Câu 1: Bỏ một cục đá vào ly nước nóng, phát biểu nào sau đây là
đúng?
A. Nhiệt độ của ly nước nóng sẽ tăng dần
B. Nhiệt truyền từ cục đá sang nước nóng
C. Nước nóng và cục đá truyền nhiệt qua lại lẫn nhau
D
D. Nhiệt truyền từ nước nóng sang cục đá. 

Câu 2: Năng lượng trong pin Mặt Trời được chuyển hóa
như thế nào?
A. Cơ năng thành điện năng
B. Nhiệt năng thành điện năng
C. Hóa năng thành điện năng
D. Quang năng thành điện năng

Câu 3: Dụng cụ nào sau đây biến đổi điện năng chủ yếu thành
động năng?
B Máy sấy tóc
A. Nồi cơm điện
B.
C. Bếp điện
D. Bàn ủi điện
Câu 4: Trong quá trình chuyển hóa lẫn nhau của năng lượng từ
dạng này sang dạng khác, tổng năng lượng tại bất kỳ thời điểm
nào cũng:
A không thay đổi
A.
B. bằng không
C. tăng dần
D. giảm dần

Câu 5: Một người đàn ông đứng trên đỉnh núi
thả rơi một viên đá xuống chân núi, lấy mốc
thế năng ở chân núi. Trong quá trình rơi của
viên đá đã có sự chuyển hóa năng lượng là:
A. thế năng chuyển hóa thành động năng.
B. hóa năng chuyển hóa thành thế năng.
C thế năng chuyển hóa thành động năng và
C.
nhiệt năng.
D. thế năng chuyển hóa thành cơ năng.

Quan sát bức tranh và
gọi tên ít nhất 5 thiết bị
điện mà em nhìn thấy.

Gọi tên dạng năng
lượng được sử dụng khi
các thiết bị đó hoạt
động.

Thiết bị điện

Năng lượng sử dụng

Ấm điện

Nhiệt năng

Máy giặt

Động năng

Đàicassette

Năng lượng âm

Bàn Là

Nhiệt năng

Lò vi sóng

Nhiệt năng

Thiết bị điện

Năng lượng sử dụng
(có ích)

Ấm điện

Nhiệt năng

Máy giặt

Động năng

Đài cassette

Năng lượng âm

Bàn Là

Nhiệt năng

Lò vi sóng

Nhiệt năng

Năng lượng hao phí
Nhiệt năng, năng lượng
âm
Nhiệt năng, năng lượng âm
Nhiệt năng
Nhiệt năng
Nhiệt năng, năng lượng âm

Trong ba cách đun nước ở hình bên, cách đun nào ít hao
phí năng lượng nhất? Tại sao?

Cách đun nước bằng cách dùng ấm điện ít hao phí năng lượng
nhất. Vì gần như toàn bộ năng lượng cung cấp cho ấm sẽ làm
nóng nước và sôi. Ở hai cách đun còn lại có nhiều năng lượng
bị tổn thất ra bên ngoài môi trường.

BÀI 49.
NĂNG LƯỢNG HAO PHÍ

Năng lượng cung cấp cho nước
từ nhiệt độ hiện tại tăng lên tới
nhiệt độ sôi
Năng lượng hữu ích
Năng lượng tỏa ra môi trường
xung quanh
Năng lượng hao phí

Năng lượng chuyển hóa thành
quang năng
Năng lượng hữu ích
Năng lượng chuyển hóa thành
nhiệt năng
Năng lượng hao phí

Phần năng lượng chuyển
hóa thành động năng
Năng lượng hữu ích
Phần năng lượng chuyển
hóa thành nhiệt năng
Năng lượng hao phí

a) Dùng nồi treo
phía trên bếp củi

b) Dùng ấm đặt
phía trên bếp than

c) Dùng ấm điện

Trong việc đun sôi nước như hình trên, năng lượng nào là hữu
ích, năng lượng nào là hao phí?
Năng lượng làm nóng nước là hữu ích
Năng lượng tổn thất ra bên ngoài môi trường là hao phí

I. Năng lượng hữu ích
- Là phần năng lượng ban đầu chuyển thành
năng lượng theo đúng mục đích sử dụng.
II. Năng lượng hao phí
- Là năng lượng ban đầu chuyển thành năng
lượng không theo mục đích sử dụng
- Năng lượng hao phí thường sinh ra dưới 2
dạng: nhiệt năng và năng lượng âm thanh.

Năng lượng hao phí thường xuất hiện dưới
dạng nhiệt

Hãy tìm ví dụ để minh họa cho nhận định trên?
* Trong trường hợp bóng đèn sáng:
+ Năng lượng có ích là năng lượng
ánh sáng để chiếu sáng.
+ Năng lượng hao phí là năng lượng
nhiệt, làm cho bóng đèn nóng lên.

* Trong trường hợp, quạt điện đang chạy:
+ Năng lượng có ích là động
năng, cánh quạt chuyển động
tạo ra gió mát.
+ Năng lượng hao phí là năng
lượng nhiệt làm nóng động cơ.

 

Ví dụ tình huống ở gia đình:

Nêu tình huống (ở gia đình, ở lớp học) cho thấy
luôn có năng lượng hao phí xuất hiện trong quá
trình sử dụng năng lượng. Xác định nguyên nhân
gây ra sự hao phí đó?

Nhà em thường dùng bếp gas để nấu đồ ăn cho gia đình.
Nhưng khi đun bếp, em thấy rất nóng, đun thức ăn cũng thấy
lâu chín. Như vậy, trong quá trình sử dụng năng lượng nhiệt từ
gas để nấu chín thức ăn thì năng lượng nhiệt còn bị thất thoát
ra môi trường làm nóng môi trường bên ngoài và làm nóng
xoong/ nồi đựng thức ăn. Đó chính là năng lượng hao phí.

