực vật và vi khuẩn

A

B

C

D

Theo em, quang hợp có phải là quá trình trao đổi chất
và chuyển hóa năng lượng ở thực vật không? Vì sao?

Quang hợp là một trong những quá
trình trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng quan trọng ở thực vật vì
trong quá trình quang hợp thực vật
lấy từ môi trường carbon dioxide và
nước, thải ra môi trường khí oxygen.
Năng lượng ánh sáng mặt trời là
quang năng được chuyển hóa thành
hóa năng trong các liên kết hóa học
của phân tử glucose.

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. KHÁI QUÁT VỀ QUANG
HỢP
3. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong

quang hợp

- Những chất được trao đổi giữa tế bào lá với
môi trường là: Tế bào lá lấy vào nước và carbon
dioxide và thải ra môi trường khí oxygen.
- Dạng năng lượng được chuyển hóa qua quá
trình quang hợp: Chuyển hóa quang năng (năng
lượng ánh sáng Mặt Trời) thành hóa năng tích
trữ trong các liên kết hóa học của hợp chất hữu
cơ (glucose, tinh bột).
- Em hãy nhận xét về thời điểm của hai
quá trình: trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng trong quá trình quang hợp
diễn ra?

Diễn ra đồng thời

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
I. KHÁI QUÁT VỀ QUANG
HỢP
3. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong

quang hợp

-Trong quá trình quang hợp, trao đổi chất và chuyển hóa năng

lượng luôn diễn ra đồng thời:
+Tế bào lá lấy vào nước và carbon dioxide và thải ra môi
trường khí oxygen.
- Chuyển hóa quang năng (năng lượng ánh sáng Mặt Trời)
thành hóa năng tích trữ trong các liên kết hóa học của hợp chất
hữu cơ (glucose, tinh bột).

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

II. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG
HỢP

Đặc điểm cấu tạo, hình thái của lá

Gân lá

Phiến lá

Cuống lá

Quan sát hình bên, em hãy
cho biết lá được cấu tạo từ
những bộ phận nào?

Hình. Các bộ phận của lá

HOẠT ĐỘNG NHÓM

Hình 22.3 .Sơ đồ mô tả vai trò của lá và
chức năng quang hợp

Đọc thông tin SGK và quan sát ảnh ,hoàn thành các nội dung theo mẫu Bảng 22.2.
Bộ phận

Gân lá

Phiến lá

Lục lạp

Khí khổng

Trả lời -Bảng 22.2.
Bộ phận

Đặc điểm

1 lá
Phiến

Dạng bản mỏng

Lục2lạp

Chứa diệp lục

Vai trò trong quang hợp
Giúp tăng diện tích bề mặt → Hấp thu được nhiều ánh sáng
hơn.
Hấp thu và chuyển hóa năng lượng ánh sáng.
- Vận chuyển nguyên liệu (nước, muối khoáng) đến các tế bào

Gân lá

3

Có nhiều ở phiến lá

lá để thực hiện quá trình quang hợp.
- Vận chuyển sản phẩm của quang hợp (glucose, tinh bột) đến
bộ phận khác của cây để sử dụng hoặc dự trữ.

Khí khổng

4

Có nhiều ở lớp biểu bì
(trên bề mặt lá)

Là nơi carbon dioxide (nguyên liệu của quá trình quang hợp)
từ bên ngoài vào trong lá và khí oxygen đi từ trong lá ra ngoài
môi trường.

BÀI 22: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT
II. VAI TRÒ CỦA LÁ CÂY VỚI CHỨC NĂNG QUANG
HỢP

- Lá cây là cơ quan chủ yếu thực hiện chức năng quang hợp, bên trong lá
có nhiều lục lạp chứa diệp lục, có khả năng hấp thụ và chuyển hóa năng
lượng ánh sáng.

LUYỆN TẬP

1.Hoàn thành bảng thông tin sau

Quá trình trao
đổi chất
Quang hợp
Quá trình
chuyển hóa
năng lượng

Chất lấy vào

Chất tạo ra

Nước
Carbon?dioxide

Chất hữu cơ
?
Oxygen

Năng lượng
hấp thụ

Năng lượng
tạo thành

Ánh sáng mặt
?
trời

Năng lượng
?
hóa học

2.Theo em cơ quan nào của thực vật có thể thực hiện quang hợp?
Lá cây là bộ phận
quan trọng nhất

Tất cả bộ phận có màu lục (lá cây,
thân non, quả chưa chín đều có
thể quang hợp)

3.Em có nhận xét gì về cách sắp xếp lá trên thân và cành cây? Ý nghĩa của chúng?

Ở các mấu thân, cành, lá thường xếp so le và mặt lá thường vuông góc với tia
sáng để nhận được ánh sáng nhiều nhất.

4.Theo em những lá cây trong hình dưới dây có thực hiện quang hợp không? Vì sao?

Lá cây tía tô (lá có màu tím)

Lá cây huyết dụ (lá có màu đỏ)

Ngoài các sắc tố màu xanh lục chứa trong lục lạp còn có sắc tố cam, đỏ, tím…Tùy vào tỉ lệ sắc
tố chứa trong lá cây mà chúng sẽ có màu sắc khác nhau. Do đó , các loại lá không có màu xanh
lục nhưng chúng vẫn chứa chất diệp lục và có khả năng quang hợp bình thường.

