LỊCH SỬ
9

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC LỊCH SỬ
9
Chủ đề: Thế giới từ năm 1918 đến năm 1945
✦ Quan sát kĩ • Hợp tác tốt • Trả lời tự tin

Bộ sách: Kết nối tri thức

VIDEO 1

HOẠT ĐỘNG
SỐ

TRÒ CHƠI "MẢNH GHÉP LỊCH SỬ"

Luật chơi:
Có 5 mảnh ghép tương ứng với 5 câu hỏi trắc
nghiệm.
Trả lời đúng từng câu để lật mở từng mảnh của
bức tranh bí mật.
Giải mã thông điệp lịch sử sau khi mở hết 5 mảnh
ghép.

Ghi nhanh vào vở hoặc
thiết bị

Quét mã QR

HOẠT ĐỘNG
SỐ

LẬT MỞ “MẢNH GHÉP LỊCH SỬ”

1B

2A

3A

4D

5A
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội),
Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc Tuyên ngôn độc lập,
khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa

VIDEO 2

BÀI 8

CÁCH MẠNG THÁNG TÁM
NĂM 1945
Lịch sử 9 • Kết nối tri
thức

VIDEO 3

TƯ LIỆU

NGƯỜI ĐI TÌM HÌNH CỦA NƯỚC (Chế Lan
Viên)

Luận cương đến với Bác Hồ. Và
Người đã khóc
Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lênin
Bác reo lên một mình như nói
cùng dân tộc
“Cơm áo là đây! Hạnh phúc đây
rồi!

Đoạn thơ trên nhắc đến bước ngoặt lịch
sử nào trong hành trình cứu nước của
Bác?

TIẾN TRÌNH BÀI
HỌC
01

Nêu được tình hình Việt Nam dưới ách thống trị
của Pháp – Nhật Bản.

02

Nhận biết được quá trình chuẩn bị lực lượng, căn
cứ địa và cao trào kháng Nhật cứu nước.

03

Trình bày được diễn biến chính của Tổng khởi
nghĩa tháng Tám và sự ra đời của nước Việt Nam
Dân chủ Cộng hòa.

04

Nêu nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử và
đánh giá vai trò của Đảng Cộng sản Đông Dương.

VIDEO 4

VIDEO 5

TIẾN TRÌNH BÀI
HỌC

01

02

03

Tình hình
Việt Nam
dưới ách
thống trị
Pháp – Nhật

Công cuộc
chuẩn bị
tiến tới khởi
nghĩa giành
chính quyền

Diễn biến
Tổng khởi
nghĩa & Nước
VNDCCH ra
đời

Cùng khám phá từng phần nhé!

04

Nguyên
nhân thắng
lợi & Ý
nghĩa lịch
sử

HOẠT ĐỘNG 1

TÌNH HÌNH VIỆT NAM DƯỚI ÁCH THỐNG TRỊ
CỦA PHÁP – NHẬT BẢN

Câu hỏi trung tâm:
Tình cảnh "Một cổ hai tròng" đã
đẩy đời sống các tầng lớp nhân
dân ta đến bước đường cùng
như thế nào?

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

PHÁP
NHẬT

VIỆT
NAM

HOẠT ĐỘNG SỐ

NHÌN HÌNH ĐOÁN Ý CÙNG THẺ
PLICKERS

Đọc nhận định, đối chiếu
tranh biếm họa trên báo
Việt Nam Độc lập
(11/10/1941) và xoay thẻ
Plickers theo quy ước:
A - Chính trị
B - Kinh tế
C - Xã hội
D - Hệ quả
Hoàn thành xong → Chuẩn bị trình
bày!

