KĨ NĂNG SỐNG

CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN
VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
Môn: Giáo dục công dân 7
Chủ đề: Kĩ năng sống
Bài 6: Ứng phó với tâm lí căng thẳng

VIDEO AI KHỞI ĐỘNG
Một ngày học sinh gặp nhiều áp lực.

Nhiệm vụ sau khi xem:
1. Nhân vật trong video đã gặp
tình huống gây căng thẳng nào?
2. Nhân vật có biểu hiện cơ thể/
cảm xúc ra sao?
3. Theo em, nhân vật nên làm gì
để bình tĩnh hơn?
Tình huống

Biểu hiện

Bình tĩnh

KHỞI ĐỘNG: CHIA SẺ TRẢI NGHIỆM
Em hãy chia sẻ về một lần
em bị căng thẳng. Khi đó
em đã làm gì?
Hình thức: Cá nhân.
Thời gian: 3 phút.

Công cụ số: Padlet/Mentimeter.

Có thể chia sẻ trực tiếp hoặc chia sẻ
ẩn danh trên Padlet của lớp.
GV gắn link Padlet cá nhân
Truy cập Padlet

Viết 1-2 câu ngắn

Gửi phản hồi

KẾT QUẢ CHIA SẺ TRÊN PADLET
Một số tình huống căng thẳng HS thường gặp:
Áp lực
bài kiểm tra,
điểm số,
bài tập.

Mâu thuẫn
với bạn bè,
bị nói xấu,
bị tẩy chay.

Lo lắng khi
bố mẹ kì vọng
hoặc gia đình
có chuyện
không vui.

Tự ti về
ngoại hình,
năng lực của
bản thân.

Câu hỏi suy ngẫm: Khi căng thẳng, điều gì giúp em cảm thấy bình tĩnh hơ

DẪN VÀO BÀI
Trong cuộc sống, mỗi chúng ta
đều có thể gặp phải những tình
huống gây ra tâm lí căng
thẳng, ảnh hưởng tiêu cực đến
cơ thể và tinh thần.
Tuy nhiên, nếu biết cách ứng
phó, chúng ta sẽ vượt qua
được và trưởng thành, vững
vàng hơn.
Nhận biết để ứng phó tích cực

CHỦ ĐỀ: KĨ NĂNG SỐNG

BÀI 6: ỨNG PHÓ VỚI
TÂM LÍ CĂNG THẲNG
Môn: Giáo dục công dân 7

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học này, các em sẽ:

Nêu được các
tình huống
thường gây
căng thẳng.

Nhận biết
được biểu
hiện của cơ
thể khi bị
căng thẳng.

Nêu được
nguyên nhân,
ảnh hưởng của
căng thẳng.

Nêu được
cách ứng phó
tích cực khi
căng thẳng.

Thực hành
được cách ứng
phó tích cực
căng thẳng.

TIẾN TRÌNH BÀI HỌC
1

1. Khởi động:
Chia sẻ trải
nghiệm về
căng thẳng.

2

3

4

• Các tình huống gây căng
thẳng và biểu hiện của
cơ thể khi bị căng thẳng.

3. Luyện tập:

4. Vận dụng:

• Nguyên nhân và ảnh hưởng
của tâm lí căng thẳng.

Trò chơi, bài tập,
thực hành thở và
xử lí tình huống.

Lập kế hoạch
ứng phó và xây dựng
vở kịch ngắn.

2. Khám phá:

• Cách ứng phó tích cực khi
bị căng thẳng.

HOẠT ĐỘNG 1: CÁC TÌNH HUỐNG GÂY CĂNG THẲNG
VÀ BIỂU HIỆN CỦA CƠ THỂ KHI BỊ CĂNG THẲNG
Mục tiêu:
Nêu được các tình huống gây
căng thẳng và biểu hiện của
cơ thể khi bị căng thẳng.

Hình thức:
Nhóm đôi, kết hợp
liên hệ cá nhân.

Thời gian:
15 phút.

NGỮ LIỆU SGK - MỞ ĐẦU KHÁM PHÁ
NGỮ LIỆU SGK

Trong cuộc sống, mỗi chúng
ta đều có thể gặp phải những
tình huống gây ra tâm lí căng
thẳng, ảnh hưởng tiêu cực
đến cơ thể và tinh thần.
Tuy nhiên, nếu biết cách ứng
phó,
chúng ta sẽ vượt qua được
và trưởng thành, vững vàng
hơn.

Em hãy chia sẻ về một
lần em bị căng thẳng.
Khi đó, em đã làm gì?

QUAN SÁT TRANH SGK: TÌNH HUỐNG GÂY CĂNG THẲNG

Em hãy quan sát
các tranh dưới đây
và trả lời câu hỏi.

SGK tr.31
Tranh 1-2: Các tình huống
gây căng thẳng.

