Chương 7
NGUYÊN TỐ
NHÓM IA VÀ NHÓM IIA
BÀI 24.
NGUYÊN TỐ NHÓM IA

NỘI DUNG
I. ĐƠN CHẤT NHÓM IA
II. HỢP CHẤT CỦA KIM LOẠI NHÓM IA

I. ĐƠN CHẤT NHÓM IA

Bảng 2.4. Một số đại lượng đặc trưng của các nguyên
tố nhóm IA
Nguyê

Số hiệu

n tử

nguyên tử

Tên gọi

Cấu hình

Bán kính

Thế điện

electron

nguyên tử (pm)

cực chuẩn

(1)

(V)(2)

Li

3

Lithium

[He]2s1

152

-3,040

Na

11

Sodium

[Ne]3s1

186

-2,713

K

19

Potassium

[Ar]4s1

227

-2,924

Rb

37

Rubidium

[Kr]5s1

248

-2,924

Cs

55

Caesium

[Xe]6s1

265

-2,923

I. ĐƠN CHẤT NHÓM IA
1. Đặc điểm chung
- Nguyên tố nhóm IA là các nguyên tố s, cấu hình e
lớp ngoài cùng: ns1
- Trong các phản ứng hoá học, kim loại nhóm IA
thể hiện tính khử mạnh:
M  M+ + 1e
- Trong các hợp chất, nguyên tử kim loại nhóm IA
chỉ thể hiện số oxi hóa +1

2. Trạng thái tự nhiên

Kể tên 1 số hợp chất phổ biến của Na, K trong tự nhiên
mà em biết. Trong tự nhiên, các nguyên tố nhóm IA tồn
tại ở dạng đơn chất hay hợp chất? Giải thích?
Khai thác
muối ăn từ
nước biển

Mỏ muối

quặng halite
(NaCl)

quặng
sylvinite
(NaCl, KCl).

2. Trạng thái tự nhiên
- Trong tự nhiên, các nguyên tố nhóm IA chỉ tồn tại ở
dạng hợp chất (chủ yếu là dạng muối)
- Sodium và potassium là hai nguyên tố phổ biến trong
vỏ trái đất, có nhiều trong nước biển, muối mỏ, quặng
halite (NaCl), quặng sylvinite (NaCl, KCl).

3. Tính chất vật lí
Kim loại

Nhiệt độ

Nhiệt độ sôi

Khối lượng riêng

Độ cứng (2)

nóng chảy (0C)

(0C)

(g/cm3)

Li

180,5

1341

0,534

0,6

Na

97,8

881

0,968

0,5

K

63,4

759

0,89

0,4

Rb

39,3

691

1,532

0,3

Cs

28,4

668

1,878

0,2

3. Tính chất vật lí
a) Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi
- Trong nhóm IA, nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi
của các kim loại có xu hướng giảm dần từ Li đến Cs.
- Các kim loại nhóm IA đều dễ nóng chảy và có nhiệt
độ nóng chảy thấp hơn so với các kim loại nhóm
khác.

3. Tính chất vật lí
b) Khối lượng riêng
Các kim loại nhóm IA có khối lượng riêng nhỏ (đều là
các kim loại nhẹ)
c) Độ cứng
Các kim loại nhóm IA có độ cứng thấp (đều mềm, có thể
cắt bằng dao, kéo).

4. Tính chất hoá học
Đặc điểm
Cấu hình electron
lớp ngoài cùng
Bán kính nguyên tử
Độ âm điện
Thế điện cực chuẩn

Nhận xét
chung

Dự đoán

4. Tính chất hoá học
Đặc điểm

Nhận xét
chung
1 electron

Dễ nhường electron

Bán kính nguyên tử

lớn

Dễ nhường electron

Độ âm điện

nhỏ

Tính kim loại mạnh

Thế điện cực chuẩn

rất nhỏ

Tính khử mạnh

Cấu hình electron
lớp ngoài cùng

Dự đoán

4. Tính chất hoá học
 Kim loại kiềm là những kim loại hoạt
động hóa học mạnh, có tính khử mạnh và
tính khử tăng dần từ Li đến Cs
 Các kim loại kiềm có thế điện cực chuẩn
rất âm, do đó chúng đều phản ứng với
nước ở điều kiện thường

a. Tác dụng với nước
 Các kim loại kiềm có thế điện cực chuẩn
rất âm, do đó chúng đều phản ứng với
nước ở điều kiện thường
2 Na  2 H 2O  2 NaOH  H 2
Tổng quát : 2 M + 2 H2O →
H2

2MOH +

b. Tác dụng với chlorine

 Các kim loại kiềm có thế điện cực chuẩn
rất âm, do đó chúng đều phản ứng với
nước
điều
kiện
thường
2Kở +
Cl2→
2KCl
Tổng quát : 2 M + Cl2→ 2MCl

c. Tác dụng với oxygen
 Các kim loại kiềm có thế điện cực chuẩn
rất âm, do đó chúng đều phản ứng với
nước
điều
4Kở +
O2→kiện
2Kthường
2O
Tổng quát 4M + O2→ 2M2O

5. Bảo quản
Các kim loại nhóm IA được bảo quản
trong dầu hoả, trong chân không hoặc
trong khí hiếm.