PHIẾU HỌC TẬP SỐ
1

LĨNH VỰC
CHÍNH TRỊ
KINH TẾ
XÃ HỘI
HỆ QUẢ

TÌNH HÌNH VIỆT NAM DƯỚI ÁCH PHÁP – NHẬT
NÉT CHÍNH

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

Tranh biếm họa Báo VN Độc lập

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

“Nước ta mỗi năm bán ra các nước hơn 1 triệu
tấn gạo. Khi Nhật mới qua, nó bắt Tây vơ vét
được bao nhiêu gạo phải nộp cho nó cả. Cho
đến bắp, than, bông vải cũng thế”.
(Báo Việt Nam Độc lập, số 129, ngày 2/6/1942)

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

“Càng ngày nạn đói càng lan tràn dữ dội. Tại Thái
Bình, Nam Định, người ta đã ăn từ củ chuối, vỏ cây,
khô dầu đến thịt người. Số người đói đã lên tới 30 vạn
người. Có làng chết hết không còn người nào”.
Chú thích hiện nay: Nam Định thuộc tỉnh Ninh Bình.
(Báo Cứu quốc, số 15, ngày 30/11/1944)

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

Nông dân Việt Nam thời kỳ Pháp thuộc

Công nhân đang cạo mủ cao su
ở đồn điền của người Pháp

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

Trẻ ăn xin tại km số 3,
cách trung tâm thị xã
Thái Bình 3 km trong
nạn đói năm Ất Dậu
1945

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

Trong nạn đói, người trong gia đình cùng
chia sẻ nhau những bát cháo bỗng

Những người còn sống trong nạn đói,
với những cơ thể chỉ còn da bọc xương

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

Trại Giáp Bát, Hà Nội, nơi tập trung
những nạn nhân đói năm 1945

Thu gom xác người trên phố

TƯ LIỆU

NẠN ĐÓI NĂM ẤT DẬU (1945)

PHIẾU HỌC TẬP SỐ
1

TÌNH HÌNH VIỆT NAM DƯỚI ÁCH PHÁP – NHẬT

LĨNH VỰC

NÉT CHÍNH

CHÍNH TRỊ

Phát xít hóa bộ máy cai trị, đàn áp đẫm máu phong trào cách mạng

KINH TẾ

Chính sách "kinh tế chỉ huy", vơ vét lúa gạo, ép nhổ lúa trồng đay.

XÃ HỘI

Đẩy hơn 2 triệu đồng bào vào nạn đói khủng khiếp cuối 1944 – đầu
1945.

HỆ QUẢ

Mâu thuẫn dân tộc sâu sắc → Bùng nổ các cuộc nổi dậy đầu tiên
(Khởi nghĩa Bắc Sơn, Khởi nghĩa Nam Kỳ, Binh biến Đô Lương).

TƯ LIỆU

TÌNH CẢNH "MỘT CỔ HAI TRÒNG"

Tranh biếm họa về đời sống nhân
dân Việt Nam dưới ách thống trị
của Pháp – Nhật Bản trên báo Việt
Nam Độc lập, số 108, 11/10/1941
(Bảo tàng Lịch sử quốc gia, Hà
Nội)

CHÔT KIẾN THỨC

TÌNH CẢNH "MỘT CỔ HAI TRÒNG"

Mâu thuẫn dân tộc gay gắt đòi hỏi Đảng phải kịp thời thay đổi chiến
lược đấu tranh và gấp rút chuẩn bị mọi mặt cho cuộc Tổng khởi
nghĩa.

HOẠT ĐỘNG 2

CÔNG CUỘC CHUẨN BỊ TIẾN TỚI KHỞI NGHĨA

Tổ chức 3 trạm nhiệm vụ:
TRẠM 1

Chuyển hướng chiến lược cách mạng (1939 – 1941)

TRẠM 2

Mặt trận Việt Minh & Chuẩn bị lực lượng

TRẠM 3

Cao trào kháng Nhật cứu nước (3/1945 – 8/1945)

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TRẠM 1

THÁNG
11/1939

CHUYỂN HƯỚNG CHIẾN LƯỢC – ĐẶT NHIỆM VỤ
GIẢI PHÓNG DÂN TỘC LÊN HÀNG ĐẦU

Hội nghị TW tại Bà Điểm – Hóc Môn – Gia Định (nay thuộc TP. Hồ
Chí Minh) do TBT Nguyễn Văn Cừ chủ trì.

THÁNG
5/1941

Điểm cốt lõi

Hội nghị TW 8 tại Lán Khuổi Nậm – Pác Bó (Cao Bằng) do
Nguyễn Ái Quốc chủ trì.

Tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, tập trung toàn bộ
ngọn cờ giải phóng dân tộc.

TƯ LIỆU

PÁC BÓ VÀ HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG 8
(5/1941)

Di tích Lán Khuổi Nậm (Pác Bó, Cao Bằng)

TƯ LIỆU

PÁC BÓ VÀ HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG 8
(5/1941)

TƯ LIỆU

PÁC BÓ VÀ HỘI NGHỊ TRUNG ƯƠNG 8
(5/1941)

Bản Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8.

TRẠM 2

MẶT TRẬN VIỆT MINH VÀ LỰC LƯỢNG VŨ
TRANG

19/5/1941

22/12/1944

Mặt trận Việt Minh thành lập → Tập hợp các Hội Cứu quốc, xây
dựng khối đại đoàn kết toàn dân.

Hội nghị TW 8 tại Lán Khuổi Nậm – Pác Bó (Cao Bằng) do
Nguyễn Ái Quốc chủ trì.

TƯ LIỆU

34 ĐỘI VIÊN ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN
DÂN VIỆT NAM

34 đội viên đầu tiên làm lễ tuyên thệ dưới cờ
đỏ sao vàng

Văn bản 10 chính sách lớn của Việt Minh.

TƯ LIỆU

34 ĐỘI VIÊN ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN
DÂN VIỆT NAM

Khẩu hiệu của Việt Minh kêu gọi
đồng bào gia nhập Việt Minh
và đoàn kết đánh đuổi Nhật - Pháp

TƯ LIỆU

34 ĐỘI VIÊN ĐẦU TIÊN CỦA QUÂN ĐỘI NHÂN
DÂN VIỆT NAM

TRẠM 3

CAO TRÀO KHÁNG NHẬT CỨU NƯỚC

ĐÊM
9/3/1945
12/3/1945

Nhật đảo chính lật đổ Pháp trên toàn Đông Dương.

Chỉ thị "Nhật – Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta"

Khẩu hiệu hành động

"Phá kho thóc Nhật, giải quyết nạn đói" → Dấy lên phong trào
đấu tranh chính trị sôi sục khắp Bắc Bộ và Trung Bộ.

TƯ LIỆU

BƯỚC CHUẨN BỊ CUỐI CÙNG TẠI CHIẾN KHU
VIỆT BẮC

Bìa Chỉ thị 12/3/1945

Lực lượng Việt Minh hỗ trợ
dân phá kho thóc

TƯ LIỆU

BƯỚC CHUẨN BỊ CUỐI CÙNG TẠI CHIẾN KHU
VIỆT BẮC

Ảnh chụp Hồ Chí Minh cùng các đồng chí Trường Chinh, Phạm Văn Đồng, Võ Nguyên Giáp tại
Tân Trào

CHÔT KIẾN THỨC

CÔNG CUỘC CHUẨN BỊ HOÀN TẤT

3 Trụ cột chuẩn
bị:
CHÍNH TRỊ

Mặt trận Việt Minh và các Hội Cứu quốc rộng khắp
cả nước.

VŨ TRANG

Việt Nam Giải phóng quân thống nhất từ Cứu quốc
quân và VNTTGPQ.

CĂN CỨ ĐỊA

Khu giải phóng Việt Bắc gồm 6 tỉnh (Cao - Bắc - Lạng Hà - Tuyên - Thái) – hình ảnh thu nhỏ của nước Việt
Nam mới!

HOẠT ĐỘNG 3

DIỄN BIẾN TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM VÀ
SỰ RA ĐỜI CỦA NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ
CỘNG HÒA

Câu hỏi trung tâm:
Thời cơ "ngàn năm có một" đã
xuất hiện như thế nào và cuộc
Tổng khởi nghĩa đã nổ ra, thắng
lợi thần tốc ra sao?

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

THỜI
CƠ

TỔNG
KHỞI
NGHĨA

HOẠT ĐỘNG 3

THỜI CƠ LỊCH SỬ VÀ LỆNH TỔNG KHỞI NGHĨA

15/8/1945

Nhật Bản tuyên bố đầu hàng Đồng minh không điều kiện → Quân
Nhật ở Đông Dương tê liệt, chính phủ bù nhìn Trần Trọng Kim
rệu rã.