5. Vì sao nhiều loại cây cảnh trồng trong nhà
mà vẫn xanh tốt? Kể tên một số loại cây có thể
trồng được trong nhà.
• Các cây trồng trong nhà chủ yếu là các cây thích nghi với điều kiện chiếu
sáng ít, cường độ ánh sáng yếu (Các cây ưa bóng).
Ví dụ các cây ưa bóng trồng trong nhà

6. Vì sao trong trồng trọt nên trồng cây với
mật độ phù hợp?
• Trong trồng trọt cần trồng cây với mật độ phù hợp, giúp đảm bảo hiệu suất quang hợp tương
đương giữa các cây trong cùng một vụ và thu được năng suất cao nhất.

7.Vì sao trong bể kính nuôi cá cảnh, người ta thường cho vào các loại cây
thuỷ sinh (ví dụ: rong đuôi chó)?
- Các loài cây thủy sinh quang hợp, thải ra môi trường khí Oxygen, làm giúp tăng lượng
oxygen hòa tan trong nước từ đó giúp các loài sinh vật ssoongs trong nước sinh trưởng tốt
hơn.

8.Những sinh vật nào có thể quang hợp?
- Các loài sinh vật có chứa diệp lục trong tế bào đều có khả năng quang hợp (Ví dụ: trùng đế giày, trùng
roi xanh, tảo, thực vật).
9.Vì sao trong nông nghiệp, để tăng năng suất, người ta thường dùng đèn để chiếu sáng vào ban
đêm ở một số loại cây trồng.
Ở một số loài cây trồng thích nghi với điều kiện thời gian chiếu sáng dài, cường độ chiếu sáng mạnh,
người ta sẽ sẽ bổng sung việc dùng bóng đèn chiếu sáng về đêm để tăng năng suất cây trồng.
Ví dụ: Cây thanh long.

10.Hãy nêu một số hoạt động bảo vệ cây xanh ở trường học của em.

 Hưởng

ứng phong trào "Tết trồng cây - Đời đời nhớ ơn Bác Hồ" trường
em đã tổ chức một buổi chăm sóc cây xanh tại trường.
- Sau cơn bão vừa qua, trường em đã tổ chức hoạt động chăm sóc cây
xanh trong khuôn viên trường vì cây cối đều bị ảnh hưởng nặng do cơn
bão gây ra.

11.Giải thích được vì sao nhiều loại cây trồng trong nhà vẫn
có thể sống được bình thường dù không có ánh nắng mặt
trời. Giải thích được ý nghĩa của việc để cây xanh trong
phòng khách.

- Ý nghĩa của việc trồng cây xanh trong phòng khách:
+ Cây xanh quang hợp tạo ra oxygen giúp con người hô hấp tốt hơn.
+ Một số cây xanh có khả năng lọc sạch không khí bằng cách hấp thụ khí độc phát ra từ
nội thất trong nhà như ammoniac, benzene,… hoặc hấp thu các bức xạ phát ra từ những
thiết bị điện tử → tạo ra không gian thoáng mát, sạch sẽ, an toàn cho sức khỏe của
những người trong gia đình.
+ Giúp làm đẹp không gian phòng khách → giúp con người cảm thấy thư giãn.

Khi trồng và chăm sóc cây xanh,
chúng ta cần chú ý đến những yếu tố
nào để giúp cây quang hợp tốt? Cho
ví dụ.

-Khi trồng và chăm sóc cây xanh chúng ta nên chú ý đến các điều kiện dinh dưỡng,
nước, ánh sáng, nồng độ khí carbon dioxide để đảm bảo cho quá trình quang hợp
diễn ra tốt nhất.
Ví dụ: Trồng rau trong nhà kính
- Giúp người nông dân điều chỉnh tốt lượng nước tưới tiêu, chế độ sáng của bóng đèn,
cũng như nồng độ carbon dioxide trong môi trường.

Trả lời
Nhiều loại cây cảnh trồng ở chậu
để trong nhà mà vẫn xanh tốt vì
nhiều loại cây cảnh có nhu cầu
ánh sáng không cao, cây ưa bóng
vì thế trồng trong nhà cây vẫn
quang hợp được và xanh tốt .
Ví dụ: thiết mộc lan; cây lưỡi hổ; vạn niên
thanh;....

Thiết mộc lan

Trầu bà

Cây lưỡi hổ

Cây thường xuân

Cây lan ý

12.Vận dụng được những hiểu biết về vai trò của lá cây đối
với quang hợp để có biện pháp chăm sóc và bảo vệ lá cây
nói riêng và cây trồng nói chung.

EM CÓ BIẾT?

Mật độ khí khổng của lá rất lớn, cứ 1 cm2 diện tích mặt lá có khoảng 30 000 khí khổng. Số
lượng khí khổng ở mặt trên và mặt dưới của lá khác nhau tùy theo loài thực vật. Đa số các loài
thực vật có số lượng khí khổng ở mặt trên của lá ít hơn mặt dưới. Nhiều loài thực vật thủy sinh
(sen, súng,...), mặt trên của lá lại có số lượng khí khổng nhiều hơn mặt dưới. Một số loài thực
vật khác (ngô, lúa mì,...) có số lượng khí khổng tương đối đồng đều giữa hai mặt lá.