TRƯỜNG THCS BÌNH MỸ








NGỮ VĂN 9


GIÁO VIÊN : PHAN TẤN QUAN
CHIỀU LÀNG EM
ST TRÚC PHƯƠNG
CHỦ ĐỀ
TRUYỆN NGẮN SAU 1945
( 10 tiết – Tiết 61 – 70 )
- Làng – Kim Lân
- Lặng lẽ Sa pa – Nguyễn Thành Long
- Chiếc lược ngà – Nguyễn Quang Sáng
- Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
- Luyện nói : Tự sự kết hợp nghị luận và miêu tả nội tâm.
LỚP : LÁ
Giáo viên : Nguyễn Thị Thân
TI?T 61, 62
L�NG

I/ Giới thiệu :
1/ Tác giả :
- Kim Lân 1920-2007), tên thật Nguyễn Văn Tài, quê ở Bắc Ninh. Ông là nhà văn chuyên viết truyện ngắn về sinh hoạt làng quê, cảnh ngộ người nông dân.
- Ông được tặng Giải thưởng Nhà nước về Văn học nghệ thuật năm 2001.
Ông đã từng đóng phim, đóng vai gì ? Trong bộ phim nào ?
Bộ phim LÀNG VŨ ĐẠI NGÀY ẤY
Vai Lý Cựu trong phim
CHỊ DẬU
Vai Pụ Pạng trong Phim VỢ CHỒNG A PHỦ
Vai cụ Lang tâm trong phim
Hà Nội 12 ngày đêm
2/ Tác phẩm :
Truyện ngắn Làng được viết trong thời kì đầu cuộc kháng chiến chống Pháp, đăng trên tạp chí văn nghệ năm 1948.
Tóm tắt truyện :
Ông Hai là người nông dân rất yêu và tự hào về cái làng chợ Dầu của mình nhưng vì chiến tranh và hoàn cảnh gia đình nên ông phải đi tản cư. Một hôm nghe ngóng được tin làng Dầu theo Tây. Tin dữ bất ngờ, ông xúc động nghẹn lời. Về nhà suốt ngày buồn bã. Khi cùng đường, ông có ý định quay về làng nhưng rồi ông lại xác định “Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù”. Khi chủ tịch xã lên cải chính làng Dầu không theo Tây, ông sung sướng đi khoe với tất cả mọi người.

Bố cục :
- Đầu ...vui quá ! : Ông Hai trước khi nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc.
- Tiếp ... đi đôi phần : Tâm trạng ông Hai khi nghe tin làng theo giặc.
- Phần còn lại : Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc được cải chính.
II/ Đọc – hiểu văn bản :
Truyện ngắn Làng đã xây dựng được một tình huống truyện làm bộc lộ sâu sắc tình yêu làng quê và lòng yêu nước ở nhân
vật ông Hai. Đó là tình huống nào?
II/ Đọc – hiểu văn bản :
Truyện ngắn Làng đã xây dựng được một tình huống truyện làm bộc lộ sâu sắc tình yêu làng quê và lòng yêu nước ở nhân
vật ông Hai. Đó là tình huống nào?
1/ Tác giả đã đặt nhân vật ông Hai vào tình huống : Ông Hai nghe tin làng chợ Dầu - cái làng mà ông hết mực yêu quý và tự hào lại theo giặc.
Thuật lại diễn biến tâm trạng và hành động của ông Hai từ lúc nghe làng mình theo giặc đến kết thúc truyện.
2/ Diễn biến tâm trạng, hành động của ông Hai từ lúc nghe làng mình theo giặc :
a/ Khi vừa mới nghe tin làng chợ Dầu theo giặc :
- Ông sững sờ, xấu hổ và uất ức: “cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi tưởng như không thở được”.
- Tin tức làng chợ Dầu theo giặc như một tiếng sét giáng xuống đầu ông, nhưng khi trấn tĩnh lại liền tỏ ra nghi ngờ, không tin: “Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi: Liệu có thật không hở bác?...”
- Những người tản cư đã kể rảnh rọt quá, lại khẳng định họ “vừa ở dưới ấy lên” làm ông không thể không tin.
- Từ đấy, trong tâm trí của ông chỉ nghĩ về cái tin dữ ấy. Nghe tiếng chửi bọn Việt gian, ông “cúi gằm mặt mà đi”.

