BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

Ngạt khí CO2, CO là nguyên nhân hàng
đầu dẫn đến tử vong trong các đám cháy

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Rau củ
bảo quản
đúng cách

Rau củ
bảo quản
không
đúng cách

1. Tại sao
rau, quả
cất giữ
trong tủ
lạnh đúng
cách lại lâu
hỏng hơn
so với rau
quả để
ngoài
không khí?

- Hô hấp tế bào gây ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình bảo quản
lương thực, thực phẩm vì:
- Quá trình hô hấp tế bào phân giải các chất hữu cơ nên làm giảm chất lượng và
khối lượng của lương thực, thực phẩm nếu điều kiện bảo quản không phù hợp
hoặc bảo quản trong thời gian quá dài.

- Ngoài ra, hô hấp tế bào tạo ra hơi nước và sinh nhiệt tạo điều kiện cho các vi sinh
vật phân hủy hoạt động nên làm lương thực và thực phẩm nhanh hỏng.

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

Hạt phơi khô
Hạt để
ẩm

1. Tại sao
muốn cất
giữ các
loại hạt
được lâu
lại phải
phơi khô
mà không
để ẩm?

- Đem phơi khô hạt sẽ làm giảm hàm lượng nước trong hạt xuống
mức tối thiểu nhằm hạn chế tốc độ hô hấp tế bào và ảnh hưởng
của các vi sinh vật gây hại. Nhờ đó, vừa kéo dài được thời gian
bảo quản vừa giữ được khả năng nảy mầm của hạt.

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
1. Nước

1. Quan sát bảng 26.1 SGK , em hãy nhận xét
mối liên quan giữa hàm lượng nước và cường
độ hô hấp của hạt.
Cường độ hô hấp tỉ lệ thuận với hàm lượng nước.
2. Nước ảnh hưởng như thế nào đến hô hấp tế bào?
Nước vừa là nguyên liệu, vừa là môi trường cho các phản ứng hoá học
trong quá trình hô hấp tế bào -> ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình hô
hấp của tế bào.

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
2. Nồng độ oxygen

1. Nồng độ oxygen ảnh hưởng đến hô hấp như thế nào?
- Oxygen là nguyên liệu của hô hấp tế bào nên có ảnh
hưởng trực tiếp đến hô hấp.
- Ở thực vật nếu nồng độ khí oxygen ngoài môi trường
giảm xuống dưới 5% thì cường độ hô hấp giảm.
2. Vì sao trong trồng trọt, người ta thường làm đất tơi xốp trước
khi gieo trồng và tháo nước khi cây bị ngập úng?
- Là vì để cây có đủ khí oxygen cho cây hô hấp.

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
3. Nồng độ khí carbon dioxide

1. Nồng độ carbon dioxide ảnh hưởng đến hô hấp như
thế nào?
- Nồng độ khí carbon dioxide trong không khí khoảng
0,03% thuận lợi cho hô hấp tế bào. Nồng độ carbon
dioxide cao gây ức chế hô hấp.
2. Vì sao không nên để nhiều hoa hoặc cây xanh trong phòng ngủ kín?
- Trong phòng ngủ kín để nhiều cây hoặc hoa, ban đêm cây không
quang hợp, chỉ có hiện tượng hô hấp được thực hiện, cây sẽ lấy khí
oxygen của không khí trong phòng và thải ra nhiều khí carbon
dioxide. Nếu đóng kín cửa, không khí trong phòng sẽ bị thiếu khí
oxygen và rất nhiều khí carbon dioxide nên người ngủ dễ bị ngạt,
có thể chết.

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:
4. Nhiệt độ

Nhiệt độ ảnh hưởng như thế nào đến hô hấp tế bào?
Nhiệt độ thuận lợi cho hô hấp tế bào ở các sinh vật
khoảng 35-350C. Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp đều
ảnh hưởng đến hô hấp tế bào.