Ví dụ tình huống ở lớp học:

Vào mùa hè nắng nóng, tất cả
các quạt ở trong lớp học luôn
được bật và chỉ tắt đi  khi tan
giờ học và sờ vào hộp động cơ
của quạt luôn thấy nó nóng ran.
Như vậy, năng lượng hao phí
xuất hiện ở đây là do năng
lượng nhiệt của dòng điện làm
nóng hộp động cơ quạt.

TÌM HIỂU NĂNG LƯỢNG HAO PHÍ TRONG MỘT SỐ
CHUYỂN ĐỘNG CƠ HỌC

Năng lượng hao phí khi đạp xe
Quan sát hình 4.1, mô tả một học sinh
đang đi xe đạp.
a) Dự đoán xem ở bộ phận nào của xe
đạp có thể xảy ra sự hao phí năng
lượng nhiều nhất?
b) Dạng năng lượng nào là hữu ích, là
hao phí đối với người và xe?

a. Bộ phận lốp xe đạp
có thể xảy ra sự hao
phí năng lượng nhiều
nhất do lốp xe ma sát
với mặt đường sẽ làm
cho cả lốp xe và mặt
đường bị nóng lên.

b. Dạng năng lượng hữu ích là năng lượng
động năng giúp người và xe chuyển động.
- Năng lượng hao phí đối với người và xe đó là
năng lượng nhiệt, vì:
+ Người đạp xe bị nóng lên khi đạp.
+ Lốp xe ma sát với mặt đường làm lốp xe
nóng lên.

Năng lượng hao phí khi chạy ô tô
a) Nêu tên các dạng năng lượng có
thể xuất hiện khi ô tô chuyển động
trên đường.
b) Năng lượng có thể bị hao phí ở
các bộ phận nào của ô tô khi nó
chuyển động? Những hao phí này
ảnh hưởng ra sao đến môi trường? 

- Các dạng năng lượng hao phí có thể xuất hiện
khi ô tô chuyển động trên đường:
+ Năng lượng âm
+ Nhiệt năng
+ Năng lượng ánh sáng

- Các hao phí này gây ảnh hưởng tới môi trường:
+ Nhiệt năng của ô tô tỏa ra môi trường làm môi
trường nóng lên.
+ Năng lượng âm của xe làm ô nhiễm tiếng ồn.
+ Năng lượng khi nhiên liệu đốt cháy trong động cơ
sinh ra khí thải gây ô nhiễm môi trường.

TÌM HIỂU VỀ SƠ ĐỒ NĂNG LƯỢNG

• Ví dụ:  Một bóng đèn
LED được cung cấp
100J năng lượng điện,
nó chuyển hóa thành 20J
năng lượng nhiệt và 80J
năng lượng ánh sáng.

Đối với mỗi tình huống sau đây, hãy vẽ một sơ
đồ năng lượng để hiển thị lượng năng lượng
đầu vào, năng lượng hữu ích và năng lượng
hao phí.
Một máy sấy tóc biến năng
lượng 300J thành động năng
150J, nhiệt năng 100J và
năng lượng âm 50J. 

Một đèn pin điện
chuyển 100J năng
lượng điện thành 10J
năng lượng ánh sáng
và 90J năng lượng
nhiệt.

LUYỆN TẬP
Hãy phân loại các thiết bị (hoạt động) theo tiêu chí: dạng năng
lượng hao phí (nhiệt năng, âm thanh, ánh sáng).

Máy bay phản lực

Máy khoan

Tivi

VĐV đang chạy

Bóng đèn

Máy sấy tóc

Đốt củi

Sạc điện thoại

Hàn kim loại

Quạt trần

NL hao phí dạng nhiệt năng

NL hao phí dạng âm thanh

NL hao phí dạng ánh sáng

Hãy nêu các thói quen xấu thường ngày gây hao phí năng lượng

Mở cửa tủ lạnh quá lâu

Dùng đèn sợi đốt

Không tắt đèn, quạt khi ra khỏi phòng

Bật tivi trong khi ngủ

Sạc điện thoại, laptop khi đã đầy

VẬN DỤNG VỀ NHÀ

Nhiệm vụ: Sử dụng thông tin SGK trang 202, kết hợp với
tìm kiếm thông tin trên mạng Internet để nêu lí do tại sao
nên dùng đèn LED để thắp sáng thay cho đèn sợi đốt và đèn
compact.
Hình thức:Làm báo cáo dạng poster, tập san, P.P….
Thời gian: 1 tuần


HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
-Học bài theo nội dung vở ghi
- Làm bài tập trong sách bài tập
-Đọc trước bài :Năng lượng tái tạo

Chúc các em luôn học giỏi

Lợi ích của đèn LED
+ Cao hơn so với các loại bóng huỳnh quang, sợi đốt.
+ Nhưng so với giá trị sử dụng được lâu và khả năng tiết kiệm
năng lượng tốt thì vẫn rẻ hơn các loại bóng khác.
- Thời gian sử dụng: + 11 năm nếu sử dụng liên tục.
+ Đến 20 năm nếu mỗi ngày sử dụng khoảng 8 tiếng.
- Mức tiêu thụ năng lượng:
Tiêu tốn ít năng lượng hơn bóng đèn huỳnh quang, sợi đốt.
- Hiệu quả thắp sáng:
+ 80% năng lượng được chuyển đổi thành năng lượng ánh
sáng. 20% năng lượng được chuyển đổi thành năng lượng
nhiệt.
- Tác động đến môi trường:Các nguyên liệu cấu thành hoàn
toàn không chứa các hóa chất độc hại.
+ Có thể tái chế 100%
+ Cắt giảm lượng khí thải C02 vào không khí.