Bài

4

SƠ LƯỢC VỀ
BẢNG TUẦN HOÀN
CÁC NGUYÊN TỐ
HOÁ HỌC

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học, em cần làm được những gì?
Nêu nguyên tắc xây dựng bảng tuần hoàn các
nguyên tố hoá học.

Mô tả ô nguyên tố, nhóm và chu kì trong bảng
tuần hoàn.

Chỉ ra các nhóm nguyên tố kim loại, phi kim và
khí hiếm trong bảng tuần hoàn.

KHỞI ĐỘNG
Ngày nay, người ta đã xác định được hàng chục triệu chất hoá học
với các tính chất khác nhau được tạo thành từ hơn một trăm nguyên tố
hoá học. Liệu có nguyên tắc nào sắp xếp các nguyên tố để dễ nhận ra
tính chất của chúng không?

Nhiều chất hoá học khác nhau

I.

NGUYÊN TẮC SẮP XẾP CÁC NGUYÊN TỐ HOÁ HỌC

⚙ Hoạt động
Sắp xếp các nguyên tố hoá học

Chuẩn bị: 18 thẻ ghi thông tin của 18 nguyên tố đầu tiên theo mẫu trong Hình 4.1.
1

2

3

4

5

6

H

He

Li

Be

B

C

hydrogen

helium

lithium

beryllium

boron

carbon

Bảng mẫu:
Chu kì 1

7

8

9

10

11

12

N

O

F

Ne

Na

Mg

nitrogen

oxygen

fluorine

neon

sodium

magnesium

13

14

15

16

17

18

Al

Si

P

S

Cl

Ar

aluminium

silicon

phosphorus

sulfur

chlorine

argon

Chu kì 2
Sắp xếp
theo chiều tăng dần
số đơn vị điện tích
hạt nhân

Chu kì 3
Hình 4.1
Các thông tin về nguyên tố carbon

?

Hãy sắp xếp các thẻ nguyên tố vào bảng mẫu ở trên.

QUAN SÁT QUY LUẬT SẮP XẾP
Quan sát bảng các nguyên tố đầu tiên và nêu nhận xét.
IA

1

IIA

IIIA

IVA

VA

VIA

VIIA

VIIIA

Chu kì 1

H

He

Chu kì 2

Li

Be

B

C

N

O

F

Ne

Chu kì 3

Na

Mg

Al

Si

P

S

Cl

Ar

Đi từ trái sang phải trong một hàng, em
nhận xét gì về số electron lớp ngoài cùng?

2

Các nguyên tố trong cùng một cột có điểm gì
giống nhau?

TỪ MEN-ĐÊ-LÊ-ÉP ĐẾN
BẢNG TUẦN HOÀN HIỆN ĐẠI
1869

Bảng hiện đại

Bảng sơ khai
H
Li

Men-đê-lê-ép xây dựng bảng tuần
hoàn dựa vào khối lượng nguyên tử.

?

He
Be

B

C

N

O

F

Ne

Na Mg

Al

Si

P

S

Cl

Ar

Cu Zn Ga Ge As

Se

Br Kr

K

Ca

Sc

Ti

V

Rb

Sr

Y

Zr Nb Mo Tc

Cs

Ba La

Hf

Ta

Fr

Ra Ac

Rf

Db Sg

Ce

Pr

Th Pa

Cr Mn Fe

W

Co

Ni

Ru Rh Pd Ag Cd

In

Sn

Sb

Te

Tl

Pb

Bi

Po

Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh

Fl

Mc Lv

Re Os

Ir

Pt

Au Hg

I

Xe

At Rn
Ts

Og

Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
U

Np Pu Am Cm Bk

Cf

Es Fm Md No

Lr

Ngày nay, bảng tuần hoàn được
xây dựng dựa vào điện tích hạt nhân.

Cơ sở sắp xếp bảng tuần hoàn hiện nay là gì?

CÂU HỎI CỦNG CỐ

CÂU 1
1

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học gồm những phần chính nào?

A

Ô nguyên tố, chu kì, nhóm.

B

Chỉ gồm chu kì và nhóm.

C

Chỉ gồm các ô nguyên tố.

D

Chỉ gồm các chu kì.

Hãy chọn đáp án đúng.
KHTN 7 – Bài 4: Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học

ĐÁP ÁN CÂU 1
1

Bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học gồm những phần chính nào?

A

Ô nguyên tố, chu kì, nhóm.

B

Chỉ gồm chu kì và nhóm.

C

Chỉ gồm các ô nguyên tố.

D

Chỉ gồm các chu kì.

Đáp án: A
Bảng tuần hoàn được cấu tạo từ ô nguyên tố, chu kì và nhóm.
KHTN 7 – Bài 4: Sơ lược về bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học