Tản cư
Tản cư
Tiết 61. 62. 63 Văn bản LÀNG
Kim Lân
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả.
- Tên khai sinh là Nguyễn Văn Tài sinh 1920 mất 20-7-2007.
- Sở trường về truyện ngắn.
- Quê ở Bắc Ninh.
- Am hiểu sâu sắc về nông thôn và cảnh ngộ của người nông dân.
Tiết 61. 62. 63 Văn bản LÀNG
Kim Lân
2. Tác phẩm.
I. Tìm hiểu chung:
1.Tác giả.
Tiết 61. 62. 63 Văn bản LÀNG
Kim Lân
- Hoàn cảnh sáng tác: Truyện ngắn Làng được viết trong thời kỳ đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp, đăng lần đầu trên tạp chí Văn nghệ năm 1948.
- Thể loại: Truyện ngắn
- Phương thức biểu đạt: Tự sự kết hợp miêu tả, biểu cảm.
- Bố cục: 3 phần
a. Buổi trưa hôm ấy…vui quá: Cuộc sống của ông Hai ở nơi sơ tán.
b. Ông lão…cũng vơi đi được đôi phần: Tâm trạng của ông Hai khi nghe làng Chợ Dầu theo giặc.
c. Khoảng ba giờ chiều….trận đánh giặc ấy xong thật: Tự hào về làng Chợ Dầu không theo giặc.
2. Tác phẩm.
I. Tìm hiểu chung:
1.Tác giả.
Tiết 61. 62. 63 Văn bản LÀNG
Kim Lân
*Tóm tắt văn bản:
Ông Hai cùng vợ con rời làng chợ Dầu tản cư ở vùng tự do. Nghe tin đồn làng mình theo Tây, ông vô cùng buồn tủi, xấu hổ, thậm chí còn căm thù những người làng đi theo Việt gian bán nước. Ông tự đấu tranh gay gắt với bản thân và vẫn một lòng tin vào cụ Hồ. Cuối cùng ông Hai cũng biết là tin đồn thất thiệt. Lúc đó ông mới phấn khởi, tự tin trở lại, giải tỏa được trạng thái căng thẳnghoài nghi lúc trước.
1.Tình huống truyện:
II. Đọc hiểu văn bản:
 Ông Hai nghe tin làng theo Tây.
Tiết 61. 62. 63 Văn bản LÀNG
Kim Lân
Tình huống 1: (thắt nút)
Bữa trưa hôm ấy….vơi đi được đôi phần.
Ông Hai đau khổ, bế tắt khi nghe làng đi theo tây. Bộc lộ lòng yêu nước sâu sắc.
Tình huống 2: (mở nút)
Khoảng ba mới….xong thật.
 Khi nghe tin làng theo Tây được cải chính.
Lòng yêu bao bao trùm cả lòng yêu quê hương.
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
a. Trước khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:
- Ông lại nghĩ về cái làng của ông, lại nghĩ đến những ngày cùng làm việc với anh em.
- Ông lão nhớ làng, nhớ cái làng quá.
→ Ông Hai là người nông dân có tính tình vui vẻ, chất phác, có tấm lòng gắn bó với làng quê và cuộc kháng chiến.
b. Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:
- Nghe ngóng tin tức về quê hương: một em nhỏ….bốt Thao giữa chợ.
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
b. Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:
- cổ ông lão nghẹn ắng hẳn lại, da mặt tê rân rân.
→ sững sờ, tủi hổ, thẹn với lòng và cảm thấy tin đó quá bất ngờ.
- Ông lão lặng đi tưởng như không thở được
…một cái gì đó vướng ở cổ, ông cất tiếng hỏi, giọng lạc hẳn đi:
- Liệu có thật không hả bác? Hay là chỉ lại….
→ thể hiện tâm lí nhân vật phù hợp xuất thân, bộc lộ suy nghĩ qua hành động lời nói, dáng vẻ…. Câu hỏi, câu nói bỏ lỡ tâm trạng bán tín bán nghi nhưng ông vẫn không muốn tin đó là sự thật
* Khi trao đổi với người tản cư:
-Thì chúng tôi vừa ở dưới đấy lên….mà lại.
→ Làm ông không thể không tin. Niềm tự hào về làng sụp đổ tan tành trước tin đó.
2. Diễn biến tâm trạng của ông Hai:
b. Khi nghe tin làng chợ Dầu theo giặc:
* Khi về đến nhà:
….ông nằm vật ra giường rồi tủi thân nhìn lũ con “nước mắt ông lão cứ giàn ra”….ông lão nắm chặt hai bàn tay mà rít lên:
- Chúng bay ăn miếng cơm hay miếng gì vào mồm mà đi làm cái giống Việt gian bán nước để nhục nhã như thế này.
→ Độc thoại nội tâm. Sự nhục nhã, tủi cực khi mang danh là người làng Việt gian bán nước.
Đã ba bốn hôm nay….thôi lại chuyện ấy rồi.
