LỊCH SỬ
9

CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC LỊCH SỬ
9
Chủ đề: Thế giới từ năm 1945 đến năm 1991
✦ Quan sát kĩ • Hợp tác tốt • Trả lời tự tin

Bộ sách: Kết nối tri thức

VIDEO 1

HOẠT ĐỘNG
SỐ

NHÀ SỬ HỌC THÔNG THÁI

Luật chơi:
Bước 1: Quan sát 4 ô cửa nhân vật trên giao diện
Wordwall hoặc quét mã QR.
Bước 2: Đọc kĩ các dữ kiện lịch sử, thảo luận
nhanh để đoán đúng tên nhân vật lịch sử.
Bước 3: Xác định mối liên hệ trực tiếp của các
nhân vật với sự kiện Chiến tranh lạnh.

Ghi nhanh vào vở hoặc
thiết bị

Quét mã QR

HOẠT ĐỘNG
SỐ

NHÀ SỬ HỌC THÔNG THÁI

VIDEO 2

VIDEO 3

HOẠT ĐỘNG
SỐ

NHÀ SỬ HỌC THÔNG THÁI

HOẠT ĐỘNG
SỐ

NHÀ SỬ HỌC THÔNG THÁI

HOẠT ĐỘNG
SỐ

NHÀ SỬ HỌC THÔNG THÁI

VIDEO 4

DẪN DẮT

TỪ ĐỒNG MINH THỜI CHIẾN
ĐẾN ĐỐI ĐẦU LƯỠNG CỰC

Ảnh chụp "Hội nghị I-an-ta 1945"
(U. Sớc-sin, F. Ru-dơ-ven, G. Xtalin)

BÀI 8

CHIẾN TRANH LẠNH
(1947 – 1989)
Lịch sử 9 • Kết nối tri
thức

VIDEO 5

MỤC TIÊU BÀI HỌC
Sau bài học này, các
em sẽ:

0
Nhận
biết được nguyên
1
nhân dẫn đến Chiến
Nguyên
nhân

tranh lạnh do sự đối lập
hệ tư tưởng và tham
vọng bá chủ giữa Mỹ và
Liên Xô.

0
Trình bày được các biểu
2
hiện chính trên 3 lĩnh
Biểu hiện
chính

vực: Kinh tế, Chính trị Quân sự và Mở rộng ảnh
hưởng tại các khu vực.

0
Nêu và phân tích được
3
những hậu quả nặng nề
Hậu
quả

của Chiến tranh lạnh đối
với an ninh thế giới và
lịch sử Việt Nam.

NĂNG LỰC SAU BÀI HỌC
Năng lực lịch sử & Năng lực số

✦
✦
✦

Năng lực chung & Phẩm chất

Khai thác tư liệu: Biết sưu tầm, phân
tích văn bản tư liệu, hình ảnh, mã QR học
liệu số.
Tư duy lịch sử: Giải thích mối quan hệ
nguyên nhân - kết quả của các sự kiện
1947 - 1989.

✦ Tự chủ & Tự học: Độc lập khai thác SGK

Năng lực số: Thao tác trên Wordwall,
Padlet, Google Slides, tìm kiếm nguồn uy
tín.

Phẩm chất chăm chỉ: Yêu thích tìm hiểu
✦ lịch sử thế giới hiện đại và bài học hòa
bình.

tr.41 - 43, hoàn thành nhiệm vụ được giao.

✦ Giao tiếp & Hợp tác: Thảo luận nhóm

hiệu quả, lắng nghe và phản biện tích cực.

Cùng khám phá từng phần nhé!

TIẾN TRÌNH BÀI
HỌC

01

Tìm hiểu
Nguyên nhân
xuất hiện
Chiến tranh
lạnh (Khách
quan & Chủ
quan).

02
Khám phá
Biểu hiện
Chiến tranh
lạnh (Kinh tế,
Quân sự, Khu
vực).

03

04

Phân tích Hậu
quả lịch sử,
Luyện tập &
Vận dụng bài
học.

Luyện tập –
Vận dụng –
Dặn dò

Cùng khám phá từng phần nhé!

HOẠT ĐỘNG 1

NGUYÊN NHÂN XUẤT HIỆN CHIẾN TRANH
LẠNH

Câu hỏi trung tâm:
Vì sao hai nước cựu đồng minh
Mỹ và Liên Xô lại chuyển sang
thế đối đầu thù địch gay gắt sau
năm 1945?