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

I. Một số yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đến hô hấp tế bào:

Nước, nồng độ khí oxygen, khí carbon dioxide và
nhiệt độ là một yếu tố chủ yếu ảnh hưởng đén hô hấp
tế bào.

Bắt đầu

Trò chơi gồm các câu hỏi trắc nghiệm
Ở mỗi câu hỏi, các em sẽ có thời gian
10 giây để đưa ra đáp án.
Để trả lời, em sẽ giơ thẻ màu tương
ứng với màu đáp án:

Cam

Xanh
dương

Xanh
lá

Đỏ

Các em có thời gian 1 phút để
chuẩn bị các thẻ màu nhé!

(2)-Thầy cô nhấp
vào chiếc chuông
ở màu mà học sinh
chọn để
kiểm tra đáp án

(1)-Thầy cô nhấp
chuột
1 lần để hiện câu
hỏi. Nhấp thêm 1
lần để hiện các
đáp án

(3)-Sau khi HS
trả lời xong, thầy
cô nhấp chuột
hoặc phím -> để
đến
câu hỏi tiếp theo

Câu 1: Nồng độ khí Carbon dioxide gây
ức chế hô hấp:

3%-5%

8%-10%

2%-4%

2%-5%

Câu 2: Trong quá trình hô hấp
tế bào, Oxygen đóng vai trò:

Sản phẩm

Năng lượng

Nguyên liệu

Dung môi

Câu 3: Khi trồng trọt cần xới tơi đất
trồng giúp:

Giúp nước mưa dễ thấm
vào đất, cây không bị mất
nước.

Giúp cây hấp thu tốt
phân bón

Giúp đất thoáng khí, tăng
khả năng hô hấp của cây
trồng

Tạo điều kiện thuận lợi
giúp các loài động vật có
lợi cho cây trồng phát triển

Câu 4: Ở động vật khi tiếp xúc với môi
trường có nồng độ carbon dioxide cao:

CO cạnh tranh với O2 trong
hồng cầu, gây thiếu O2, rối
loạn quá trình hô hấp tế bào,
có thể gây tử vong

CO2 cạnh tranh với O2
trong hồng cầu, gây thiếu
O2, cường độ hô hấp tế
bào giảm.

O2 cạnh tranh với CO2 trong
hồng cầu, gây thiếu O2,
cường độ hô hấp tế bào giảm.

CO2 cạnh tranh với O2
trong hồng cầu, gây thiếu
O2, rối loạn quá trình hô
hấp tế bào, có thể gây tử
vong.

Cảm ơn các bạn
đã chọn vòng cổ
cho tớ!

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

II. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn.

1. Hô hấp tế bào và vấn đề bảo quản nông sản.

Đểem,
bảo cần
quảnđiều
nôngchỉnh
sản cầncác
đưayếu
cường
hô trường
hấp của như
nông nước,
sản về mức
thiểu
Theo
tố độ
môi
nhiệttốiđộ,
nồng
(không để ngừng hẳn quá trình hô hấp) bằng cách điều chỉnh các yếu tố của
độ khí
dioxide
nào để
quản dioxide
nông sản?
Giải
môicarbon
trường như
nước, như
nhiệt thế
độ, nồng
độ bảo
khí carbon
ở mức
hợp thích.
lí:
Biện pháp

Giải thích

- Giảm hàm lượng - Giảm hàm nước lượng trong tế bào sẽ không có
nước trong tế bào nguyên liệu và môi trường cho các phản ứng hô hấp
xuống mức tối tế bào xảy ra → Cường độ hô hấp tế bào giảm.
thiểu.
- Giảm (bảo quản - Nhiệt độ quá cao hoặc quá thấp sẽ làm giảm hoạt
lạnh) hoặc tăng tính của các enzyme xúc tác cho các phản ứng hô hấp
nhiệt độ thích hợp tế bào xảy ra → Cường độ hô hấp tế bào giảm.
(sấy khô).
- Tăng nồng độ khí - Nồng độ khí CO2 quá cao sẽ ức chế quá trình hô
carbon dioxide
hấp tế bào diễn ra,

