(KIM LÂN)
LÀNG
TIẾT 59, 60,61:
TIẾT 59-60-61 : LÀNG
( Kim Lân )
TUẦN 14
I. TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
- Kim Lân (1920- 2007), tên thật là Nguyễn Văn Tài, quê ở Bắc Ninh.
- Ông là nhà văn có sở trường về truyện ngắn, am hiểu về người nông dân và nông thôn.

2. Tác phẩm.
- Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn Làng được viết trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, đăng lần đầu trên tạp chí Văn nghệ năm 1948.
- Thể loại: Truyện ngắn
PTBĐ: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.
3. Bố cục:3 phần

Tóm tắt :
Ông Hai định ở lại làng cùng du kích và đám thanh niên trẻ tuổi chiến đấu giữ làng. Nhưng vì hoàn cảnh gia đình, ông cùng vợ con rời làng Chợ Dầu đi tản cư. Ở nơi tản cư, ông luôn nhớ về làng, luôn kể chuyện, khoe, tự hào về làng của mình. Bỗng một hôm nghe được tin làng chợ Dầu theo Pháp làm Việt gian, ông rất đau khổ và buồn. Khi có người tìm đến cải chính, làng chợ Dầu của ông là làng kháng chiến. Ông lại vô cùng sung sướng và lại khoe cả cái nhà của mình bị Tây đốt cháy rụi.
Truyện ngắn “ Làng” đã xây dựng một tình huống để nhân vật bộc lộ sâu sắc tình yêu làng, đó là tình huống nào ?
Tình huống độc đáo:
Ông Hai nghe tin làng Chợ Dầu của ông theo Tây, một tình huống đối nghịch với tình cảm tự hào về làng Chợ Dầu của ông, một làng quê có tinh thần kháng chiến. Từ đó,tạo ra một tâm lí diễn biến gay gắt trong nhân vật, tạo nên bản chất tính cách nhân vật .
Tình huống độc đáo:

Trước khi nghe tin xấu về làng, tâm trạng của ông Hai được miêu tả như thế nào? Tìm các ngữ chi tiết diễn tả điều đó?
2.Diễn biến tâm lý của ông Hai

a.Trước khi nghe tin xấu
về làng: nhớ làng da diết (nghĩ đến những ngày làm việc cùng anh em....nhớ làng quá),
ông nghe được nhiều tin hay
-Khi ở phòng thông tin, ông nghe được những tin gì?

-Tâm trạng của ông ra sao?

-Những biểu hiện tâm lý đó là bằng chứng về tình yêu làng của ông, em có đồng ý không? Vì sao?
-> những tin chiến thắng của quân ta
-> ruột gan ông múa lên vui quá
=> niềm tự hào của người nông dân trước thành quả của cách mạng, của làng quê -> biểu hiện của tình yêu làng, yêu cách mạng.
2.Diễn biến tâm trạng ông Hai.
Trước khi nghe tin xấu về làng:
Nhớ làng da diết, thường nghe ngóng tin tức và vui với những tin chiến thắng. Tính tình chất phác, vui vẻ. Tấm lòng gắn bó với làng quê kháng chiến, yêu làng, yêu cách mạng.
Này, bác có biết mấy hôm nay súng nó bắn ở đâu mà nghe rát thế không?
Một người đàn bà cho con bú mé bên kia nói xen vào:
Nó rút ở Bắc Ninh về quê chợ Dầu, nó khủng bố ông ạ.
Ông Hai quay phắt lại lắp bắp hỏi:
- Nó…Nó vào làng chợ Dầu hở bác? Thế ta giết được bao nhiêu thằng?
Người đàn bà ẵm con cong môi lên đỏng đảnh:
Có giết được thằng nào đâu. Cả làng chúng nó Việt gian theo Tây còn giết gì nữa!
Cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại,da mặt tê rân rân. Ông lão lặng đi tưởng như đến không thở được. Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi:
- Liệu có thật không hở bác? Hay là chỉ lại…
-Em cảm nhận được điều gì ở ông Hai trước những câu văn tả về ông khi ông mới biết tin xấu?
b. Khi nghe tin làng theo Tây
-Tìm những đoạn văn diễn tả tâm lý của ông Hai khi mới nghe tin làng theo Tây?
“Về đến nhà ông Hai nằm vật ra giường, mấy đứa trẻ hôm nay thấy bố có vẻ khác, len lét đưa nhau ra đầu nhà chơi sậm chơi sụi với nhau.
Nhìn lũ con, tủi thân, nước mắt ông lão cứ giàn ra. Chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư? Khốn nạn, bằng ấy tuổi đầu… Ông lão nắm chặt hai tay lại mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã thế này”.
… “Chao ôi! Cực nhục chưa, cả làng Việt gian! Rồi đây biết làm ăn, buôn bán ra sao? Ai người ta chứa. Ai người ta buôn bán mấy. Suốt cả cái nước Việt Nam này người ta ghê tởm, người ta thù hằn cái giống việt gian bán nước … Lại còn bao nhiêu người làng, tan tác mỗi người một phương nữa, không biết họ đã rõ cái cơ sự này chưa?”...
… “Ông Hai vẫn trằn trọc không sao ngủ được. Ông hết trở mình bên này lại trở mình bên kia, thở dài. Chợt ông lão lặng hẳn đi, chân tay nhủn ra, tưởng chừng như không cất lên được … Có tiếng nói léo xéo ở gian trên. Tiếng mụ chủ … Mụ nói cái gì vậy? Mụ nói cái gì mà lào xào thế? Trống ngực ông lão đập thình thịch. Ông lão nín thở, lắng tai nghe ra bên ngoài”…
“Ông Hai không bước chân ra đến ngoài. Suốt ngày ông chỉ quanh quẩn trong nhà để nghe ngóng tình hình”.
“Một đám đông túm lại ông cũng để ý, dăm bảy tiếng cười nói xa ông cũng chột dạ. Lúc nào ông cũng nơm nớp tưởng người ta đang bàn đến “Cái chuyện ấy”. Cứ thoáng nghe những tiếng Tây, Việt gian, cam nhông…là ông lủi ra một góc nhà, nín thít. Thôi lại chuyện ấy rồi!”


- Phân tích diễn biến tâm trạng ông Hai qua các chi tiết trên?
- Em hiểu gì về những cử chỉ suy nghĩ của ông trong đoạn “ nhìn lũ con...này chưa”?
- Nhận xét gì về các câu văn trong đoạn này? Cách vận dụng lối kể độc thoại có tác dụng gì?
- Những cảm xúc của ông chứa chất trong lòng có thể gọi tên là những cảm xúc gì?
-> nỗi ám ảnh nặng nề biến thành sự sợ hãi thường xuyên trong lòng ông Hai cng nỗi đau xót tủi hổ của ông .
- cuộc xung đột nội tâm ở ông Hai đưa ông đến một lựa chọn dứt khoát:
-Đoạn văn nào phía sau bổ sung cho những diễn biến cảm xúc trên?
“Đã ba bốn hôm...ấy rồi”
Điều đó chứng tỏ tin xấu đó ảnh hưởng đến ông Hai như thế nào?

-Nhận xét gì về cách kể chuyện xen lẫn miêu tả tâm lý của nhà văn?(diễn tả cụ thể, tinh tế tâm lý của nhân vật)
“làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù”
-> tình yêu nước rộng hơn, bao trùm lên tình cảm với làng quê nhưng không vì thế mà bỏ tình cảm với làng -> càng đau xót tủi hổ.
- tình yêu sâu nặng với làng chợ Dầu tấm lịng thủy chung với kháng chiến, với cách mạng.
Khi mụ chủ nhà có ý đuổi gia đình ông đi:
… Nghe nói, bảo có lệnh đuổi hết những người làng chợ Dầu ra khỏi vùng này không cho ở nữa.
… Ông Hai ngồi lặng trên một góc giường. Bao nhiêu ý nghĩ đen tối, ghê rợn, nối tiếp bời bời trong đầu óc ông lão. Biết đem nhau đi đâu bây giờ? Biết đâu người ta chứa bố con ông mà đi bây giờ?
Thật là tuyệt đường sinh sống! Mà không một gì cái đất Thắng này. Ở Đài, ở Nhã Nam. Ở Bố Hạ, Cao Thượng…đâu đâu có người chợ Dầu người ta cũng đuổi như đuổi hủi…
… Hay là quay về làng?...
Vừa chớm nghĩ như vậy, lập tức ông lão phản đối ngay. Về làm gì cái làng ấy nữa. Chúng nó theo Tây cả rồi. Về làng tức là bỏ kháng chiến, bỏ cụ Hồ…
Nước mắt ông giàn ra. Về làng tức là chịu quay lại làm nô lệ cho thằng Tây…
…Ông Hai nghĩ rợn cả người. Cả cuộc đời đen tối, lầm than cũ nổi lên trong ý nghĩ ông. Ông không thể về cái làng ấy được nữa. Về bây giờ ông chịu mất hết à?
Không thể được ! Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù.

Ban khoan, day d?t

V? l�ng
Hay ? l?i noi t?n cu
Phản bội kháng chiến,bỏ Cụ Hồ
Phải làm việc cho Tây.
- Khụng ai ngu?i ta ch?a. -Khụng ai buụn bỏn v?i.
Ai ai cung du?i nhu du?i h?i.
Quyết định ở lại: “Làng thì yêu thật nhưng làng theo Tây thì phải thù.”
Lập trường kiên định, yêu ghét rạch ròi, đặt tình yêu nước lên trên tình yêu làng
-Khi mụ chủ nhà có ý muốn đuổi gia đình ông đi:
* Thảo luận nhóm( 5 phút) : Cuộc trò chuyện của ông Hai với đứa con cho ta thấy được tâm tư tình cảm gì của ông?
* Ông hỏi khẽ:
Thế nhà con ở đâu?
Nhà ta ở làng chợ Dầu.
Thế con có thích về làng Chợ Dầu không?
- Khẳng định ông vẫn yêu làng chợ Dầu tha thiết.
* Ông nói thủ thỉ:
Ủng hộ cụ Hồ con nhỉ
Cụ Hồ trên đầu, trên cổ soi xét cho bố con ông.
Cái lòng bố con ông là như thế, chết thì chết….không dám đơn sai.

Tin tu?ng tuy?t d?i v�o C? H?.
Th?y chung m?t lũng v?i cỏch m?ng.
- Tình yêu nước gắn bó, thống nhất với tình yêu làng
Khi nghe tin làng theo Tây:

Tin đột ngột, bất ngờ làm ông sững sờ, bàng hoàng. Cảm thấy xấu hổ, uất ức, cảm xúc bị xúc phạm, đau đớn, tê tái.
Trong lòng luôn biểu hiện tư tưởng nhục nhã, ngờ vực, bế tắc vào cuộc sống phía trước. Nỗi ám ảnh biến thành sợ hãi thường xuyên cùng với nỗi đau xót, tủi hổ.
* Nghe tin làng được cải chính
Lật đật đi thẳng sang bên nhà bác Thứ; lật đật bỏ lên nhà trên; lật đật bỏ đi nơi khác; múa tay lên mà khoe; vén quần lên tận bẹn mà nói chuyện về cái làng của ông….
Cái mặt buồn thỉu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn lên. Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy…

Dáng vẻ
Ngôn ngữ
Cử chỉ
Nói bô bô…Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Đốt nhẵn!….Ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính…Toàn là sai sự mục đích cả.
- Chỉ ra tâm trạng của ông Hai qua các chi tiết trên? Em có suy nghĩ gì về việc ông Hai “khoe” nhà mình bị Tây nó đốt?
Khi tin xấu được cải chính:

Vui sướng hả hê đến cực điểm. Để minh chứng cho tấm lòng trong sạch ông Hai khoe cả cái nhà của ông bị Tây đốt.
Ông coi trọng danh dự, yêu làng yêu nước hơn tất cả.
4.Nghệ thuật :
- Nhận xét về thành công nghệ thuật trong đoạn trích ?
- Tạo tình huống truyện gay cấn: tin thất thiệt được chính những người đi tản cư từ phía làng Chợ Dầu lên nói ra.
- Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực và sinh động qua suy nghĩ, hành động, qua lời nói ( đối thoại và độc thoại )
Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật: đặt nhân vật trong tình huống thử thách tâm lý để bộc lộ xung đột nội tâm, diễn biến tâm trạng miêu tả qua hành động, lời nói, suy nghĩ của nhân vật rất thật, rất tự nhiên.
Ngôn ngữ truyện:
Lời dẫn truyện và lời nhân vật có sự thống nhất cao về sắc thái giọng điệu , có lúc tác giả nhập vào nhân vật ông Hai mà kể, tả, lí giải.
Lời thoại mang đậm tính khẩu ngữ ( khẩu ngữ nông dân ) đồng thời mang đậm cá tính nhân vật.
- Em hãy nêu ý nghĩa của đoạn trích?
Ý nghĩa văn bản:
- Đoạn trích thể hiện tình cảm yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.
Đoạn trích thể hiện tình cảm yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp, một tâm hồn ngay thẳng, trọng danh dự, thủy chung với kháng chiến.
IV. LUYỆN TẬP:
1.Bài tập trắc nghiệm .
1. Truyện ngắn “Làng” viết về đề tài gì?
Người tri thức B. Người phụ nữ
C. Người nông dân D. Người lình
3. Truyện ngắn Làng là của tác giả nào?
Nguyễn Du B. Chính Hữu
C. Kim Lân D. Nguyễn Dữ
2. Trong câu nói của ông Hai “ Nắng này là bỏ mẹ chúng nó!”, “ chúng nó” là ai?
Cua, cá B. Lũ trẻ
C. Trâu, bò D. Giặc Tây
4-Nhận định nào nói đúng nhất về giá trị nội dung của đoạn trích “Làng” ?
A-Truyện thể hiện tình yêu làng quê của nhân vật ông Hai.
B-Truyện thể hiện chân thực tình yêu làng quê, lòng yêu nước của nhân vật ông Hai .
C-Truyện thể hiện tinh thần kháng chiến của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp .
D-Truyện thể hiện chân thực, sâu sắc và cảm động tình yêu làng quê, lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp .
Nghệ thuật
Miêu tả tâm lý nhân vật
Ngôn ngữ truyện
Lời dẫn truyện
Lời thoại
Hướng dẫn về nhà
1 Bài cũ:
- Nắm được nội dung bài học
Phân tích được diễn biến tâm trạng ông Hai sau khi nghe tin làng chợ Dầu theo Tây
- Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng bằng một bài văn ngắn.
2. Bài mới: Soạn bài Đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm trong văn bản tự sự.
CHÂN THÀNH CẢM ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC EM!