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

MỸ
LIÊN XÔ

THÙ ĐỊCH

HOẠT ĐỘNG 1

NGUYÊN NHÂN XUẤT HIỆN CHIẾN TRANH
LẠNH

Làm việc nhóm

NHÓM 1, 2

Tìm hiểu biểu hiện về Kinh tế (Kế hoạch Mác-san
vs Khối SEV).

NHÓM 3, 4

Tìm hiểu biểu hiện về Chính trị – Quân sự (Khối
NATO vs Khối Vác-sa-va).

NHÓM 5, 6

Tìm hiểu biểu hiện về Mở rộng ảnh hưởng tại các
khu vực (Đức, Triều Tiên, Cu-ba, Việt Nam).
Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

HOẠT ĐỘNG
SỐ

KHAI THÁC DIỄN VĂN CỦA TỔNG THỐNG
TƠ-RU-MAN

Nhóm đôi
Bước 1: Dùng thiết bị quét mã QR để mở học liệu số gồm Hình
9.1 và trích đoạn diễn văn ngày 12/3/1947 của Tổng thống Mỹ H.
Tơ-ru-man.
Bước 2: Tìm và ghi lại 2 từ khóa thể hiện thái độ của Mỹ đối với
Liên Xô và các nước XHCN.
Bước 3: Đối chiếu thông tin SGK tr.41 để hoàn thiện nguyên nhân
bùng nổ Chiến tranh lạnh.

Ghi nhanh vào vở hoặc
thiết bị

Quét mã QR

TƯ LIỆU

BƯỚC NGOẶT PHÁT ĐỘNG CHIẾN TRANH
LẠNH

Tổng thống H. Tơ-ru-man đọc diễn văn trước
Quốc hội Mỹ (tháng 3/1947).

TƯ LIỆU

BƯỚC NGOẶT PHÁT ĐỘNG CHIẾN TRANH
LẠNH

CHÔT KIẾN THỨC

CĂN NGUYÊN ĐỐI ĐẦU LƯỠNG CỰC

NGUYÊN
NHÂN KHÁCH
QUAN

• Đối lập về hệ tư tưởng: Chủ nghĩa tư bản (bảo vệ chế độ tư
hữu) đối lập sâu sắc với Chủ nghĩa xã hội (xác lập chế độ
công hữu).
• Sự nghi kị lịch sử: Tồn tại từ trước Chiến tranh thế giới thứ
hai, dù có hợp tác tạm thời trong khối Đồng minh chống
phát xít.

NGUYÊN
NHÂN CHỦ
QUAN

• Phía Liên Xô: Giúp đỡ các nước Đông Âu lập nhà nước dân
chủ nhân dân, mở rộng ảnh hưởng CNXH ra ngoài lãnh thổ.
• Phía Mỹ: Sau chiến tranh có tiềm lực kinh tế - quân sự vượt
trội, tham vọng bá chủ thế giới, phát động Chiến lược toàn
cầu chống phá Liên Xô.

CHÔT KIẾN THỨC

CĂN NGUYÊN ĐỐI ĐẦU LƯỠNG CỰC

Sự đối đầu giữa hai siêu cường không dừng lại ở lời
tuyên bố mà nhanh chóng chuyển hóa thành các
hành động cụ thể trên khắp các mặt trận kinh tế,
quân sự và chính trị toàn cầu.

TƯ LIỆU

ĐỐI ĐẦU TRÊN MẶT TRẬN KINH TẾ

Lễ ký kết thành lập NATO tại Oa-sinh-tơn (1949)

TƯ LIỆU

ĐỐI ĐẦU TRÊN MẶT TRẬN KINH TẾ

Ký Hiệp ước Vác-sa-va tại Ba Lan (1955).

Tem của Liên Xô kỷ niệm 20 năm thành
lập Hiệp ước Vác-sa-va (1975)

TƯ LIỆU

ĐỐI ĐẦU TRÊN MẶT TRẬN KINH TẾ

Dinh Tổng thống tại Vác-sa-va,
Ba Lan, nơi Hiệp ước Vác-sa-va được thành lập và ký kết vào ngày 14/5/1955

HOẠT ĐỘNG 2

ĐỐI ĐẦU TRÊN MẶT TRẬN KINH TẾ

Phe Tư bản chủ nghĩa
(Mỹ)

Kế hoạch Mác-san (1947 –
1952):
• Đầu tư khoảng 13 tỉ USD viện
trợ cho 16 nước Tây Âu.
• Mục đích: Phục hồi kinh tế các
nước đồng minh, qua đó tập
hợp và khống chế Tây Âu vào
liên minh chống cộng.

