BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN
HÔ HẤP TẾ BÀO

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

- Rau, củ, quả bảo quản
không đúng cách sẽ bị hỏng,
nguyên nhân nào dẫn đến
hiện tượng đó?
- Các yếu tố nào của ngoại
cảnh ảnh hưởng đến hiện
tượng đó? Làm cách nào bảo
quản rau củ quả được lâu?

Nguyên nhân: các TB rau, củ, quả diễn ra
quá trình hô hấp, giảm khối lượng và chất
lượng-> hư hỏng, hoặc các TB ngừng hô hấp
cũng bị hư hỏng.

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:

Rau củ bảo quản đúng cách

Rau củ bảo quản không đúng cách

1. Em hãy
dự đoán
các điều
kiện ngoại
cảnh ảnh
hưởng đến
hô hấp tế
bào?
2. Có phải
tất cả các
loại
nông
sản
đều
chịu
ảnh
hưởng của
bốn yếu tố
trên không?

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:

Nước, nồng độ oxygen, carbon dioxide và nhiệt
độ là một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng tới hô
hấp tế bào.

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
1. Nước:

1. Quan sát bảng 26.1, em hãy nhận xét mối liên quan giữa hàm
lượng nước và cường độ hô hấp của hạt.
1. Hàm lượng nước tăng thì hô hấp tế bào tăng và ngược lại.
2. Nước ảnh hưởng như thế nào đến hô hấp tế bào?
2. Nước vừa là nguyên liệu, vừa là môi trường cho các phản ứng hoá
học trong quá trình hô hấp tế bào-> ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hô
hấp của tế bào.

Nước vừa là nguyên liệu, vừa là môi
trường cho các phản ứng hoá học trong
quá trình hô hấp tế bào  ảnh hưởng trực
tiếp đến quá trình hô hấp của tế bào.

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
2. Nồng độ khí oxygen:
1. Để tránh ngập úng,
giúp cây trồng thoáng
khí, cung cấp O2, tạo
điều kiện thuận lợi cho
cây hô hấp.
2. Nồng độ oxygen là
nguyên liệu của hô hấp
nên khi nồng độ oxygen
giảm thì cường độ hô
hấp giảm.

1. Vì sao trong trồng
trọt, người ta thường
làm đất tơi xốp trước
khi gieo trồng và tháo
nước khi cây bị ngập
úng.
2. Nồng độ khí oxygen
đã ảnh hưởng như thế
nào đến hô hấp tế bào?

Oxygen là nguyên liệu của hô
hấp nên khi nồng độ oxygen
giảm thì cường độ hô hấp giảm.

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
3. Nồng độ khí carbon dioxide:
1. Ban đêm hoa, cây
xanh hô hấp mạnh,
lấy khí O2 thải khí
CO2, phòng kín dễ
dẫn đến ngạt thở..

2. Khi nồng độ
carbon
dioxide
tăng sẽ ức chế quá
trình hô hấp.

1. Vì sao không nên để nhiều
hoa hoặc cây xanh trong phòng
ngủ kín?
2. Nồng độ khí carbon dioxide
ảnh hưởng đến hô hấp như thế
nào?

Khi nồng độ carbon dioxide tăng sẽ ức
chế quá trình hô hấp.

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
4. Nhiệt độ:

- Nhiệt độ cao
quá hay thấp
quá đều ảnh
hưởng đến hô
hấp tế bào.

Nhiệt độ ảnh hưởng như
thế nào đến quá trình hô
hấp tế bào?
Nhiệt độ ảnh hưởng đến
quá trình hô hấp tế bào
thông qua sự tác động
đến các enzyme xúc tác
phản ứng hoá học.

II. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn:
1. Hô hấp tế bào và vấn đề bảo quản nông sản:
→ Cần điều chỉnh các yếu tố
môi trường nước, nhiệt độ,
nồng độ khí carbon dioxide
phù hợp với từng loại nông sản
để đưa cường độ hô hấp nông
sản về mức tối thiểu, hạn chế
giảm sút chất lượng và khối
lượng nông sản. Đây là cơ sở
của việc bảo quản nông sản.
VD:loại hạt: giảm hàm lượng
nước…Rau xanh: bảo quản
lạnh…

Theo em, cần
điều chỉnh các yếu
tố môi trường
nước, nhiệt độ,
nồng
độ
khí
carbon
dioxide
như thế nào để có
thể bảo quản được
nông sản? Giải
thích?

II. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn:
1. Hô hấp tế bào và vấn đề bảo quản nông sản:

→ Để bảo quản nông sản, cần đưa cường độ hô
hấp nông sản về mức tối thiểu bằng cách điều
chỉnh các yếu tố môi trường như nước, nhiệt độ,
nồng độ khí carbon dioxide cho phù hợp với
từng loại nông sản.

2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch:
Kể tên một số biện pháp bảo quản nông sản mà em
biết.