QUAN SÁT TRANH SGK: TÌNH HUỐNG GÂY CĂNG THẲN
Câu hỏi:
a) Em hãy nêu những tình huống
gây căng thẳng cho các bạn trong
mỗi bức tranh trên.
b) Theo em, ngoài các tình huống
đã nêu, còn có những tình huống
nào khác gây tâm lí căng thẳng
cho học sinh?

SGK tr.32

NHIỆM VỤ NHÓM ĐÔI
Hình thức: Nhóm đôi.

Thời gian: 4 phút.

Cùng quan sát - cùng trao đổi

Nhiệm vụ:
1. Quan sát 4 tranh SGK.

2. Ghi lại tình huống gây
căng thẳng trong từng tranh.

3. Liên hệ thêm ít nhất 2 tình
huống gây căng thẳng cho
học sinh trong thực tế.
Ghi ý kiến chung của hai bạn

CHỐT: TÌNH HUỐNG GÂY CĂNG THẲNG TRONG TRANH
Tranh 1
Tranh 1: Bạn bị
nói xấu, tẩy chay
nên cảm thấy buồn
phiền, lo lắng.

Tranh 3
Tranh 3: Bạn bị
điểm kém và lo lắng,
căng thẳng vì sợ
bố mắng.

Tranh 2
Tranh 2: Bạn mệt
mỏi do quá nhiều
bài tập, kiến thức
cần ôn tập.

Tranh 4
Tranh 4: Bạn cảm
thấy sợ hãi khi
bố mẹ cãi nhau.

Căng thẳng có thể đến từ bạn bè, học tập, kết quả học tập và gia đình.

LIÊN HỆ: CÁC TÌNH HUỐNG KHÁC GÂY CĂNG THẲNG CHO HỌC
Một số tình huống khác:

Thay đổi chỗ ở,
thay đổi môi trường học tập.

Khó khăn về
tài chính gia đình.

Kì vọng của gia đình,
Mối quan hệ bạn bè:
bị tẩy chay, bị bắt nạt, bị so sánh.
áp lực học tập.

Sức khỏe có vấn đề,
Tự ti, suy nghĩ tiêu cực,
thay đổi cơ thể tuổi dậy thì.
nhận thức chưa đúng về bản thân.

Cùng nhận diện để ứng phó phù hợp

HOẠT ĐỘNG SỐ: TÌM HIỂU DẤU HIỆU STRESS Ở TUỔI DẬY THÌ
Công cụ số: Google Search Từ khóa tìm kiếm: “dấu hiệu stress ở tuổi dậy thì”

Nhiệm vụ
1 nhóm tra cứu nhanh thông tin
từ nguồn đáng tin cậy.
Ghi lại 3 biểu hiện chưa có
trong tranh SGK.
Ghi tên trang web/đường link
để tham chiếu nguồn.

NGUYÊN TẮC TÌM KIẾM THÔNG TIN SỨC KHỎE TINH THẦN
Khi tra cứu thông tin về sức khỏe tinh thần, cần:
Ưu tiên nguồn chính thống, đáng
tin cậy.

Không tự chẩn đoán bệnh cho
bản thân hoặc bạn bè.
Không chia sẻ thông tin cá
nhân nhạy cảm lên mạng.
Khi căng thẳng quá mức, hãy
tìm sự giúp đỡ từ người thân,
thầy cô hoặc chuyên gia.

Hãy kiểm chứng thông tin
trước khi tin và chia sẻ.

BIỂU HIỆN CỦA CƠ THỂ KHI BỊ CĂNG THẲNG

Em hãy quan sát các bức tranh dưới đây, nhớ lại những trải nghiệm của bản th
và trả lời câu hỏi – SGK tr.32

CÂU HỎI KHÁM PHÁ: BIỂU HIỆN KHI BỊ CĂNG T
THẢO LUẬN NHÓM
a) Em hãy nêu biểu hiện của cơ thể
khi gặp tâm lí căng thẳng được mô
tả trong mỗi bức tranh.
b) Ngoài ra, cơ thể thường có biểu
hiện gì khi bị căng thẳng?
c) Em hãy xếp các biểu hiện của cơ
thể khi bị căng thẳng vào một trong
bốn nhóm: (1) Thể chất, (2) Tinh
thần, (3) Hành vi, (4) Cảm xúc.

(1) Thể chất

(2) Tinh thần

BIỂU HIỆN
KHI BỊ
CĂNG THẲNG

(3) Hành vi

(4) Cảm xúc

Hình thức: Nhóm Thời gian: 5 phút

Cùng quan sát - thảo luận - phân loạ

CHỐT: BIỂU HIỆN TRONG MỖI BỨC TRANH
Tranh 1:

Tranh 2:

Tranh 3:

Tranh 4:

Đau đầu.

Đổ mồ hôi tay.

