BÀI 34. VẬN DỤNG HIỆN
TƯỢNG
CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO
THỰC TIỄN

Vì sao khi trồng các loài cây
thân cao như mướp, bầu, bí,
thiên lí … người trồng thường
phải làm giàn cho cây ?

Các loại cây này thuộc dạng
thân leo, việc làm giàn chắc
chắn sẽ giúp cho bộ rễ các
loại cây này cố định, nhánh
bám vững, cây vươn dài hơn
và từ đó cho hoa kết trải.

Con người đã ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở
sinh vật vào cuộc sống như thế nào?

BÀI 34. VẬN DỤNG HIỆN
TƯỢNG
CẢM ỨNG Ở SINH VẬT VÀO
THỰC TIỄN

I. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt

Quan sát Hình 34.1 – Làm trụ bám cho cây
hồ tiêu, đọc thông tin mục I SGK tr.141,
142 và trả lời câu hỏi:
Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở
sinh vật trong trồng trọt. Cho VD cụ thể ?

Hình 34.1. Làm trụ bám cho cây hồ tiêu

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt ?
* Thực vật: ứng dụng tính hướng sáng, hướng nước, hướng chất dinh
dưỡng,… để có chế độ chiếu sáng, tưới nước, bón phân, làm giàn,…
 Tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng nhanh, phát triển tốt,
đáp ứng nhu cầu khác của con người

VD: Làm trụ cho cây hồ tiêu dựa trên hiện
tượng cảm ứng hướng tiếp xúc giúp cho cây
sinh trưởng nhanh, phát triển tốt, cho năng
suất cao

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt ?
* Thực vật: ứng dụng tính hướng sáng, hướng nước, hướng chất dinh
dưỡng,… để có chế độ chiếu sáng, tưới nước, bón phân, làm giàn,…
 Tạo điều kiện cho cây trồng sinh trưởng nhanh, phát triển tốt,
đáp ứng nhu cầu khác của con người

VD: Làm giàn cho các loại thân leo
(mướp, bầu, bí).

1. Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong trồng trọt ?
* Động vật: lợi dụng tập tính của các động vật gây hại cho cây trồng
như bướm, bọ xít, châu chấu,…để tìm cách xua đuổi và tiêu diệt chúng,
bảo vệ mùa màng.

Dùng bù nhìn đuổi chim hại cây trồng

Dùng đèn bẫy côn trùng gây hại cây trồng

II. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong chăn nuôi

Quan sát Hình 34.3 – Ứng dụng hiện tượng cảm ứng trong chăn nuôi, đọc
thông tin mục 2 và trả lời câu hỏi: Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm
ứng ở sinh vật trong chăn nuôi. Cho VD cụ thể ?

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong chăn nuôi?
Dựa trên những hiểu biết về tập tính học được ở động vật, con
người đã huấn luyện cho các vật nuôi trong nhà hình thành được
những tập tính tốt như ăn ngủ đúng giờ, đi vệ sinh đúng chỗ, nghe
hiệu lệnh (tiếng kẻng, tiếng gọi, huýt sáo, tiếng vỗ tay,…)

Nêu một số ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong chăn nuôi?

Gõ mõ để trâu bò về chuồng
đúng giờ

Dùng đèn để thu hút một số
loài hải sản.

Vỗ tay gọi cá đến.

III. Ứng dụng hiện tượng cảm ứng ở sinh vật trong học tập và đời sống

Nêu các thói quen (tập tính) của bản thân và cho biết thói quen
nào là tốt, thói quen nào là không tốt ?

Nêu các thói quen (tập tính) của bản thân và cho biết thói quen nào là tốt,
thói quen nào là không tốt ?
THÓI QUEN TỐT

THÓI QUEN KHÔNG TỐT

- Ngủ sớm và thức dậy đúng giờ

- Thức khuya, ngủ dậy muộn.

- Đọc sách, tập thể dục buổi

- Không làm bài tập trước khi đi

sáng,
- Chấp hành luật an toàn giao
thông,…

học, vượt đèn đỏ,…

Tập tính được ứng dụng như thế nào trong học tập?
Tập tính được ứng dụng trong học tập: thường xuyên ôn bài và làm bài tập
nhiều lần để năm chắc kiến thức, ghi nhớ đươc lâu.

Muốn tạo được thói quen tập thể dục buổi sáng, em cần làm gì?
Cần luyện tập thực hiện đều đặn hằng ngày, không nên bỏ buổi nào, tập vào
một khung giờ nhất định.

Hãy nêu những việc em sẽ làm để bỏ được thói quen ngủ dậy muộn?
Để bỏ thói quen ngủ dậy muộn, cần đặt báo thức vào thời điểm mong muốn,
thực hiện liên tiếp trong nhiều ngày. Sau một thời gian, cơ thể sẽ hình thành
thói quen thức dậy đúng giờ ngay cả khi không đặt báo thức.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Ghép các hiện tượng cảm ứng của vật nuôi (ở cột A)
với lợi ích đối với con người (ở cột B) cho phù hợp:
A. Hiện tượng cảm ứng

B. Lợi ích đối với con người

1. Ăn ngủ đúng giờ

a. Giảm công sức kêu gọi, tránh lãng phí và quản lí
được nguồn thức ăn.

2. Đi vệ sinh đúng chỗ

b. Giúp vật nuôi hình thành thói quen tốt, nhờ đó
chúng sinh trưởng và phát triển tốt hơn.

3. Nghe hiệu lệnh là về chuồng c. Hạn chế sự mất vệ sinh và giảm sức công sức vệ
sinh chuồng trại.
4. Nghe hiệu lệnh là đến ăn

d. Giúp người chăn nuôi giảm công sức lùa vật
nuôi về chuồng.

Đáp án: 1 – b, 2 – c, 3 – d, 4 – a.

LUYỆN TẬP
Câu 2. Con người đã vận dụng những hiểu biết về hiện
tượng cảm ứng ở sinh vật để có những ứng dụng trong đời
sống. Hãy cho biết con người đã ứng dụng các hiện tượng
cảm ứng trong bảng vào đời sống như thế nào?
Hiện tượng cảm ứng

Ứng dụng của con người

Tính hướng sáng của côn trùng gây hại

  Dùng đèn để bẫy côn trùng

Tính hướng sáng của cá

  Dùng đèn để thu hút cá trong đánh bắt

Chim di cư về phương nam tránh rét

  Nhận biết sự thay đổi về thời tiết

Rễ cây tránh xa hóa chất độc hại với nó

  Phát hiện vùng đất nhiễm chất độc

Chim yến cư trú và làm tổ ở những nơi
ánh sáng rất yếu.

 

Làm nhà nuôi có ánh sáng rất yếu để chim
yến cư trú và làm tổ.

VẬN DỤNG
Câu 1. Đọc sách là một thói quen tốt, đây là tập tính học
được ở người. Em hãy vận dụng kiến thức về cảm ứng ở
sinh vật, xây dựng các bước để hình thành thói quen này
cho bản thân.
Để hình thành thói quen đọc sách, cần lặp đi lặp lại các
bước sau:
- Bước 1: chọn sách mình yêu thích.
- Bước 2: Chọn thời gian đọc phù hợp.
- Bước 3: Đọc hằng ngày vào thời gian đã chọn.
- Bước 4: Tự đánh giá thói quen đọc sách của cá nhân.

VẬN DỤNG
Câu 2. Khi nuôi gà, vịt, người nông dân chỉ cần dùng tiếng
gọi quen thuộc là gà, vịt từ xa đã chạy về ăn. Tập tính này
của vật nuôi có lợi cho sinh vật và cả người chăn nuôi. Em
hãy nêu cách thức hình thành tập tính trên cho vật nuôi.
Để hình thành tập tính nghe hiệu lệnh về ăn, người chăn nuôi
nên làm như sau:
- Gọi vật nuôi vào những thời điểm nhất định (mỗi lần gọi bằng
tiếng gọi giống nhau), khi vật nuôi đến thì cho ăn.
- Vào những ngày sau, cũng gọi và cho ăn vào thời điểm đó và
chỉ cho cho ăn khi gọi.
- Sau nhiều ngày được cho ăn chỉ khi được gọi (bằng một âm
thanh quen thuộc), vật nuôi sẽ có tập tính nghe tiếng gọi là chạy
về ăn.