Phe Xã hội chủ nghĩa
(Liên Xô & Đông Âu)

Hội đồng Tương trợ kinh tế SEV (1949):
• Liên Xô và các nước Đông Âu
từ chối Kế hoạch Mác-san.
• Mục đích: Hợp tác, giúp đỡ lẫn
nhau cùng phục hồi kinh tế và
xây dựng CNXH sau chiến
tranh.

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TƯ LIỆU

ĐỐI ĐẦU TRÊN MẶT TRẬN KINH TẾ

Văn bản Đạo luật
Kế hoạch Mác-san

Chuyến hàng đầu tiên chở
đường viện trợ vào nước Anh

ĐỐI ĐẦU CHÍNH TRỊ – QUÂN SỰ
HOẠT ĐỘNG 2
& CHẠY ĐUA VŨ TRANG
Phe Tư bản chủ nghĩa
(Mỹ)
Khối Quân sự NATO (4/1949)
• Mỹ và các nước Tây Âu thành lập Tổ
chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương.
• Lập thêm các khối quân sự: ANZUS
(1951), SEATO (1954), CENTO.
• Chế tạo bom nguyên tử (1945),
phóng vệ tinh (1958).

Phe Xã hội chủ nghĩa
(Liên Xô & Đông Âu)
Hiệp ước Vác-sa-va (5/1955)
• Liên Xô và các nước Đông Âu ký hiệp
ước quân sự phòng thủ tại Ba Lan
sau khi Tây Đức gia nhập NATO.
• Bảo vệ an ninh cho hệ thống XHCN ở
châu Âu.
• Chế tạo bom nguyên tử (1949),
phóng vệ tinh Spút-ních (1957).

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TƯ LIỆU

BỨC TƯỜNG BÉC-LIN – BIỂU TƯỢNG CHIA CẮT
NƯỚC ĐỨC

Bức tường Béc-lin ngăn cách Đông Đức và Tây Đức – biểu hiện
điển hình của Chiến tranh lạnh

HOẠT ĐỘNG 2

SỰ PHÂN CHIA CHIA NƯỚC ĐỨC (1949)

Tây Đức

Đông Đức

Cộng hòa Liên bang Đức (9/1949)

Cộng hòa Dân chủ Đức (10/1949)

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

HOẠT ĐỘNG 2
Sự chia
(1948)

cắt

ĐỐI ĐẦU TẠI BÁN ĐẢO TRIỀU TIÊN
bán

đảo

Chiến tranh Triều Tiên
(1950 – 1953)

• Phía Nam:
Thành lập Nhà nước Đại Hàn Dân
Quốc (tháng 8/1948).

• Mỹ viện trợ và trực tiếp đưa
quân tham chiến ủng hộ Hàn
Quốc.

• Phía Bắc:
Thành lập Nhà nước CHDCND Triều
Tiên (tháng 9/1948).

• Liên Xô, Trung Quốc ủng hộ và
viện trợ cho Triều Tiên.

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TƯ LIỆU

ĐỐI ĐẦU TẠI BÁN ĐẢO TRIỀU TIÊN

Pháo tự hành SU-76 Liên Xô
viện trợ cho Triều Tiên.

Lính Mỹ chiến đấu tại chiến
trường Triều Tiên (1950).

HOẠT ĐỘNG 2

KHỦNG HOẢNG TÊN LỬA CU-BA (10/1962)
ĐỈNH ĐIỂM CĂNG THẲNG

Diễn biến & Nguy cơ

Giải quyết thỏa hiệp

• Mỹ bao vây cấm vận, phong tỏa bờ
biển Cu-ba.
• Liên Xô đưa quân và triển khai tên
lửa hạt nhân đến Cu-ba.
• Thế giới đứng trước bờ vực chiến
tranh hạt nhân hủy diệt.

• Liên Xô rút tên lửa và lực lượng khỏi
Cu-ba.
• Mỹ cam kết từ bỏ xâm lược Cu-ba
và rút tên lửa khỏi Thổ Nhĩ Kỳ.

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

TƯ LIỆU

KHỦNG HOẢNG TÊN LỬA CU-BA (10/1962)
ĐỈNH ĐIỂM CĂNG THẲNG

Tên lửa hạt nhân R-12 Liên Xô.

Phi cơ Mỹ tuần tra tàu hàng
Liên Xô.