Khóc, buồn bã.

Đau bụng.

Tranh 5:

Tức giận, la hét.

Tranh 6:

Không muốn ăn, uống.

Tranh 7:

Thu mình, tự cô lập.

PHÂN LOẠI BIỂU HIỆN CỦA CƠ THỂ KHI BỊ CĂNG THẲNG
Bảng 4 cột:
Thể chất

Tinh thần

Hành vi

Cảm xúc

Đau đầu; đau bụng; đau vai;
đau lưng; đau mắt, mỏi mắt,
khô mắt; tức ngực; khó thở;
đổ mồ hôi; cơ thể mệt mỏi;
ngủ nhiều hơn người bình
thường.

Mệt mỏi; căng
thẳng; thu mình.

Dễ nổi nóng; gây
gổ; bạo lực; đập phá
đồ đạc; cô lập bản
thân.

Dễ khóc; lo lắng;
buồn bã; nghi
ngờ; tức giận.

CHỐT HOẠT ĐỘNG 1
Căng thẳng có thể xuất hiện trong học tập,
gia đình, quan hệ bạn bè hoặc từ chính suy
nghĩ của bản thân.
Khi căng thẳng, cơ thể có thể biểu hiện qua
thể chất, tinh thần, hành vi và cảm xúc.
GHI NHỚ

Nhận diện đúng tình huống và biểu hiện
căng thẳng là bước đầu để lựa chọn cách
ứng phó phù hợp.

HOẠT ĐỘNG 2: NGUYÊN NHÂN VÀ
ẢNH HƯỞNG CỦA TÂM LÍ CĂNG THẲNG
Mục tiêu

Nêu được nguyên nhân và ảnh
hưởng của tâm lí căng thẳng.
Hình thức

4 nhóm.
Thời gian

15 phút.

NGỮ LIỆU SGK: ĐỌC 4 TÌNH HUỐNG
a) Em hãy nêu nguyên nhân gây ra
tâm lí căng thẳng và ảnh hưởng của
tâm lí đó đến các bạn trong các
trường hợp trên.

Em hãy đọc các tình
huống dưới đây và trả
lời câu hỏi:
SGK tr.33

Bạn T

Bạn A

Bạn N

Bạn M

b) Theo em, còn có những nguyên
nhân nào khác thường gây ra tâm lí
căng thẳng cho học sinh? Những
nguyên nhân đó ảnh hưởng như thế
nào đến cuộc sống và việc học tập
của học sinh?

TÌNH HUỐNG 1: BẠN T.
Ngoài việc học ở trường, T thường phải
đi học thêm ở trung tâm. Chỉ riêng việc
di chuyển đã khiến T thấy mệt mỏi.
Kì kiểm tra tới, lượng kiến thức cần ôn
tập nhiều hơn khiến T càng căng thẳng,
lo sợ.
Tình trạng này kéo dài làm bạn thường
xuyên thấy đau đầu, chán ăn, mất ngủ
và kết quả học tập giảm sút.

Mệt mỏi
Đau đầu, chán ăn, mất ngủ
Kết quả học tập giảm sút

TÌNH HUỐNG 2: BẠN A.
ĐỌC TÌNH HUỐNG

Gần đây, A nhận được nhiều tin nhắn với
những lời lẽ thiếu văn hoá và đề nghị
khiếm nhã từ một người lạ mặt làm bạn
thấy hoang mang, lo sợ, mất tập trung
vào
việc học tập.
Hàng trăm câu hỏi cứ hiện lên trong đầu:
“Họ nhắn tin cho mình với mục đích gì?”,
“Tại sao họ lại biết tên trường và lớp học
của mình?”... khiến cho A thường mất
ngủ,
giật mình, mơ thấy ác mộng và cảm thấy
sợ hãi mỗi khi đến trường.

Tin nhắn từ người lạ có thể gây lo sợ.

TÌNH HUỐNG 3: BẠN N.
N là học sinh giỏi Toán của lớp.
Trong giờ kiểm tra, có bạn muốn
chép bài của N, N không đồng ý vì
như vậy là vi phạm quy chế kiểm
tra.
Trên đường về nhà, N đã bị bạn đó
cùng một nhóm đi cùng doạ nạt và
đánh.
N rất sợ hãi, không dám đến
trường vì sợ lại bị bạn đánh.

TÌNH HUỐNG 4: BẠN M.
Tình huống cần suy ngẫm
Nhìn bề ngoài, M rất hạnh phúc vì là học sinh giỏi của
lớp, có nhiều tài lẻ, lại được bố mẹ quan tâm. Tuy
nhiên, bạn cảm thấy rất mệt mỏi vì phải chạy đua với
thời gian mỗi ngày để học ở trường, học ngoại khoá,
học ở nhà. M luôn phải gồng mà mình để có thể đáp
ứng với nhịp độ ấy.
Thêm nữa, thời gian gần đây, bạn còn bị phân tâm
bởi những thay đổi về thể chất, tâm lí của tuổi dậy
thì. Trong khi đó, bố mẹ luôn kì vọng bạn đạt thành
tích học tập tốt.
Kì kiểm tra đang tới khiến M càng cảm thấy áp lực.
Bạn thu mình, không muốn tiếp xúc với ai, có lúc lại
cáu gắt, tranh cãi với bố mẹ, quát mắng em vô cớ.