b/ Khi về đến nhà :
- Ông Hai nằm vật ra giường, nhìn lũ con lại thấy tủi thân, nước mắt cứ giàn ra. Bao nhiêu niềm tự hào về làng đều sụp đổ.
- Ông tự hỏi và buồn thay cho số phận những đứa con của mình: “Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ư?”
- Ông nắm chặt tay, rít lên: “Chúng bay … mà nhục nhã thế này ?”.
 Ông hai cảm thấy bản thân đang mang nỗi nhục của một tên bán nước, cả các con ông rồi cũng sẽ phải mang nỗi nhục ấy.
c/ Những ngày sau đó :
- Suốt mấy ngày ông không dám đi đâu.
- Ông chỉ quanh quẩn ở nhà, nghe ngóng tình hình bên ngoài : “Một đám đông túm lại, ông cũng để ý, dăm bảy tiếng cười nói xa xa,ông cũng chột dạ. Lúc nào ông cũng nơm nớp tưởng như người ta đang để ý, người ta đang bàn tán đến “cái chuyện ấy”.
- Thoáng nghe những tiếng “Tây, Việt gian, cam - nhông… là ông lủi ra một nhà, nín thít. Thôi lại chuyện ấy rồi !”
- Khi nghĩ đến tương lai, ông rơi vào bế tắc, không biết phải đi đâu về đâu : Về làng thì không được, vì về làng lúc này là đồng nghĩa với theo Tây, phản bội kháng chiến. Ở lại thì không xong, vì mụ chủ nhà đã đánh tiếng xua đuổi. Còn đi thì biết đi đâu bởi có ai lại đi chứa chấp dân làng Chợ Dầu phản bội.
 Điều này buộc ông phải lựa chọn giữa tình yêu làng và yêu nước.
- Ông Hai đã trò chuyện với đứa con trai út, để rồi đưa ra quyết định: “Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù”.
 Tình yêu nước mãnh liệt của người Việt Nam, họ sẵn sàng vượt lên trên tình cảm cá nhân để hướng đến tình cảm chung của cộng đồng.
Thái độ hoàn toàn thay đổi :
- “Cái mặt buồn thiu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn lên”
- “Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy”…
- Về đến nhà thì chia quà cho lũ con rồi sang nhà bác Thứ để đính chính lại cái tin làng chợ Dầu theo giặc.
- “bô bô” khoe với mọi người về cái tin làng ông bị “đốt nhẵn”, nhà ông bị “đốt nhẵn”
 Niềm vui mừng của ông Hai khi nghe tin cải chính về làng chợ Dầu đã vượt lên trên sự mất mát về của cải khi làng bị giặc đốt.

Tóm lại, sở dĩ cái tin làng chợ Dầu theo giặc làm ông Hai khổ tâm là vì ông yêu cái làng của mình như đứa con yêu mẹ, tự hào về mẹ, tôn thờ mẹ. Thế mà, đùng một cái ông nghe được cái tin làng chợ Dầu của ông theo Tây làm Việt gian. Càng yêu làng, hãnh diện, tự hào về làng bao nhiêu thì bây giờ ông Hai lại càng thấy đau đớn, tủi hổ bấy nhiêu. Ông ăn không ngon, ngủ không yên, lúc nào cũng nơm nớm, bất ổn trong nỗi tủi nhục ê chề. Ông tuyệt giao với tất cả mọi người, "không dám bước
chân ra đến ngoài" vì xấu hổ.