2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch:
Thảo luận nhóm, hoàn thành PHT sau:
Biện pháp bảo quản
Nhóm nông sản
Lí do chọn biện pháp
(cơ sở khoa học)
Bảo quản khô
(Phơi khô hoặc sấy
khô)
Bảo quản lạnh
(ở điều kiện nhiệt độ
thấp tủ lạnh hoặc kho
lạnh)
Bảo quản trong điều
kiện nồng độ khí
carbon dioxide cao

2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch:
Biện pháp bảo
quản
Bảo quản khô
(Phơi khô hoặc sấy
khô)
Bảo quản lạnh
(ở điều kiện nhiệt độ
thấp tủ lạnh hoặc kho
lạnh)
Bảo quản trong điều
kiện nồng độ khí
carbon dioxide cao

Nhóm nông sản

Các loại hạt (lúa,
ngô, đỗ, lạc…)

Lí do chọn biện
pháp (cơ sở koa
học)
Giảm hàm lượng nước
trong hạt nhằm hạn chế
hô hấp tế bào.

Củ, quả
rau xanh…

Giảm sự mất nước,
hạn chế hô hấp tế
bào.

Hạt, quả…

- Khi nồng độ carbon
dioxide tăng sẽ ức chế quá
trình hô hấp.
- Hiện đại và hiệu quả cao.

2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch:
Thảo luận nhóm, hoàn thành các yêu cầu sau:

1, Khi vào phòng kín có nồng độ khí carbon
dioxide cao, em cần lưu ý những điều gì?
2, Theo em, có nên bảo quản rau, quả tươi ở nhiệt
độ bằng hoặc thấp hơn 0oC để kéo dài thời gian
bảo quản hay không? Giải thích?
3, Cho một số loại nông sản sau: hạt lúa, quả cà
chua, rau muống, củ hành tây, hạt đỗ, bắp ngô
tươi, hạt lạc, quả dưa chuột, rau bắp cải, củ khoai
tây, quả cam. Hãy lựa chọn biện pháp bảo quản
phù hợp cho từng loại nông sản và giải thích.

2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch:
1, Khi vào phòng kín có nồng độ khí carbon dioxide cao,
cần mở cửa giảm khí, tránh bị ngộ độc.
Trong trường hợp vào phòng kín có nồng độ khí carbon
dioxide cao để bảo quản nông sản thi cần kính, đeo mặt
nạ thở có van.
2. Không nên bảo quản nông sản ở nhiệt độ bằng và thấp
hơn 0oC vì ở nhiệt độ đó các TB bị phá vỡ cấu trúc, các
enzim bị bất hoạt dẫn đến các hoạt động TĐC bị dừng
lại, TB chết và biểu hiện bên ngoài là nát, hỏng.

2. Các biện pháp bảo quản nông sản sau thu hoạch:
3, Nông sản
Rau muống, cà
chua, bắp ngô
tươi, quả dưa
chuột, rau bắp cải,
quả cam.

Cách bảo quản
Để trong túi nilon
kín hoặc đục lỗ
bảo quản trong
ngăn mát tủ lạnh.

Hạt lúa, đỗ, lạc

Phơi khô hoặc sấy Giảm hàm lượng
khô
nước trong hạt
nhằm hạn chế hô
hấp tế bào.

Củ khoai
hành tây

Giải thích
Giảm
sự
mất
nước, hạn chế hô
hấp tế bào.

tây, Để nơi khô ráo, Tránh nảy mầm
thoáng mát

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
Thảo luận cặp đôi, trả lời
các câu hỏi sau:
1, Giải thích hiện tượng
rau, quả vừa thu hoạch
được đựng trong túi nylon
buộc kín, sau vài giờ quan
sát thấy có nước đọng ở
mặt trong của túi?
2, Tại sao rau trong siêu
thị lại được đóng gói trong
túi nylon có đục lỗ và bảo
quản trong ngăn mát?

1, Rau và quả sau khi thu
hoạch vẫn diễn ra quá trình
hô hấp, nước được giải phóng
ra trong quá trình hô hấp sẽ
đọng ở mặt trong của túi
nylon nếu buộc kín túi.
2, Túi nylon có đục lỗ cho hơi
nước được tạo ra trong quá
trình hô hấp của rau không
đọng lại nhiều làm úng, hỏng
rau. Rau được bảo quản trong
ngăn mát hạn chế hô hấp tế
bào, giúp ra bảo quản được
lâu.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Hoạt động cá nhân, trả lời và ghi lại vào vở tập
những câu hỏi sau:
1, Vì sao một loại thực phẩm được bảo quản quá
lâu dù không bị hư hỏng nhưng vẫn bị giảm chất
lượng?
2, Chế độ dinh dưỡng hợp lí và trồng nhiều cây
xanh có ý nghĩa gì với hô hấp tế bào ở người.

HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
1, Do trong quá trình bảo quản, không ức chế hoàn
toàn quá trình hô hấp mà chỉ giảm cường độ hô hấp
xuống mức tối thiểu. Do đó, trong thời gian dài, các chất
hữu cơ trong thực phẩm vẫn bị phân giải dẫn đến làm
giảm chất lượng.
2, Chế độ dinh dưỡng hợp lí nhằm đảm bảo nguồn
nguyên liệu chất hữu cơ, còn việc trồng nhiều cây xanh
sẽ đảm bảo được nguồn oxygen để cung cấp cho quá
trình hô hấp tế bào.

- Hướng dẫn về nhà:
+ Ghi chép bài đầy đủ.
+ Học bài cũ và chuẩn bị bài mới.