→ diễn biến tâm lí, nỗi ám ảnh nặng nề biến thành sự sợ hãi thường xuyên trong lòng ông Hai cùng nỗi đau xót tủi hổ.
11
Thật là tuyệt đường sinh sống…..chẳng còn mặt mũi nào đi đến đâu.
Hay là quay về làng.
→ Sự tuyệt vọng đến cùng cực, bế tắt hoàn toàn.
Không thể được. Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì hải thù.
→ Lập trường kiên định, yêu ghét rạch ròi: Đặt tình yêu nước lên trên tình yêu làng.
* Trong cuộc trò chuyện với đứa con
Húc kia! Thầy hỏi con nhé, con là con ai?
Khẳng định về gia đình, cội nguồn.
* Ông nói thủ thỉ:
Ủng hộ cụ Hồ con nhỉ.
Tin tưởng tuyệt đối vào cụ Hồ.
Thủy chung một lòng với cách mạng.
Tình yêu làng gắn bó với tình yêu nước.
12
* Trong cuộc trò chuyện với đứa con
* Ông hỏi khẽ:
Thế nhà con ở đâu?
Nhà ta ở làng chợ Dầu.
Khẳng định lòng yêu quê hương
13
- Lật đật bỏ lên nhà trên; lật đật bỏ đi nơi khác; múa tay lên mà khoe; sang bên nhà bác Thứ vén quần lên tận bẹn mà nói chuyện về cái làng của ông….
- Cái mặt buồn thỉu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn lên. Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy…chia quà cho con.
Dáng vẻ
Ngôn ngữ
Cử chỉ
- Nói bô bô…Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Đốt nhẵn!….Ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính…Toàn là sai sự mục đích cả.
Nhẹ nhõm,vui mừng, phấn khởi, sung sướng…đến cực điểm vì làng ông không theo giặc.
c. Khi nghe tin làng được cải chính:
* Tình huống: Người đàn ông lạ đến chơi nhà ông Hai.
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc hiểu văn bản:
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Cách xây dựng tình huống gay cấn
- Miêu tả tâm lí nhân vật chân thực, sinh động qua suy nghĩ, hành động, lời nói.
- Ngôn ngữ nhân vật giàu tình khẩu ngữ thể hiện rõ cá tính.
- Cách trần thuật linh hoạt, tự nhiên.
Tiết 61. 62. 63 Văn bản LÀNG
Kim Lân
Theo dõi toàn bộ diễn biến tâm lí của nhân vật ông Hai qua ba thời điểm, em có nhận xét gì về nghệ thuật xây dựng truyện của nhà văn Kim Lân?
15
- Tâm lí nhân vật được khắc hoạ qua những phương diện nào?
Qua những cử chỉ, hành động, ngôn ngữ đối thoại và độc thoại nội tâm
- Nhà văn đã đặt nhân vật vào tình huống nào để bộc lộ tình cảm của mình?
Tình huống bất ngờ, gay cấn, hợp lí: (ông Hai nghe tin làng mình theo Tây)
- Ngôn ngữ và lời kể của nhà văn có gì đặc biệt?
Ngôn ngữ tự nhiên, mộc mạc mang đậm tính khẩu ngữ hàng ngày của người nông dân
Nhà văn rất am hiểu , gắn bó với người nông dân, làng quê và có tài miêu tả tâm lí nhân vật
I. Tìm hiểu chung:
II. Đọc hiểu văn bản:
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
2. Ý nghĩa văn bản
Tiết 61. 62. 63 Văn bản LÀNG
Kim Lân
Đoạn trích thể hiện tình yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp.
Ghi nhớ: SGK/ 174
Bài tập
1. Truyện ngắn “Làng” viết về đề tài gì?
Người tri thức B. Người phụ nữ
C. Người nông dân D. Người lình
3. Truyện ngắn Làng là của tác giả nào?
Nguyễn Du B. Chính Hữu
C. Kim Lân D. Nguyễn Dữ
2. Làng thì yêu thật, nhưng làng theo tây mất rồi thì phải thù. Là câu nói của ai?
Người đàn bà tản cư B. bà Hai
C. Bà chủ nhà D. Ông Hai
4. Nhận định nào nói đúng nhất về giá trị nội dung của đoạn trích “Làng” ?
A. Truyện thể hiện tình yêu làng quê của nhân vật ông Hai.
B. Truyện thể hiện chân thực tình yêu làng quê, lòng yêu nước của nhân vật ông Hai .
C. Truyện thể hiện tinh thần kháng chiến của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp .
D. Truyện thể hiện chân thực, sâu sắc và cảm động tình yêu làng quê, lòng yêu nước và tinh thần kháng chiến của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp .
Nghệ thuật
Miêu tả tâm lý nhân vật
Ngôn ngữ truyện
Lời dẫn truyện
Lời thoại
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Nắm được nội dung bài học
Phân tích được diễn biến tâm trạng ông Hai sau khi nghe tin làng chợ Dầu theo Tây
- Phân tích nhân vật ông Hai trong truyện ngắn Làng bằng một bài văn ngắn.
21