TƯ LIỆU

KHỦNG HOẢNG TÊN LỬA CU-BA (10/1962)
ĐỈNH ĐIỂM CĂNG THẲNG

Tổng thống Kennedy ký lệnh
cấm đưa vũ khí tới Cu-ba.

Thư của lãnh đạo Liên Xô Nikita
Khrushchev gửi Tổng thống Kennedy

HOẠT ĐỘNG 2

CHIẾN TRANH VIỆT NAM TRONG THẾ CỜ
CHIẾN TRANH LẠNH
Sự ủng hộ của Liên Xô &
Phe XHCN

Hành động của Mỹ

• Can thiệp, viện trợ cho thực dân
Pháp xâm lược (1950 – 1954).
• Hỗ trợ chính quyền phản cách
mạng miền Nam, trực tiếp tiến
hành chiến tranh xâm lược miền
Nam và phá hoại miền Bắc (1954 –
1975).

• Ủng hộ nhân dân Việt Nam kháng
chiến chống Pháp (1950 – 1954).
• Viện trợ toàn diện về vật chất, vũ
khí, tinh thần cho sự nghiệp giải
phóng miền Nam, thống nhất đất
nước (1954 – 1975).

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

PHIẾU HỌC TẬP SỐ
1

LĨNH VỰC
KINH TẾ

QUÂN SỰ

KHU VỰC

BẢNG TỔNG HỢP BIỂU HIỆN CỦA
CHIẾN TRANH LẠNH
Mỹ
Khối Tư bản chủ nghĩa

Liên Xô
Khối Xã hội chủ nghĩa

PHIẾU HỌC TẬP SỐ
1

BẢNG TỔNG HỢP BIỂU HIỆN CỦA
CHIẾN TRANH LẠNH

LĨNH VỰC

Mỹ
Khối Tư bản chủ nghĩa

Liên Xô
Khối Xã hội chủ nghĩa

KINH TẾ

Kế hoạch Mác-san (1947)
Viện trợ 13 tỉ USD, khống chế
Tây Âu

Hội đồng Tương trợ kinh tế
- SEV (1949)
Tương trợ nội khối

QUÂN SỰ

Khối NATO (1949), ANZUS,
SEATO, CENTO
Chạy đua vũ trang.

Khối Vác-sa-va (1955)
Chế tạo vũ khí nguyên tử
phòng thủ.

KHU VỰC

Lập Tây Đức, tham chiến Triều
Tiên, phong tỏa Cu-ba, xâm
lược VN.

Lập Đông Đức, viện trợ Triều
Tiên, hỗ trợ Cu-ba, viện trợ
VN.

CHÔT KIẾN THỨC

BẢN CHẤT CỦA CHIẾN TRANH LẠNH

Chiến tranh lạnh là tình trạng đối đầu căng thẳng toàn
diện giữa hai siêu cường Mỹ - Liên Xô và hai hệ thống
TBCN - XHCN trên mọi lĩnh vực kinh tế, chính trị, quân sự,
văn hóa. Dù không bùng nổ chiến tranh trực tiếp giữa Mỹ
và Liên Xô, nhưng đã châm ngòi cho hàng loạt cuộc chiến
tranh cục bộ đẫm máu trên thế giới.

HOẠT ĐỘNG 3

HẬU QUẢ CỦA CHIẾN TRANH LẠNH

Câu hỏi trung tâm:

TỔN THẤT

Cuộc đối đầu kéo dài hơn 40
năm đã để lại những tổn thất và
vết thương sâu sắc nào cho
nhân loại?

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

40 NĂM

VẾT
THƯƠNG

CỘT MỐC LỊCH SỬ

CUỘC GẶP ĐẢO MAN-TA (12/1989)
KHÉP LẠI CHIẾN TRANH LẠNH

Tổng thống Mỹ G. Bu-sơ (cha) và Tổng Bí thư
Đảng CS Liên Xô M. Goóc-ba-chốp họp báo tại
đảo Man-ta (tháng 12/1989).

Tháng 12/1989, trong
cuộc gặp không chính
thức tại đảo Man-ta
(Địa Trung Hải), hai
nhà lãnh đạo Mỹ - Xô
chính thức tuyên bố
chấm dứt cuộc Chiến
tranh lạnh kéo dài hơn
4 thập kỉ.

HẬU QUẢ

HẬU QUẢ NẶNG NỀ ĐỐI VỚI THẾ GIỚI

Bé gái cõng em qua xe tăng
M26 tại Triều Tiên (1951).

Thi thể binh sĩ tử trận trong chiến tranh Triều
Tiên (1950).