Cần được quan tâm

NHIỆM VỤ - NHÓM
Phân công 4 nhóm xác định nguyên nhân và ảnh hưởng của căng thẳng trong từng tình huống cụ thể.

2

1
Nhóm 1:
Tình huống bạn T.

Nhóm 2:
Tình huống bạn A.

3
Nhóm 3:
Tình huống bạn N.

Yêu cầu
1. Xác định nguyên nhân gây căng thẳng.
2. Chỉ ra ảnh hưởng của căng thẳng đối với bạn trong tình huống.
3. Ghi kết quả vào phiếu thảo luận nhóm.

4
Nhóm 4:
Tình huống bạn M.

CÂU HỎI LIÊN HỆ THỰC TẾ
Theo em, còn có những nguyên nhân
nào khác thường gây ra tâm lí căng
thẳng cho học sinh?
Những nguyên nhân đó ảnh hưởng
như thế nào đến cuộc sống và việc
học tập của học sinh?
Hình thức:
Thảo luận nhóm
và chia sẻ nhanh.

Thời gian:
10 phút.

HOẠT ĐỘNG AI: MỞ RỘNG HIỂU BIẾT
VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA CĂNG THẲNG
Công cụ số: Chatbot AI/ChatGPT
Câu lệnh:

Chatbot AI
“Hãy liệt kê 5 tác hại lâu dài của việc căng
thẳng kéo dài đối với học sinh THCS.

“Hãy liệt kê 5 tác hại lâu dài của
việc căng thẳng kéo dài đối với
học sinh THCS.”

Nhiệm vụ:
Đọc kết quả AI đưa ra.
So sánh với kiến thức trong SGK.
Chỉ chọn ý phù hợp, không sao chép máy móc.

Chọn lọc thông tin

BÁO CÁO: SO SÁNH SGK VÀ AI
Khi so sánh kết quả AI với nội dung SGK, cần chú ý:

• Ý nào trùng với SGK?

• Ý nào mở rộng nhưng phù
hợp với học sinh THCS?

• Ý nào cần kiểm chứng lại
vì chưa rõ nguồn?

Kết luận:
AI chỉ là công cụ hỗ trợ; nội dung
SGK và sự hướng dẫn của thầy cô
cô là cơ sở chính để học tập.

CHỐT NGUYÊN NHÂN VÀ ẢNH HƯỞNG (T, A)

Nhận diện nguyên nhân giúp lựa chọn cách ứng phó phù

CHỐT NGUYÊN NHÂN VÀ ẢNH HƯỞNG (N, M)
Trường hợp

Nguyên nhân gây ra căng thẳng Ảnh hưởng của căng thẳng

Bạn N

Bị bạn học dọa nạt, đánh.

Sợ hãi, không dám đến trường.

Bạn M

Áp lực học tập, thay đổi thể
chất tuổi dậy thì, kì vọng
của bố mẹ.

Thu mình, không muốn tiếp
xúc với ai, cáu gắt, tranh
cãi với bố mẹ, quát em vô
cớ.

NỘP SẢN PHẨM VẬN DỤNG
Hoàn thiện sản phẩm, trình bày rõ ràng và nộp đúng hình thức.

SẢN PHẨM CẦN NỘP
1. Bảng kế hoạch/nhật kí cảm xúc
File Word, Excel, ảnh Canva hoặc PDF.

2. Kịch bản vở kịch ngắn
File văn bản hoặc trình bày trực tiếp.

HÌNH THỨC NỘP
Zalo/Email
hoặc thư mục
học tập của lớp

TIÊU CHÍ
Nội dung đúng chủ đề.
Nêu được tình huống, nguyên
nhân, biểu hiện và cách ứng
phó tích cực.
Trình bày rõ ràng,
phù hợp lứa tuổi.

Kiểm tra tệp trước khi gửi

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Chuẩn bị tốt để học tập chủ động hơn!
Ôn lại kiến thức đã học.
Hoàn thành bài tập phần Vận dụng.

Làm bài tập của Bài 6 - Sách bài tập
Giáo dục công dân 7.
Đọc và tìm hiểu trước Bài 7: Phòng,
chống bạo lực học đường.

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ THAM GIA TIẾT HỌC
Hẹn gặp lại
các em ở bài học sau!

BÀI 7
Phòng, chống bạo lực học đường.