MÔN:KHTN 8

CHƯƠNG VI: NHIỆT

TIẾT 95+ 96-BÀI 26

NĂNG LƯỢNG
NHIỆT VÀ NỘI NĂNG

I. Một số tính chất
của phân tử, nguyên
tử

III. Khái niệm nội
năng

II. Khái niệm năng
lượng nhiệt

IV.Luyện tập

Ngay từ lớp 6, các em đã được làm quen với năng lượng
nhiệt. Theo em, năng lượng nhiệt là gì và tại sao mọi vật
đều luôn có năng lượng này?

I. Một số tính chất của phân tử, nguyên tử.

a

b

Hình 26.1 Chuyển động của phân tử trong vật có
nhiệt độ thấp (a), trong vật có nhiệt độ cao hơn (b)

Hình 26.2 Đường đi của
các hạt phấn hoa trong
thí nghiệm Brown

Hình 26.3 Va chạm của
các phân tử nước vào
các hạt phấn hoa

Quan sát hình ảnh 26.1, 26.2, 26.3 SGK hoạt động cặp đôi hoàn thành
phiếu học tập số 1. (Thời gian thảo luận: 5 phút)
Câu hỏi

H
1
H
2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 - NHÓM: ……
Đáp án

Nguyên tử, phân tử chuyển
động như thế nào?

Các phân tử, nguyên tử chuyển động hỗn độn
không ngừng về mọi phía.

Khi nhiệt độ của vật càng cao
Khi nhiệt độ của vật càng cao thì chuyển
thì nguyên tử, phân tử chuyển động hỗn loạn của các phân tử, nguyên tử cấu
động như thế nào?
tạo nên vật chuyển động càng nhanh.
H Thế nào là lực tương tác giữa Giữa các phân tử, nguyên tử có lực hút và lực
3 các nguyên tử, phân tử?
đẩy gọi là lực tương tác phân tử, nguyên tử.
Ở nhiệt độ phòng, các
H
4 phân tử trong không khí có

Vì các phân tử nước hoa và các phân tử
không khí đều chuyển động hỗn loạn không
thể chuyển động với tốc độ từ
ngừng nên trong quá trình di chuyển, các phân
hàng trăm tới hàng nghìn m/s.
tử nước hoa bị va chạm với các phân tử không
Tại sao khi mở một lọ nước
hoa ở đầu lớp thì phải một lúc khí làm thời gian chuyển động từ đầu lớp tới
cuối lớp lâu hơn nên phải một lúc sau người ở
sau, người ở cuối lớp mới
cuối lớp mới ngửi thấy mùi thơm.
ngửi thấy mùi thơm?

- Các phân tử, nguyên tử chuyển động hỗn độn
không ngừng về mọi phía.
- Khi nhiệt độ của vật càng cao thì chuyển động
hỗn loạn của các phân tử, nguyên tử cấu tạo nên
vật chuyển động càng nhanh.
- Giữa các phân tử, nguyên tử có lực hút và lực
đẩy gọi là lực tương tác phân tử, nguyên tử.
Nghiên cứu thông tin trong SGK
làm viêc theo nhóm 4 HS hoàn
thành phiếu học tập số 2.(Thời
gian thảo luận:5 phút)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 - NHÓM:……..

H5. Thế nào là chuyển động nhiệt? Thế nào là nhiệt năng?
…………………………………………………………………
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
H6. Giải thích tại sao mọi vật đều có nhiệt năng?
……………………………………………………………………
……………………………………………………………………
H7.Nhiệt năng của vật thay đổi thế nào khi tăng nhiệt độ của
vật?
………….…………………………………………………………

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2 - NHÓM:……..
H5.Thế nào là chuyển động nhiệt?Thế nào là nhiệt
năng?
+Vì nhiệt độ của vật càng cao thì chuyển động hỗn
loạn của các phân tử, nguyên tử cấu tạo nên vật chuyển động
càng nhanh nên chuyển động này của các phân tử, nguyên tử
được gọi là chuyển động nhiệt.
+ Năng lượng mà vật có được nhờ
chuyển động nhiệt gọi là năng lượng nhiệt (gọi tắt là nhiệt
năng).
H6. Giải thích tại
sao mọi vật đều có nhiệt năng?
+ Do mọi
vật được cấu tạo từ phân tử, nguyên tử mà các phân tử,
nguyên tử chuyển động hỗn độn không ngừng nên mọi vật
đều có nhiệt năng.
thế nào khi tăng nhiệt độ của vật?

H7. Nhiệt năng của vật thay đổi

+ Khi tăng nhiệt độ của vật

Thảo
luận
1. Mô tả, giải thích và thực
hiện 2 cách khác nhau để
tăng năng lượng nhiệt của
hai bàn tay mình?
2. Tìm ví dụ thực tế về sự
chuyển hóa nhiệt năng
sang các dạng năng lượng
khác và ngược lại?

a

b

Bố trí thí nghiệm so sánh nội năng
và động năng phân tử của nước

Liên hệ thực tế

II. Khái niệm năng lượng nhiệt
- Vì nhiệt độ của vật càng cao thì chuyển động hỗn
loạn của các phân tử, nguyên tử cấu tạo nên vật
chuyển động càng nhanh nên chuyển động này của
các phân tử, nguyên tử được gọi là chuyển động
nhiệt.
- Năng lượng mà vật có được nhờ chuyển động nhiệt
gọi là năng lượng nhiệt (gọi tắt là nhiệt năng).
- Do mọi vật được cấu tạo từ phân tử, nguyên tử
mà các phân tử, nguyên tử chuyển động hỗn độn
không ngừng nên mọi vật đều có nhiệt năng. Khi
tăng nhiệt độ của vật thì nhiệt năng của vật tăng.