HẬU QUẢ

HẬU QUẢ NẶNG NỀ ĐỐI VỚI THẾ GIỚI

CĂNG THẲNG
THƯỜNG
TRỰC

Thế giới luôn bị đặt trong tình trạng đối đầu căng thẳng, nguy cơ bùng
nổ chiến tranh thế giới thứ ba với vũ khí hạt nhân hủy diệt.

LÃNG PHÍ
NGUỒN LỰC

Hàng nghìn tỉ USD bị lãng phí vào cuộc chạy đua vũ trang thay vì phục
vụ y tế, giáo dục và xóa đói giảm nghèo.

CHIẾN TRANH
CỤC BỘ &
CHIA CẮT

Bùng nổ nhiều cuộc chiến tranh ủy nhiệm đẫm máu; chia cắt đất nước
và gia đình kéo dài (Đức, bán đảo Triều Tiên).

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

HẬU QUẢ

TRONG THỜI KÌ
CHIẾN TRANH
(1945 – 1975)

SAU KHI HÒA
BÌNH LẬP LẠI
(SAU NĂM
1975)

HẬU QUẢ NẶNG NỀ ĐỐI VỚI THẾ GIỚI
• Cuộc kháng chiến giải phóng dân tộc bị quốc tế hóa.
• Quy mô chiến tranh mở rộng, thời gian kéo dài, tổn thất và hi sinh về
người và của vô cùng nặng nề.

• Đất nước gặp muôn vàn khó khăn trong phát triển kinh tế và hội nhập
quốc tế.
• Chịu hậu quả nặng nề từ chính sách bao vây, cấm vận kéo dài của Mỹ.

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

CHỐT KIẾN THỨC

HẬU QUẢ NẶNG NỀ ĐỐI VỚI THẾ GIỚI

Chiến tranh lạnh đã lùi xa, nhưng những hệ
lụy của nó về chạy đua vũ trang, nguy cơ
hạt nhân và sự chia rẽ địa chính trị vẫn tiếp
tục đe dọa hòa bình thế giới hôm nay. Bảo
vệ hòa bình, tôn trọng luật pháp quốc tế là
trách nhiệm chung của toàn nhân loại!

Môn: Lịch sử 9 • Bộ sách: Kết nối tri thức

HOẠT ĐỘNG SỐ

MẢNH GHÉP LỊCH SỬ

Dùng thiết bị quét mã QR để truy cập
phòng thi trắc nghiệm.
Bộ câu hỏi gồm 8 câu trắc nghiệm tổng
hợp kiến thức bài học.
Thời gian trả lời: 30 – 40 giây/câu.
Hệ thống tự động xếp hạng bảng vàng
vinh danh các bạn đạt điểm cao nhất!
Hoàn thành xong → Chuẩn bị trình
bày!

HOẠT ĐỘNG
SỐ

LẬT MỞ “MẢNH GHÉP LỊCH SỬ”

Cuộc cạnh tranh khốc liệt trên nhiều mặt
giữa 2 cường quốc Mỹ và Liên Xô trong
Chiến tranh lạnh

1D

2A

3C

4B

5D

6A

7D

8C

VẬN DỤNG

TÌM HIỂU HỆ LỤY CỦA CHIẾN
TRANH LẠNH ĐỐI VỚI THẾ GIỚI
HIỆN NAY

Nhiệm vụ (Trình bày 1 trang Word/Google Docs)

Chọn 1 vấn đề thời sự hiện nay (Gợi ý: Vấn đề hạt nhân trên bán
đảo Triều Tiên, xung đột khu vực, sự mở rộng của khối NATO...).
Phân tích mối liên hệ giữa sự kiện đó với tàn dư của Chiến tranh
lạnh.
Ghi rõ ít nhất 2 nguồn tra cứu chính thống.

Thời hạn: Báo cáo và trưng bày sản phẩm số vào đầu tiết học sau.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn lại toàn bộ nội dung: Nguyên nhân, Biểu hiện và Hậu quả của
Chiến tranh lạnh (1947 – 1989).
Hoàn thiện bảng tóm tắt vào vở và nộp bài tập Vận dụng.
Làm bài tập Bài 9 trong SBT Lịch sử và Địa lí 9 (Kết nối tri thức).
Đọc trước nội dung: Bài 10: Liên Xô và Đông Âu từ năm 1945 đến
năm 1991.
Thời hạn: Báo cáo và trưng bày sản phẩm số vào đầu tiết học sau.