3/ Vì sao ông Hai lại trò chuyện như thế với đứa con nhỏ ?
- Ông lựa chọn cách nói chuyện với đứa con út, vì nó nhỏ tuổi, ngây thơ, dễ nói chuyện, dễ bày tỏ.
- Đây là một đoạn đối thoại mà như độc thoại rất cảm động, bộc lộ tấm lòng gắn bó sâu sắc, bền chặt vói quê hương, đất nước, với kháng chiến của ông Hai. Nói với con mà thực chất ông đang tự nhủ với lòng mình, tự giãi bày, tự minh oan.
Qua những lời trò chuyện ấy, em cảm nhận được điều gì về tấm lòng của ông Hai đối với làng quê, đất nước, với cuộc kháng chiến.
- Tình yêu sâu nặng của ông với cái làng Chợ Dầu. Ông muốn đứa con nhỏ ghi nhớ câu : “Nhà ta ở làng Chợ Dầu”.
- Tấm lòng thủy chung với kháng chiến, với cách mạng mà biểu tượng là Cụ Hồ : “Anh em đồng chí biết cho bố con ông. Cụ Hồ trên đầu trên cổ xét soi cho bố con ông”.
Tình cảm ấy là sâu nặng, bền vững và thiêng liêng : “Cái lòng bố con ông là như thế đấy, có bao giờ dám đơn sai. Chết thì chết có bao giờ dám đơn sai. ”.



- Lòng yêu nước, tinh thần kháng chiến được đặt cao hơn và chi phối mọi tình cảm, hành động của ông.
Tình yêu làng quê và lòng yêu nước ở
ông Hai có quan hệ như thế nào ?
4/ Nhận xét về nghệ thuật miêu tả tâm lý và ngôn ngữ nhân vật ông Hai của tác giả.
- Tác giả đặt nhân vật vào tình huống thử thách bên trong để bộc lộ chiều sâu tâm trạng.
- Miêu tả cụ thể, gợi cảm các diễn biến nội tâm qua các ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ... Đặc biệt, tác giả diễn tả rất đúng và gây ấn tượng mạnh mẽ về sự ám ảnh, day dứt trong tâm trạng nhân vật. Điều đó chứng tỏ Kim Lân am hiểu sâu sắc con người và thế giới tinh thần của con người, đặc biệt là người nông dân.



những yếu tố kì ảo
III/ GHI NHỚ
SGK/174
Chọn và phân tích một đoạn miêu tả tâm lí nhân vật trong Hai trong truyện. Trong đoạn ấy, tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật nào để miêu tả tâm lí nhân vật.
1/ Đoạn văn:
"Ông lão ôm thằng con út lên lòng, vỗ nhè nhẹ vào lưng nó, khẽ hỏi:
....
- Ừ đúng rồi, ủng hộ cụ Hồ Chí Minh con nhỉ"
IV/ Luyện tập :
Phân tích :
- Nội dung : Đoạn đối thoại này đã biểu hiện tình cảm thiêng liêng và sâu nặng của ông Hai với quê hương, đất nước, với kháng chiến. Trò chuyện với đứa con thực chất là cách ông tự thổ lộ nỗi lòng thủy chung của mình với làng quê, với kháng chiến.
- Nghệ thuật : Hình thức đối thoại nhưng mang tính chất độc thoại.
 





Em còn nhớ truyện ngắn hay bài thơ nào cũng viết về tình cảm quê hương, đất nước ? Hãy nêu nét riêng của truyện Làng so với những tác phẩm ấy.
2/ Những truyện ngắn, bài thơ viết về tình cảm quê hương, đất nước : Tre Việt Nam ( Nguyễn Duy ) Quê hương ( Tế Hanh )...
- Nét riêng của truyện ngắn Làng : tình cảm quê hương đất nước được đặt trong sự gắn bó, hòa quyện, thống nhất với nhau, tình cảm ấy được làm nổi bật lên trong hoàn cảnh cụ thể là cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của dân tộc.






CHỦ ĐỀ
TRUYỆN NGẮN SAU 1945
( 10 tiết – Tiết 61 – 70 )
- Làng – Kim Lân
- Lặng lẽ Sa pa – Nguyễn Thành Long
- Chiếc lược ngà – Nguyễn Quang Sáng
- Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
- Luyện nói : Tự sự kết hợp nghị luận và miêu tả nội tâm.
GIAO NHIỆM VỤ
Tiết 63, 64 : Lặng lẽ Sa Pa
Các nhóm tìm hiểu và trả lời câu hỏi SGK/ 189
XIN CHÀO TẠM BIỆT