Bài 4: HỌC BẢNG TUẦN HOÀN
1. Cách sắp xếp các nguyên tố
2. Cấu tạo BTH
- Ô
- NHÓM
- CHU KỲ
3. Vị trí của nguyên tố Kim loại, PK,
KHÍ HIẾM

Chương II - PHÂN TỬ • LIÊN KẾT
HOÁ HỌC

BÀI 5
PHÂN TỬ - ĐƠN
CHẤT HỢP CHẤT

Các chất khác nhau
có thể được phân
loại dựa vào đặc
điểm nào?

Copper

Khí
oxygen

K hí
carbon
dioxide

Sodium
chloride

MỤC TIÊU BÀI
HỌC
2
3

1

Nêu khái niệm
đơn chất, hợp
chất
và phân tử.

Đơn
chất

Hợp
chất

Đưa ví dụ về
đơn chất và hợp
chất.

am
u

Tính khối lượng
phân tử theo
amu.

Hàng chục triệu chất hoá học đã biết được
phân loại
như thế nào để dễ nghiên cứu và sử dụng?

c
ọ
h
a
o
Kh
ộc
u
c
o
h
làm c
sống
n!
ơ
h
p
ẹ
tốt đ

I. Đơn chất và hợp
chất

HOẠT
ĐồngĐỘNG:
ở thể

a
)

rắn

d
)

Khí carbon
dioxide

b
)

QUAN SÁT MÔ HÌNH
HẠT c
Khí
Khí hiếm
oxygen

e
)

)

học
Khoa
ạo
kiến t
l ai
tương

helium

Muối ăn ở thể
rắn

+

N
aC
l

Em
Emhãy
hãychỉ
chỉraracác
cácchất
chấtđược
đượctạo
tạonên
nêntừ
từhai
một
nguyên
nguyên
tố

PHÂN LOẠI CHẤT THEO THÀNH PHẦN
NGUYÊN TỐ
Một nguyên tố
(đơn
hoá
học

CHẤ
T

ể
họ c đ
a
ó
h
Họ c
!
hi ể u
nh t a
a
u
q
iớ i
thế g

Từ hai nguyên tố hoá
học chất)
trở lên
(hợp

chất)

Copp
er
KHOA
HỌC

KHÁM
PHÁ

TƯƠNG

Oxyg
en

Heliu
m

Carbon
dioxide

Hãy xếp 5 chất vào 2

Sodium
chloride

á
Khám ph
Từ
Thế giới
những
tố
nguyên
nhỏ bé

1. ĐƠN CHẤT

c làm
Khoa họ
g tốt
cuộc sốn
!
đẹp hơn

Đơn chất là chất
được tạo nên từ
Copper

Kim
cương

Hydroge
n

một nguyên tố hoá
học.

Đơn chất có mấy loại?

Có
ba
loại.

PHÂN LOẠI CHẤT THEO THÀNH PHẦN
NGUYÊN TỐ
Một nguyên tố
(đơn
hoá
học

CHẤ
T

ể
họ c đ
a
ó
h
Họ c
!
hi ể u
nh t a
a
u
q
iớ i
thế g

Từ hai nguyên tố hoá
học chất)
trở lên
(hợp

chất)

Copp
er
KHOA
HỌC

KHÁM
PHÁ

TƯƠNG

Oxyg
en

Heliu
m

Carbon
dioxide

Sodium
chloride

á
Khám ph
Từ
Thế giới
những
tố
nguyên
nhỏ bé

2. HỢP CHẤT

c làm
Khoa họ
g tốt
cuộc sốn
!
đẹp hơn

Hợp chất là chất
được tạo nên từ hai
Hydro sulfic
acid

hay nhiều nguyên
Carbon
dioxide

tố hoá học.

Hợp chất vô cơ như nước, muối
ăn, carbon dioxide, sodium
chloride …

Hợp
HỢPchất
CHẤTchia làm mấy loại?
Hợp chất hữu cơ như rượu, giấm
ăn, …

Trong số các chất cho dưới đây, hãy chỉ ra và giải
thích chất nào là đơn chất, hợp chất:
a) Khí amoniac tạo nên từ N và H.
Tổ 1,
b) Photpho đỏ tạo nên từ P.
3
c) Axit clohiđric tạo nên từ H và Cl.
d) Canxi cacbonat tạo nên từ Ca, C và O.
e) Glucozơ tạo nên từ C, H và O.
Tổ 2,4
f) Kim loại magie tạo nên từ Mg.

Chu sa (HgS) được dùng là chất hạ độc trong thời xưa ở Trung Quốc.
Theo em HgS là đơn chất hay hợp chất ?

III. Phân tử

Khí Oxygen có hạt
hợp thành gồm 2
Khí Hydrogen có hạt O liên kết với
hợp thành gồm 2H nhau
liên kết với nhau

H

O
Nước

Nước có hạt hợp thành gồm 2 H liên kết

Na Cl
Na

Cl

Muối ăn( Natri clorua)

Muối ăn có hạt hợp thành gồm 1 Na liên
kết với 1 Cl

Phân
tử
hydrogen
Đại diện cho
Khí Hydrogen

H
Nước

Oxgen

O

đơn chất
hydrogen

Đại diện cho
hợp chất nướcPhân

tử nước

H
Đại diện cho
đơn chất
oxygen

Phân tử oxi

Phân tử là gì ?

III. Phân tử
1. Định nghĩa
Phân tử là hạt đại diện cho chất, gồm một số nguyên
tử liên kết với nhau và thể hiện đầy đủ tính chất hoá
học của chất.

2. Khối lượng phân tử
NGUYÊN TỬ

Cu
O

C

NGUYÊN TỬ
KHỐI
64 amu
16 amu
12 amu

16amu

32amu
?

O

O O

NGUYÊN TỬ
OXYGEN

PHÂN TỬ OXYGEN

16amu

O

12amu

C

44amu
?

O C O

NGUYÊN TỬ
OXYGEN

NGUYÊN TỬ CARBON

PHÂN TỬ CARBON
DIOXIDE

EM HÃY NÊU CÁCH TÍNH KHỐI LƯỢNG PHÂN TỬ?

CÁCH TÍNH KHỐI LƯỢNG PHÂN TỬ

Khối lượng phân tử của một chất
bằng tổng khối lượng của các
nguyên tử trong phân tử chất đó.

Câu 1: Tính phân tử khối của:
a/ Khí metan, biết phân tử gồm 1C và 4H
b/ Axit nitric, biết phân tử gồm 1H, 1N và 3O
c/ Thuốc tím, biết phân tử gồm 1K, 1Mn và 4O
d/ khí nitrogen, biết phân tử gồm 2N.
GIẢI
(Cho
C=12,
O=16,
H=1,
N=14,
K=39,
Mn=55)
a/ PTK của metan = 12 + 4.1 = 16 (amu)
b/ PTK của axit nitric = 1+ 14+16.3 = 63 (amu)
c/ PTK của thuốc tím = 39+55+ 16.4 = 158 (amu)

Câu 2: Tính phân tử khối của:
a/ Ethanol, biết phân tử gồm 2C, 6H và 1O
b/ Sodium chlorate, biết phân tử gồm 1Na và
1Cl
c/ Khí Chlorine, biết phân tử gồm 2Cl
d/ Aluminium hydroxide, biết phân tử gồm 1Al,
3H và 3O.
(Cho C=12, O=16, H=1, Na=23, Cl=35,5, Al=27)