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

II. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn.
HOẠT ĐỘNG NHÓM
Bảo quản khô:

Bảo quản lạnh:

2. Các biện
pháp bảo quản
nông sản sau
thu hoạch

Bảo quản trong điều kiện nồng độ khí carbon
dioxide cao:

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

II. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn.
BÁO CÁO HOẠT ĐỘNG NHÓM
Bảo quản khô: Thường sử
dụng để bảo quản các loại
hạt, các hạt phơi hoặc xấy
khô đạt khoảng: 13%16% về độ ẩm.

2. Các biện
pháp bảo quản
nông sản sau
thu hoạch

Bảo quản lạnh: Phần lớn
thực phẩm như rau, quản ở
điều kiện nhiệt độ thấp
trong tủ lạnh hoặc kho
lạnh.

Bảo quản trong điều kiện nồng độ khí carbon
dioxide cao là biện pháp hiện đại cho hiệu
quả cao, sử dụng trong các kho kín có nồng
độ carbon dioxide cao.

BÀI 26
MỘT SỐ YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN HÔ HẤP TẾ BÀO

II. Vận dụng hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn.

-Vận dụng những hiểu biết về hô hấp tế bào vào thực tiễn
sản xuất và bảo quản nông sản sau thu hoạch bằng các biện
pháp phơi, sấy khô, giữ lạnh hay bảo quản trong điều kiện
nồng độ khí carbon dioxide cao.

1. Khi vào phòng kín có hàm lượng carbon dioxide cao, em cần
lưu ý điều gì?

- Ở người, khi nồng độ khí CO2 ngoài môi trường cao sẽ
dẫn đến tình trạng CO2 cạnh tranh với O2 để liên kết với
các tế bào hồng cầu, cơ thể bị thiếu khí O2 ảnh hưởng đến
quá trình hô hấp, gây nguy hiểm đến tính mạng.
- Như vậy, khi vào phòng kín có hàm lượng carbon dioxide
cao, để tránh nguy hiểm, em cần lưu ý không ở đó trong
thời gian quá lâu hoặc nên mở cửa để giảm bớt hàm lượng
khí carbon dioxide tạo điều kiện cho quá trình hô hấp diễn
ra thuận lợi.

2. Theo em, có nên bảo quản rau quả tươi ở nhiệt độ bằng hoặc
thấp hơn 0oC để kéo dài thời gian bảo quản không? Giải thích?

Không nên bảo quản rau quả tươi ở nhiệt độ
bằng hoặc thấp hơn 0oC để kéo dài thời gian bảo
quản vì: Ở nhiệt độ bằng hoặc thấp hơn 0oC
nước trong tế bào bị đóng băng, phá vỡ cấu trúc
của tế bào → Các tế bào bị chết, hư hại → Rau
quả tươi sẽ bị nhũn, hỏng.

3. Cho một số loại nông sản sau: hạt lúa, quả cà chua, rau
muống, hành tây, hạt đỗ, bắp ngô tươi, hạt lạc, quả dưa chuột,
rau cải bắp, khoai tây, quả cam. Hãy lựa chọn biện pháp bảo
quản phù hợp cho từng loại nông sản và giải thích.

Cần lựa chọn các biện pháp bảo quản phù hợp với từng loại
nông sản:
- Lúa, hạt đỗ, hạt lạc có hàm lượng tinh bột cao, cần bảo
quản trong thời gian dài → Nên bảo quản khô.
- Quả cà chua, rau muống, hành tây, bắp ngô tươi, quả dưa
chuột, rau cải bắp, quả cam có hàm lượng nước cao, vitamin
và muối khoáng cao → Nên bảo quản lạnh.
- Khoai tây có thể bảo quản ở nơi thoáng mát, trong điều
kiện nhiệt độ thường.

HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP

Kể tên một số biện pháp bảo quản nông sản mà em
biết?