III. Khái niệm nội năng
Nghiên cứu thông tin trong
SGK hoạt động cá nhân trả
lời câu hỏi sau ( 5 phút)

H8. Vì sao các phân tử, nguyên tử có động năng? Động
năng của phân tử, nguyên tử sẽ thay đổi như thế nào khi
phân tử chuyển động nhanh hơn?
H9. Thế nào là thế năng tương tác phân tử, nguyên tử?
Thế năng tương tác nguyên tử phụ thuộc vào yếu tố nào?
H10. Nội năng của vật là gì?

1. Động năng và thê năng của phân tử, nguyên tử
a) Động năng
- Do phân tử, nguyên tử chuyển động hỗn loạn không
ngừng nên chúng có động năng. Phân tử, nguyên tử
chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn.
b) Thế năng
Các phân tử, nguyên tử tương tác với nhau thông qua
lực tương tác phân tử, nguyên tử nên chúng cũng có
thế năng, gọi là thế năng tương tác phân tử, nguyên tử
(gọi tắt là thế năng phân tử, nguyên tử). Thế năng
phân tử, nguyên tử có độ lớn phụ thuộc vào khoảng
cách giữa các phần tử, nguyên tử.

2. Nội năng
Nội năng của một vật là lổng động năng và thê năng của
các nguyên tử, phân tử cấu tạo nên vật.
HOẠT ĐỘNG THÍ NGHIỆM

NHÓM 3,4

NHÓM 5,6

Quan sát H26.4
Tiến hành TN
nêu dụng cụ, cách
H26.5 trả lời
tiến hành và tiến
câu hỏi/107.
hành TN theo
nhóm, trả lời câu
hỏi sgk/107

Tiến hành thí
nghiệm đun
nước ( H26.6),
thảo luận trả
lời câu /108

NHÓM 1,2

NHÓM 1,2
?1. So sánh động năng của phân tử nước ở Hình 26.4a với
động năng của phân tử nước ở Hình 26.4b.
?2. So sánh nội năng của nước trong hai cốc ở Hình 26.4.
1. Động năng của phân tử nước ở Hình
26.4a lớn hơn động năng của phân tử nước
0 ở Hình 26.4b vì nhiệt độ càng cao, các phân
1 tử, nguyên tử nước chuyển động càng
nhanh nên động năng càng lớn.
2. Nội năng của phân tử nước ở Hình 26.4a
lớn hơn nội năng của phân tử nước ở Hình
02 26.4b vì động năng của phân tử nước ở Hình
26.4a lớn hơn động năng của phân tử nước ở
Hình 26.4b.

NHÓM 3,4

Trong quá trình trên, động năng của phân tử nước
và nguyên tử kim loại; nội năng của nước và của
quả cầu trong bình thay đổi như thế nào?
Động năng của phân tử nước
0 giảm và động năng của nguyên tử
1
kim loại tăng lên.
Nội năng của phân tử nước giảm
02
và nội năng của quả cầu tăng lên.

NHÓM 5,6

? H12. Tại sao từ khi bắt đầu đun tới khi nước bắt đầu sôi thì nhiệt độ
của nước tăng dần?
? H13. Khi nước đã sôi nhiệt độ của nước không tăng
dù vẫn tiếp tục đun thì nhiệt năng mà nước nhận được từ đèn cồn đã
chuyển hóa thành dạng năng lượng nào?
Khi nước được đun (truyền nhiệt từ nguồn
nhiệt) thì các phân tử, nguyên tử của nước chuyển
động nhanh lên làm nội năng của nước tăng và
0 nhiệt độ của nước tăng theo. Vì nhiệt độ sôi của
1 nước là 1000C nên nước sẽ nhận nhiệt lượng từ
nguồn nhiệt truyền cho nó tới khi nó sôi.
Khi nước đã sôi ở 1000C, ta tiếp tục đun thì nước
dùng lượng nhiệt đó để chuyển từ thể lỏng sang thể
02 hơi nên nhiệt độ nước không tăng mà vẫn giữ 1000C
đến khi cạn dần. Trong quá trình này, vẫn có sự
chuyển hóa nhiệt năng thành động năng của phân tử
nước.

3. Sự tăng, giảm nội năng.
- Khi một vật được làm nóng, các phân tử, nguyên
tử của vật chuyển động nhanh lên và nội năng của
vật tăng.
IV.Luyện tập

Các nhóm treo sản phẩm và trình bày sản
phẩm sơ đồ tư duy đã làm ở nhà.
Các nhóm còn lại đặt câu hỏi và nhận xét

VẬN DỤNG
21

Lấy ví dụ và giải thích
hiện tượng thực tế về nhiệt
năng và nội năng?

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài cũ
- Làm bài tập ở SBT
- Xem trước bài 27. Thực hành đo
năng lượng nhiệt bằng Joulemeter.