VĂN BẢN: LÀNG
- Kim Lân-
Nguyễn Tiến Tuấn- THCS Lương Tài
Văn Lâm- Hưng Yên
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả:
Tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài.
Sinh năm (1920- 2007)
Quê: Bắc Ninh
Ông là nhà văn có sở trường về truyện ngắn.
Am hiểu và gắn bó với nông thôn và người nông dân.
LÀNG
- Kim Lân-
Là nhà văn có duyên với Điện ảnh, đã từng đóng các vai:
1.Thống Lý Pá Tra trong phim “Vợ chồng A Phủ”.
2. Lão Hạc trong phim “Làng Vũ Đại ngày ấy”.
3. Lý Cựu trong phim “Chị Dậu”.
4. Lão Pẩu trong phim “Con vá”.
Kim Lân trong phim “Vợ chồng A Phủ ”
Kim Lân trong phim :
“Làng Vũ Đại ngày ấy”
Kim Lân trong phim :
“Chị Dậu ”
Kim Lân trong phim
“ Con vá”
LÀNG
- Kim Lân-
- Một số tác phẩm tiêu biểu : “Vợ nhặt, Con chó xấu xí, Đứa con người vợ lẽ”...
*Sự nghiệp sáng tác:
- Viết năm 1948. Thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp.
- Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp miêu tả và biểu cảm
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- Thể loại: Truyện ngắn
LÀNG
- Kim Lân-
2. Tác phẩm
- Bố cục:
+ Phần 1: Từ đầu … “Vui quá” Tâm trạng ông Hai trước khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc.
+ Phần 2: Từ chỗ “Ông lão náo nức…” đến “đôi phần”: Tâm trạng ông hai khi nghe tin làng chợ Dầu làm Việt gian.
+ Phần 3: Còn lại: : Tâm trạng sung sướng yêu làng Dầu của ông Hai khi nghe tin làng mình không phải theo Việt gian.
- Tóm tắt truyện
Ông Hai ở lại làng cùng du kích và đám thanh niên trẻ tuổi chiến đấu giữ làng: nhưng vì hoàn cảnh gia đình, ông phải cùng vợ con rời bỏ làng chợ Dầu đi tản cư kháng chiến. Ở nơi tản cư, ông luôn nhớ về làng, kể chuyện khoe làng với bà con trên đó. Một hôm, ông nghe tin cả làng chợ Dầu của ông theo giặc Pháp làm Việt gian. Ông đau khổ, cả gia đình ông buồn. Khi tin đồn được cải chính làng ông là làng kháng chiến. Ông vô cùng sung sướng khoe nhà ông bị đốt cháy nhẵn, cháy rụi.
LÀNG
- Kim Lân-
- Tình huống truyện:
+ Tình huống 1: ông Hai nghe tin làng Chợ Dầu theo giặc( thắt nút)
Ông Hai đau xót, dằn vặt, tủi hổ, bế tắc.
Tình yêu làng, yêu nước
+ Tình huống hai: ông Hai nghe tin làng theo giặc được cải chính (mở nút).
 Ông Hai sung sướng, hạnh phúc.
-> Tình yêu làng hòa quyện với tình yêu kháng chiến, yêu nước.