13/8/1945

Thành lập Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc, ban bố Quân lệnh số 1.

14 –
15/8/1945

Hội nghị toàn quốc của Đảng tại Tân Trào quyết định Tổng khởi
nghĩa.

16 –
17/8/1945

Đại hội Quốc dân Tân Trào cử ra Ủy ban Dân tộc giải phóng Việt
Nam do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TƯ LIỆU

GIỜ TỔNG KHỞI NGHĨA ĐÃ ĐIỂM!

Di tích Đình Tân Trào

TƯ LIỆU

GIỜ TỔNG KHỞI NGHĨA ĐÃ ĐIỂM!

Văn bản Quân lệnh số 1

Di tích Lán Nà Lừa

HOẠT ĐỘNG
SỐ

TRÒ CHƠI "KÉO THẢ LỊCH SỬ"

Luật chơi:
Có các khung thời gian tương ứng với các sự kiện
lịch sử
Kéo các sự kiện lịch sử sao cho khớp với khung
thời gian
Hoàn thành xong sẽ ra kết quả phiếu học tập

Ghi nhanh vào vở hoặc
thiết bị

Quét mã QR

PHIẾU HỌC TẬP SỐ
2

DIỄN BIẾN CHÍNH CỦA TỔNG KHỞI NGHĨA THÁNG TÁM NĂM
1945

14/8/1945

Nhiều xã, huyện ở châu thổ sông Hồng, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng
Ngãi... chớp thời cơ nổi dậy.

16/8/1945

Đơn vị Giải phóng quân do Võ Nguyên Giáp chỉ huy tiến về giải
phóng thị xã Thái Nguyên.

18/8/1945

4 tỉnh giành chính quyền ở tỉnh lị sớm nhất: Bắc Giang (nay thuộc Bắc
Ninh), Hải Dương (nay thuộc TP. Hải Phòng), Hà Tĩnh, Quảng Nam (nay
thuộc TP. Đà Nẵng).

19/8/1945

Khởi nghĩa thắng lợi vẻ vang tại Hà Nội.

23/8/1945

Khởi nghĩa thắng lợi tại Sài Gòn (nay thuộc TP. Hồ Chí Minh)

25/8/1945

Khởi nghĩa thắng lợi tại Huế.

28/8/1945

Hai tỉnh cuối cùng giành chính quyền: Đồng Nai Thượng (chủ yếu
Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức
thuộc Lâm Đồng) và Hà Tiên (nay thuộc An Giang).

TƯ LIỆU

HÀ NỘI VÀ SÀI GÒN NHỮNG NGÀY MÙA THU
LỊCH SỬ

Nhân dân Thừa Thiên Huế tham gia
giành chính quyền ngày 23/8/1945
(hiện nay là thành phố Huế)

Giành chính quyền ở Sài Gòn
ngày 25/8/1945

TƯ LIỆU

HÀ NỘI VÀ SÀI GÒN NHỮNG NGÀY MÙA THU
LỊCH SỬ

“Chiếm Phủ Khâm sai”
trong dịp Tổng khởi nghĩa
19/8/1945 tại Hà Nội

HOẠT ĐỘNG 3

30/8/1945
2/9/1945

NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA RA ĐỜI

Vua Bảo Đại đọc Chiếu thoái vị, trao ấn kiếm cho đại diện Chính
phủ lâm thời → Chấm dứt chế độ phong kiến.
Tại Quảng trường Ba Đình (Hà Nội), Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc
bản Tuyên ngôn Độc lập, tuyên bố thành lập nước Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa!

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TƯ LIỆU

BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP BẤT HỦ

Quảng trường Ba Đình (Hà Nội) ngày 2/9/1945

TƯ LIỆU

BẢN TUYÊN NGÔN ĐỘC LẬP BẤT HỦ

Ngày 2/9/1945, tại Quảng
trường Ba Đình (Hà Nội),
Chủ tịch Hồ Chí Minh thay
mặt Chính phủ lâm thời
đọc bản Tuyên ngôn Độc
lập, tuyên bố thành lập
nước Việt Nam Dân chủ
Cộng hòa