LÀNG
( Kim Lân )
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả:
- Kim Lân ( 1920-2007) là nhà văn chuyên viết truyện ngắn và có sáng tác trước CM tháng tám/1945.
- Đề tài: cảnh ngộ người nông dân và sinh hoạt làng quê.
2. Tác phẩm:
- “Làng” là tác phẩm thành công của VH VN thời kì đầu k/c chống Pháp
- In trong tạp chí văn nghệ 1948.
* Hoàn cảnh sáng tác:
- Truyện ngắn “Làng” được nhà văn Kim Lân viết năm 1948, trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp. Thời kì này người dân nghe theo chính sách của chính phủ: kêu gọi nhân dân ở các đô thị đi tản cư ra các vùng tự do; những người dân ở vùng địch tạm chiếm thì đi lên vùng chiến khu để chúng ta cùng kháng chiến lâu dài trên phạm vi cả nước.
- Đăng lần đầu trên tạp chí Văn nghệ năm 1948.
* Bố cục: 3 đoạn:
Đoạn 1: Từ đầu…đến… “ruột gan ông lão cứ múa cả lên, vui quá!”:
->Ông Hai trước khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
Đoạn 2: Tiếp…đến…”cũng vợi được đi đôi phần”:
->Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng mình theo giặc.
Đoạn 3: Còn lại:
->Tâm trạng của ông Hai khi tin làng mình theo giặc được cải chính.
Ông Hai ở lại làng cùng du kích và đám thanh niên trẻ tuổi chiến đấu giữ làng: nhưng vì hoàn cảnh gia đình, ông phải cùng vợ con rời bỏ làng chợ Dầu đi tản cư kháng chiến. Ở nơi tản cư, ông luôn nhớ về làng, kể chuyện khoe làng với bà con trên đó. Bỗng một hôm, ông nghe tin cả làng chợ Dầu của ông theo giặc Pháp làm Việt gian. Ông đau khổ, cả gia đình ông buồn. Khi tin đồn được cải chính làng ông là làng kháng chiến. Ông vô cùng sung sướng khoe nhà ông bị đốt cháy nhẵn, cháy rụi.
Tóm tắt truyện
II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN
 
1. Tình huống truyện bất ngờ:
- Tin làng mình theo giặc từ miệng người đàn bà.
- Tin làng theo giặc được cải chính.
 tạo cơ hội bộc lộ tình cảm nhân vật
2. Diễn biến tâm trạng và hành động của ông Hai :
* Trước khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:
- Vui vẻ, náo nức khi nghĩ về làng: nhớ về anh em.
- Muốn về làng
- Nhớ làng da diết
- Luôn dõi tin tức về làng và ruột gan cứ như múa cả lên khi làng lập chiến công.
 Chân chất, thật thà, yêu làng.
*Khi nghe tin làng mình theo giặc:
- Tâm trạng: Đau đớn, bẽ bàng, sững sờ: cổ nghẹn ắng, da mặt tê rân rân, nước mắt giàn ra…
- Thái độ: cố không tin là sự thật nhưng lại không thể không tin và nó cứ luôn ám ảnh tâm trí ông.
- Dáng vẻ, cử chỉ, điệu bộ: cúi gằm mặt, chột dạ, trống ngực thình thịch, nơm nớp lo sợ.
- Suy nghĩ:
+ kiểm lại từng người làng chợ Dầu làmông cứ băn khoăn, trằn trọc, trò chuyện với con út.
 + Không muốn về làng dù rất yêu làng.
-> nội tâm được bộc lộ rõ qua hành động, cử chỉ…nỗi bật sự đau đớn, xót xa, tủi hổ vì ông Hai ý thức danh dự, lòng trự trọng của người dân chợ Dầu.
* Khi tin làng mình theo giặc được cải chính:
- Vui tươi, rạng rỡ hẳn lên, chia quà cho con.
- Đi khoe với mọi người nhà mình bị giặc đốt cháy.
=> nội tâm được miêu tả theo chiều hướng trái ngược, làm nỗi bật tình yêu làng củaông Hai, đồng thời là tình yêu đối với quê hương, đất nước, với kháng chiến, với cụ Hồ.
* Những người nông dân khác:
- Anh dân quân tự vệ và mọi người xem thông tin-> những người nông dân không thờ ơ với CM.
- Người đàn bà đi tản cư-> căm ghét những kẻ việt gian theo giặc
- Bà Hai: người phụ nữ tần tảo, lo lắng cho gđ. Khi nghe tin làng theo Tây bà cũng buồn nhưng kín đáo hơn.
- Mụ chủ nhà rất chua ngoa, đanh đá, tham lam, hay soi mói, cạnh khóe. Khi nghe tin, bà cũng căm ghét, không cho ở nữa. Nhưng khi nghe tin cải chính, bà ta cũng sung sướng từ đáy lòng.
- Bác Thứ cũng đi tản cư và cũng vui thay cho ông Hai: người hiền lành, chất phác.
- Thằng Húc- con út ông Hai- mới có mấy tuổi nhưng cũng biết ủng hộ CM, ủng hộ cụ Hồ và cũng cảm nhận sự xấu hổ…
-> Họ là những người nông dân đều có một lòng yêu nước và căm thù giặc.
3. Nghệ thuật:
- Tạo tình huống truyện gây cấn.
- Miêu tả tâm lí nh6an vật chân thực, sinh động qua suy nghĩ, hành động, lời nói ( đối thoại, độc thoại)
- Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực, sinh động qua suy nghĩ, hành động , lời nói.
- Ngôn ngữ nhân vật giàu tình khẩu ngữ thể hiện rõ cá tính.
- Cách trần thuật linh hoạt, tự nhiên.
4. Ý nghĩa:
Tình yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp
III. TỔNG KẾT: ghi nhớ SGK/174
Truyện thể hiện chân thực và cảm động một tình cảm bền chặt và sâu sắc là tình yêu làng quê thống nhất với lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến qua nhân vât ông Hai. Qua đó khẳng định lòng yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp.