Trước khi nghe tin làng theo giặc
Nỗi nhớ làng của ông Hai
Khi nói chuyện về làng
Ý nghĩa
Mục lục
01
02
03
01
Nỗi nhớ làng của ông Hai
Gần cả cuộc đời ông gắn bó với làng chợ Dầu
VÌ chiến tranh
Rời làng đi tản cư
Tự hào về làng
Tự hào truyền thống của làng
Tự hào vẻ đẹp của làng
Nỗi nhớ làng của ông Hai
Ông nhớ làng da diết
01
02
“Chao ôi ! Ông lão nhớ làng, ông lão nhớ cái làng quá’’
-> Ông muốn về làng, ông muốn tham gia kháng chiến
- Nghĩ đến những ngày làm việc cùng anh em
Ông thay đổi tâm tính
Ông không muốn rời làng :
“Lúc nào cũng thấy bực bội, ít nói, ít cười, cái mặt lúc nào cũng lầm lầm, hơi một tí là gắt, hơi một tí là chửi”
Nỗi nhớ làng của ông Hai
02
Khi nói chuyện về làng
2
1
3
Ông vui náo nức đến lạ thường
“Hai con mắt ông sáng hẳn lên, cái mặt biến chuyển hoạt động”
Luôn nghe ngóng tin tức về làng, kháng chiến, quan tâm đến tình hình chính trị, các tin thắng trận của quân ta :
“Ruột gan ông cứ múa cả lên”
+ Ở phòng thông tin, ông nghe được nhiều tin hay
+ Những tin chiến thắng của quân ta
+ Ông vui mừng phấn chấn trước thắng lợi của quân ta
+ Hả hê trước thất bại của quân địch
Khi nói chuyện về làng
03
Ý nghĩa
Đó là hình ảnh làng quê luôn thường trực trong trái tim ông
Ông là người luôn yêu thương gắn bó với làng quê, tự hào có trách nhiệm với cuộc kháng chiến của làng
Qua đó ta thấy được tình yêu làng, yêu nước, niềm tự hào của người nông dân trước thành quả cách mạng
 
Ý nghĩa
*Lúc mới nghe tin :
+ Cổ họng ông nghẹn ắng lại , da mặt tê rân rân , ông lặng đi tưởng chừng như không thở được ( cảm giác : đau đớn đến bàng hoàng , chết lặng ).

-> Ông đang ở trong một trạng thái bất ngờ , đột ngột , hoảng hốt .
*Trên đường trở về:
- Ông chỉ dám cúi gằm mặt xuống đất không dám ngẩng mặt nhìn ai
 Tâm trạng xấu hổ , tủi nhục.
- Vừa về đến nhà
+ Ông nằm vật ra giường , nước mắt trào ra, ông tức giận chửi bọn Việt gian làng Dầu bán nước “ Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để cực nhục thân ông thế này”.
->Uất ức , căm giận.
->Lời độc thoại nội tâm  tâm trạng xấu hổ , tủi nhục , đau đớn , thương mình , thương con
+ Ông kiểm điểm từng người trong óc nhưng không tìm được ai có thể phản bội , họ toàn là những người có tinh thần cả mà . Nhưng thằng chánh Bệu thì đích thị là người làng ông rồi khiến ông có tâm trạng bối rối , phân vân , nửa tin nửa ngờ.


-> Ông Hai là một người có lòng yêu quê hương không thể tách rời với lòng yêu tổ quốc , yêu cách mạng . Đó chính là phẩm chất tốt đẹp đáng quý ở ông Hai

-> Chỉ bằng một đoạn văn ngắn , tác giả đã cụ thể hóa sự sững sờ , ngạc nhiên cao độ đến bốc lửa , nghẹn ngào đâu đớn , tức giận khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc  
+ Nghệ thuật => Miêu tả nội tâm qua ngôn ngữ đối thoại, độc thoại nội tâm. Ngôn ngữ của nhân vật quần chúng mộc mạc giản dị :ghét thậm ,vưỡn ,khướt ,cung cúc ,cơ chừng,gồng ,hở…
Chỉ bằng một đoạn văn ngắn , tác giả đã cụ thể hóa sững sờ , ngạc nhiên cao độ đến bốc lửa, nghẹn ngào đau đớn, tức giận khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc . Qua đây, một lần nữa, nhà văn Kim Lân đã chứng tỏ bút lực dồi dào, khả năng phân tích sắc sảo, tái hiện sinh động trạng thái tình cảm, hành động của ông Hai trong biến cố này .
Tiểu kết
Có ý kiến cho rằng: để khắc họa nổi bật chủ đề truyện, tính cách nhân vật ông Hai , Kim Lân đã đặt nhân vật vào một tình huống truyện.Theo em đó là tình huống nào?Tác dụng của tình huống đó?
=> Tình huống truyện đặc sắc ,đó là tình huống ông Hai tình cờ nghe được tin dân làng chợ Dầu của ông theo Việt gian phản lại kháng chiến, phản lại cụ Hồ .

-Tác dụng chi tiết này xét về hiện thực rất hợp lí tạo nên một cái nút thắt cho câu chuyện ,gây ra một mâu thuẫn giằng xé tâm trí ông lão ,tạo điều kiện thể hiện tâm trạng ,phẩm chất ,tính cách nhân vật thêm sâu sắc

Nội dung:Góp phần làm rõ chủ đề câu chuyện đó là phản ánh và ca ngợi tình yêu làng yêu nước chân thành giản dị của người nông dân Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Cổ lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân lặng đi, tưởng như không thở được. Một lúc lâu ông mới rặn è è, nuốt một cái gì vướng ở cổ, giọng lạc đi...

Hành động: “ quay phắt lại, lắp bắp hỏi ”. Hỏi lại nghi ngờ: “ Liệu có thật không hở bác?




Nằm vật ra giường, nhìn lũ con chơi sậm chơi sụi với nhau, thấy tủi thân, nước mắt giàn ra “trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng hắt hủi đấy ư?”; rít lên chửi bọn phản bội

Lảng sang chuyện khác, ra về. Cúi gằm mặt mà đi
Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng được cải chính
“Cái mặt buồn thỉu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn lên.”
Vui tươi, rạng rỡ khác hẳn mọi ngày
Nét mặt
“Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy,...”
Thái độ, hành động
-  Nhận được tin cải chính, ông Hai hớn hở, vui vẻ như trút được gánh nặng trong lòng, như được sống lại, mọi đau khổ và tủi nhục như biến mất.
- Chia quà cho con
“ Chúng mày đâu rồi, ra thầy chia quà cho nào.
Bánh rán đường đây, chia cho em mỗi đứa một cái.”
- Báo tin đính chính cho mọi người
+ Cách báo tin :
-> Niềm vui sướng, xúc động khi gỡ bỏ được nghi ngờ về cái Làng Chợ Dầu thân yêu ấy, ông Hai như được sống lại một lần nữa.
+ Nội dung báo tin :
“Láo ! Láo hết ! Toàn là sai sự mục đích cả !”
“Ra láo ! Láo hết, chẳng có gì sất. Toàn là sai sự mục đích cả !”
“Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Đốt nhẵn !”
-> Niềm vui khác lạ nhưng là sự minh oan cho gia đình ông Hai và cả làng Chợ Dầu, ông coi trọng danh dự của làng hơn tài sản cá nhân
“bô bô” ; “lật đật chạy” ; “lật đật chạy đi nơi khác” ; “múa tay lên”
=> Minh chứng cho tấm lòng yêu nước, một lòng vì kháng chiến của những người nông dân thời kì đầu chống Pháp
Với người nông dân, ngôi nhà là cả cơ nghiệp, cả đời họ xây đắp, gìn giữ nó vậy mà ông thản nhiên báo cho mọi người về căn nhà bị đốt nhẵn
=> Cội nguồn của sự thay đổi tâm trạng của ông Hai vẫn là tình yêu làng, yêu nước. Tin cải chính đã trả lại cho ông niềm tự hào về làng Chợ Dầu và chính mình. Hai tình cảm lớn lại hòa nhập làm một trong tâm hồn người nông dân chất phác, yêu nước, thủy chung với kháng chiến.
=> Tác giả có tài miêu tả tâm lí nhân vật, xây dựng tình huống truyện độc đáo.
Tác giả miêu tả tâm lí nhân vật sâu sắc, tinh tế qua ý nghĩ, hành vi, ngôn ngữ, về sự ám ảnh, day dứt hay vui vẻ, hồ hởi của nhân vật -> Sự am hiểu sâu sắc con người và thế giới tinh thần


Ngôn ngữ mang đậm chất khẩu ngữ, vừa có nét chung của những người nông dân chân chất, mộc mạc lại mang đậm cá tính của nhân vật