LÀNG
- Kim Lân-
 Ông yêu làng, yêu kháng chiến, yêu nước tha thiết, mãnh liệt.
a. Hoàn cảnh của ông Hai.
- Xuất thân là một người nông dân quanh năm gắn bó với lũy tre làng.
- Theo lệnh của chính phủ ông cùng gia đinh phải tản cư.
+ Luôn nhớ về làng, hay đi khoe làng.
+ Quan tâm tình hình chính sự.
+ Vui buồn cùng tin tức kháng chiến.
II. Tìm hiểu chi tiết
1. Nhân vật ông Hai
LÀNG
- Kim Lân-
b. Cuộc sống của ông Hai ở nơi tản cư
* Tình cảm của ông Hai với làng
- Ông đau đáu nhớ về quê hương, nghĩ về “những ngày làm việc cùng anh em”, ông nhớ làng.
- Ông luôn đến phòng thông tin nghe ngóng tình hình về ngôi làng của mình.
* Tình cảm của ông Hai với đất nước, với kháng chiến
+ Đến phòng thông tin đọc báo, nghe tin tức về kháng chiến.
+ Lúc nào cũng quan tâm đến tình hình chính trị thế giới, các tin chiến thắng của quân ta.
+ Trước những tin chiến thắng của quân ta, ruột gan cứ múa cả lên.
⇒ Ngôn ngữ quần chúng, độc thoại ⇒ Tự hào, vui sướng, tin tưởng khi nghe tin về cuộc kháng chiến, đó là niềm vui của một con người biết gắn bó tình cảm của mình với vận mệnh của toàn dân tộc. Ông Hai yêu nước và giàu tinh thần kháng chiến.
5 thời điểm
Khi vừa
nghe tin
làng
theo giặc
Khi ông
về nhà
Ba bốn
ngày sau
đó
Khi bà
chủ nhà
đánh tiếng
đuổi đi
Khi nói
chuyện
với đứa
con nhỏ
c. Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc
*. Khi mới nghe tin:
- Cổ nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân, lặng đi, không thở được.
- Lảng chuyện, cười nhạt, cúi gằm mặt xuống mà đi.
- Nghệ thuật miêu tả tầm lí nhân vật.
=>Bàng hoàng, sững sờ, bất ngờ, xấu hổ và đau đớn.
*. Về đến nhà trọ:
- Nằm vật ra giường, tủi thân, nước mắt giàn ra.
- Ông tự hỏi và buồn thay cho số phận những đứa con của mình: “chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ư?”
- Ông nắm chặt tay, rít lên: “chúng bay … mà nhục nhã thế này”
- Nghệ thuật miêu tả tâm trạng qua hành động, thái độ, cử chỉ.
⇒ Nỗi cay đắng tủi nhục, uất hận trước tin làng theo giặc.
*. Những ngày sau đó:
+ Chẳng dám đi đâu, nghe nhắc đến từ Tây, Việt gian, cam nhông ông lại nghĩ người ta nhắc đến làng ông -> chột dạ, nơm nớp, lủi ra một góc, nín thít.
=> Tâm trạng sợ hãi, lo lắng ám ảnh khôn nguôi, biến thành sự sợ hãi thường xuyên.
LÀNG
- Kim Lân-
*. Khi mụ chủ nhà có ý định đuổi đi:
- “Biết đi đâu bây giờ?, Hay là quay về làng nhưng cả làng theo Việt gian mất rồi…
 Tình thế bế tắc.
- “Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây rồi thì phải thù.”
-> Một quyết định đau đớn, tuyệt vọng
- Sử dụng độc thoại nội tâm và miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc qua suy nghĩ, lời nói…
->Là chuyển biến mới mẻ trong nhận thức của người nông dân.
=> Tình yêu làng hòa quyện với tình yêu kháng chiến, tình yên đất nước.

*. Ông Hai trò chuyện với đứa con út:
- Nhà ta ở làng chợ Dầu
- Ủng hộ cụ Hồ.
 Ngôn ngữ đối thoại
=> Nhận thức đúng đắn của người nông dân: sẵn sàng hi sinh, ủng hộ kháng chiến.
LÀNG
- Kim Lân-

c. Khi nghe tin làng được cải chính.
- Thái độ: Vui vẻ, hồ hởi.
- Nét mặt: Vui tươi rạng rỡ hẳn lên.
- Hành động: chia quà cho các con
- Miêu tả ngoại hình, hành động.
- Ngôn ngữ đối thoại.
→ Niềm vui sướng, hạnh phúc.
- Đi khoe nhà ông bị giặc đốt.
 Tình yêu làng hòa chung với tình yêu cách mạng, tình yêu nước.
 Tình yêu làng gắn bó với tình yêu nước, tình yêu kháng chiến.
LÀNG
- Kim Lân-
LÀNG
III. Tổng kết.
Tạo tình huống truyện
gay cấn.
Miêu tả tâm lý nhân vật chân thực , sinh động qua suy nghĩ, hành động, lời nói.
Tình cảm yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp
Nghệ thuật:
Nội dung
IV.Luyện tập:
Bài tập 1:
? Em hãy cho biết trong đoạn văn sau tác giả đã dùng hình thức gì để miêu tả tâm trạng nhân vật ông Hai?
" Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi, tưởng như đến không thở được. Một lúc lâu mới rặng è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ..."
→ Tả tâm trạng qua những đặc điểm về ngoại hình
IV. LUYỆN TẬP:
? Tại sao nhan đề tác phẩm lại là “Làng” mà không phải là “Làng Chợ Dầu”. Hãy giải thích nhan đề tác phẩm?
Vì tác giả muốn điển hình hóa, khái quát hóa từ một làng quê cụ thể, từ một người nông dân cụ thể để qua đó nói lên hoàn cảnh chung của đất nước Việt Nam. Vì làng quê chính là hình ảnh của đất nước thu nhỏ.
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
- Phân tích nhân vật ông Hai.
- Đặc sắc nghệ thuật của truyện.
+ Xây dựng tình huống.
+ Miêu tả tâm lí
- Ý nghĩa của truyện.
Hoàn thành bài tập 1, 2 vào vở bài tập.
- Chuẩn bị bài sau: Tổng kết từ vựng