Tiết 65: VĂN BẢN: LÀNG (TT)
- Kim Lân-
5 thời điểm
Khi vừa
nghe tin
làng
theo giặc
Khi ông
về nhà
Ba bốn
ngày sau
đó
Khi bà
chủ nhà
đánh tiếng
đuổi đi
Khi nói
chuyện
với đứa
con nhỏ
c. Tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng theo giặc
*. Khi mới nghe tin:
- Cổ nghẹn ắng lại, da mặt tê rân rân, lặng đi, không thở được.
- Lảng chuyện, cười nhạt, cúi gằm mặt xuống mà đi.
- Nghệ thuật miêu tả tầm lí nhân vật.
=>Bàng hoàng, sững sờ, bất ngờ, xấu hổ và đau đớn.
*. Về đến nhà trọ:
- Nằm vật ra giường, tủi thân, nước mắt giàn ra.
- Ông tự hỏi và buồn thay cho số phận những đứa con của mình: “chúng nó cũng là trẻ con làng Việt gian đấy ư? Chúng nó cũng bị người ta rẻ rúng, hắt hủi đấy ư?”
- Ông nắm chặt tay, rít lên: “chúng bay … mà nhục nhã thế này”
- Nghệ thuật miêu tả tâm trạng qua hành động, thái độ, cử chỉ.
⇒ Nỗi cay đắng tủi nhục, uất hận trước tin làng theo giặc.
*. Những ngày sau đó:
LÀNG
- Kim Lân-
*. Những ngày sau đó:
+ Chẳng dám đi đâu, nghe nhắc đến từ Tây, Việt gian, cam nhông ông lại nghĩ người ta nhắc đến làng ông -> chột dạ, nơm nớp, lủi ra một góc, nín thít.
=> Tâm trạng sợ hãi, lo lắng ám ảnh khôn nguôi, biến thành sự sợ hãi thường xuyên.
LÀNG
- Kim Lân-
*. Khi mụ chủ nhà có ý định đuổi đi:
Dằn vặt, đau đớn, đấu tranh nội tâm quyết liệt:
Về làng
Hay ở lại nơi tản cư
Phản bội kháng chiến, bỏ Cụ Hồ.
Phải làm việc cho Tây.
Không ai người ta chứa.
Không ai buôn bán với.
Ai ai cũng đuổi như đuổi hủi.
Quyết định ở lại: Làng thì yêu thật, nhưng làng theo Tây mất rồi thì phải thù.
Lập trường kiên định, yêu ghét rạch ròi: Đặt tình yêu nước lên trên tình yêu làng.
Khi mụ chủ nhà có ý muốn đuổi gia đình ông đi:
11
Ông Hai trò chuyện với đứa con trai út:
* Ông hỏi khẽ:
Thế nhà con ở đâu?
Nhà ta ở làng chợ Dầu.
Thế con có thích về làng Chợ Dầu không?
Khẳng định ông vẫn yêu làng chợ Dầu tha thiết lắm.
* Ông nói thủ thỉ:
Ủng hộ cụ Hồ con nhỉ.
Cụ Hồ trên đầu, trên cổ soi xét cho bố con ông.
Cái lòng bố con ông là như thế, chết thì chết….không dám đơn sai.

Tin tưởng tuyệt đối vào cụ Hồ.
Thủy chung một lòng với cách mạng.
Tình yêu làng gắn bó với tình yêu nước.
12

c. Khi nghe tin làng được cải chính.
LÀNG
- Kim Lân-
c. Khi tin làng theo giặc được cải chính
2. Diễn biến tâm trạng ông Hai
Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng được cải chính? Rút ra nhận xét
Tìm những chi tiết thể hiện tâm trạng của ông Hai khi nghe tin làng được cải chính? Rút ra nhận xét?
- Lật đật bỏ lên nhà trên; lật đật bỏ đi nơi khác; múa tay lên mà khoe; sang bên nhà bác Thứ; vén quần lên tận bẹn mà nói chuyện về cái làng của ông….
- Cái mặt buồn thỉu mọi ngày bỗng tươi vui, rạng rỡ hẳn lên. Mồm bỏm bẻm nhai trầu, cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy… chia quà cho con.

