Tiết 52,53,54:

LÀNG
(Kim Lân)
Chân dung Kim Lân
Tóm tắt

Ông Hai là người làng Chợ Dầu. Trong kháng chiến chống Pháp, ông phải đưa gia đình đi tản cư. Ở nơi tản cư, lúc nào ông cũng nhớ làng và luôn dõi theo tin tức cách mạng. Nhưng một hôm, ông Hai nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc. Ông bàng hoàng, tủi nhục, đau đớn, không muốn gặp ai, bỏ cả thói quen ra phòng thông tin. Ông thấy thù làng. Bị bà chủ nhà đuổi, gia đình ông không biết đi đâu nhưng kiên quyết không về làng. Sau đó ông nhận được tin cải chính. Ông vui mừng khoe với mọi người làng Chợ Dầu không theo giặc, nhà ông bi giặc đốt, và lại say sưa kể về làng.
Bố cục: 3 phần
Từ đầu-> vui quá!: Tâm trạng của ông Hai trước khi nghe làng Chợ Dầu theo giặc.
Tiếp -> vợi đi được đôi phần: Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
Còn lại: Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin cải chính.
5 thời điểm
Khi vừa
nghe tin
làng
theo giặc
Khi ông
về nhà
Ba bốn
ngày sau
đó
Khi bà
chủ nhà
đánh tiếng
đuổi đi
Khi nói
Chuyện
với đứa
con nhỏ
Câu hỏi thảo luận:

Ở mỗi thời điểm tâm trạng của ông Hai được tác giả miêu tả như thế nào ? Chi tiết nào thể hiện điều đó?
Nhận xét về tâm trạng của ông Hai ở mỗi thời điểm?
* Khi ông Hai vừa nghe tin:
Cổ nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân,..lặng đi, tưởng như đến không thở được. Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ.
Cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi: Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lại…
=> Tâm trạng ngạc nhiên, bàng hoàng, sững sờ, choáng váng.
* Khi ông Hai vừa nghe tin:
Ông Hai trả tiền nước, đứng dậy, chèm chẹp miệng, cười nhạt một tiếng, vươn vai nói to: Hà, nắng gớm, về nào…Ông lão vờ vờ đứng lảng ra chỗ khác, rồi đi thẳng.
Tâm trạng sợ hãi, lảng tránh
- Ông cúi gằm mặt xuống mà đi, trong đầu ông thoáng nghĩ đến mụ chủ nhà.
=> Tâm trạng xấu hổ, nhục nhã.
* Khi ông Hai về nhà:
Ông nằm vật ra giường, nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra…
Tâm trạng đau đớn, xót xa, tủi nhục.
Ông lão nắm chặt tay lại mà rít lên: chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì….để nhục nhã thế này!
Nỗi căm giận trào dâng
=> Hoài nghi, bối rối
* Ba bốn ngày sau đó:
Ông Hai không bước chân ra đến ngoài, suốt ngày quanh quẩn ở nhà nghe ngóng xem binh tình bên ngoài thế nào…thôi lại chuyện ấy rồi…
=> Nỗi ám ảnh nặng nề.



- Chi tiết tiêu biểu, chọn lọc, ngôn ngữ độc thoại, độc thoại nội tâm
-> diễn tả diễn biến tâm trạng ông Hai một cách hợp lí, chân thực, cảm động

Tâm trạng:
+ Bàng hoàng, sững sờ, choáng váng.
+ Sợ hãi, lảng tránh.
+ Xấu hổ, nhục nhã.
+ Đau đớn, xót xa, tủi nhục.
+ Căm giận.
+ Hoài nghi, bối rối.
+ Ám ảnh nặng nề.
* Khi bà chủ nhà đánh tiếng đuổi đi:
Ông Hai ngồi lặng trên một góc giường, Bao nhiêu ý nghĩ đen tối, ghê rợn nối tiếp bời bời trong đầu óc…
Hay là quay về làng?..nhưng làng đã theo Tây… Nhưng nếu không về làng thì biết đi đâu?...
=> Tình thế bế tắc.
Ông Hai quyết định:
“Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù!”
Mâu thuẫn trong lòng, sự giằng xé giữa hai tình cảm: lòng yêu làng và lòng yêu nước.
=>Tình yêu nước rộng lớn hơn, bao trùm lên tình cảm đối với làng quê. -> Sự giác ngộ cách mạng.
*Khi nói chuyện với đứa con nhỏ:
- Muốn con ghi nhớ: “nhà ta ở làng Chợ Dầu”.
Luôn ủng hộ kháng chiến, ủng hộ Cụ Hồ, tin tưởng vào cách mạng.
=> Tình yêu sâu nặng với làng Chợ Dầu, tấm lòng thủy chung son sắt với kháng chiến, với cách mạng.
c.Tâm trạng ông Hai khi tin đồn được cải chính
Cái mặt buồn thiu mọi ngày vui tươi rạng rỡ hẳn lên.
Mồm bỏm bẻm nhai trầu
Cặp mắt hung đỏ hấp háy
Ông lão múa tay lên mà khoe “ Tây đốt nhà tôi rồi, đốt nhẵn”
- Ông Hai là người nông dân chất phác, thật thà, có tình yêu làng tha thiết gắn với lòng yêu nước, có tinh thần kháng chiến, tin tưởng vào cách mạng.
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật
- Xây dựng cốt truyện, tình huống truyện gay cấn.
Miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc bằng hình thức độc thoại, độc thoại nội tâm.
2. Nội dung
Phản ánh tình yêu làng quê, tình yêu nước và tinh thần kháng chiến của của những người nông dân phải rời làng đi tản cư một cách chân thực, cảm động qua nhân vật ông Hai.
Ngôn ngữ nhân vật sinh động,
Văn bản : LÀNG
Kim Lân
LÀNG
1920 - 2007
Hoàn cảnh
ra đời
1948 thời kì đầu k/c chống Pháp
Bố cục
Ông Hai trước khi nghe tin làng theo giặc
Diễn biến tâm lí ông Hai khi nghe tin làng theo giặc
Khi nghe tin làng theo giặc được cải chính
Nội dung
Tình yêu làng của ông Hai
gắn bó với tình yêu kháng
chiến, yêu tổ quốc,
Nghệ thuật
cốt truyện, tình huống truyện gay cấn
Miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc
Ngôn ngữ nhân vật sinh động