- Nói bô bô… Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Đốt nhẵn!… Ông chủ tịch làng tôi vừa mới lên trên này cải chính… Toàn là sai sự mục đích cả.
15
+chia quà cho con
+ Lật đật đi báo cho mọi người biết
+ kể chuyện một cách tỉ mỉ, say sưa
Gương mặt tươi vui rạng rỡ; miệng bỏm bẻm nhai trầu,; cặp mắt hung hung đỏ, hấp háy
Sung sướng hả hê
Tình yêu đất nước đặt lên trên lợi ích của gia đình và bản thân
+Ông “ bô bô” đi khoe với mọi người Tây đốt làng mình, đốt nhà mình “ đốt nhẵn”
- Báo tin đính chính cho mọi người
+ Cách báo tin :
-> Niềm vui sướng, xúc động khi gỡ bỏ được nghi ngờ về cái Làng Chợ Dầu thân yêu ấy, ông Hai như được sống lại một lần nữa.
+ Nội dung báo tin :
“Láo ! Láo hết ! Toàn là sai sự mục đích cả !”
“Ra láo ! Láo hết, chẳng có gì sất. Toàn là sai sự mục đích cả !”
“Tây nó đốt nhà tôi rồi bác ạ. Đốt nhẵn !”
-> Niềm vui khác lạ nhưng là sự minh oan cho gia đình ông Hai và cả làng Chợ Dầu, ông coi trọng danh dự của làng hơn tài sản cá nhân
“bô bô” ; “lật đật chạy” ; “lật đật chạy đi nơi khác” ; “múa tay lên”
=> Minh chứng cho tấm lòng yêu nước, một lòng vì kháng chiến của những người nông dân thời kì đầu chống Pháp
Với người nông dân, ngôi nhà là cả cơ nghiệp, cả đời họ xây đắp, gìn giữ nó vậy mà ông thản nhiên báo cho mọi người về căn nhà bị đốt nhẵn
c. Khi nghe tin làng được cải chính.
-> Từ một người nông dân chất phác, yêu làng quê tha thiết, chân thành , ông Hai trở thành một người công dân nặng lòng với kháng chiến: Tình yêu làng, yêu nước đã hòa làm một trong ý nghĩ, tình cảm, việc làm của ông Hai. Tình cảm ấy đã thống nhất, đã hòa quyện như tình yêu nước được đặt lên cao hơn, rộng lớn lên tình làng. Đây là nét đẹp truyền thống mang tính chất thời đại.
=>Ông Hai là hình ảnh tiêu biểu của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp.
3. Những người nông dân khác
 Họ là những người nông dân đều có một lòng yêu nước và căm thù giặc
LÀNG
4. Tổng kết.
Tạo tình huống truyện
gay cấn.
Miêu tả tâm lý nhân vật chân thực , sinh động qua suy nghĩ, hành động, lời nói.
Tình cảm yêu làng, tinh thần yêu nước của người nông dân trong thời kì kháng chiến chống Pháp
Nghệ thuật:
Nội dung
IV. LUYỆN TẬP:
? Tại sao nhan đề tác phẩm lại là “Làng” mà không phải là “Làng Chợ Dầu”. Hãy giải thích nhan đề tác phẩm?
Vì tác giả muốn điển hình hóa, khái quát hóa từ một làng quê cụ thể, từ một người nông dân cụ thể để qua đó nói lên hoàn cảnh chung của đất nước Việt Nam. Vì làng quê chính là hình ảnh của đất nước thu nhỏ.
Vì sao nhan đề của truyện là " Làng" mà không phải là "Làng chợ Dầu" hay "Làng Dầu" ?
- Nhan đề Làng có sức khái quát, chứ không chỉ một làng quê cụ thể.
- Tình yêu làng yêu nưuớc của người nông dân Việt Nam trong kháng chiến chống Pháp mà nhân vật ông Hai là một điển hình.
IV. Luyện tập
Văn bản : LÀNG
Kim Lân
LÀNG
1920 - 2007
Hoàn cảnh
ra đời
1948 thời kì đầu k/c chống Pháp
Bố cục
Ông Hai trước khi nghe tin làng theo giặc
Diễn biến tâm lí ông Hai khi nghe tin làng theo giặc
Khi nghe tin làng theo giặc được cải chính
Nội dung
Tình yêu làng của ông Hai
gắn bó với tình yêu kháng
chiến, yêu tổ quốc,
Nghệ thuật
cốt truyện, tình huống truyện gay cấn
Miêu tả tâm lí nhân vật đặc sắc
Ngôn ngữ nhân vật sinh động
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
- Diễn biến tâm trạng ông Hai.
- Đặc sắc nghệ thuật của truyện.
+ Xây dựng tình huống.
+ Miêu tả tâm lí .
- Ý nghĩa của truyện.
3. Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em về nhân vật Ông Hai.
1. Nội dung học tập:
2. Soạn bài: Lặng lẽ Sapa