Bài cũ.
Trình bày nội dung và nghệ thuật đặc sắc của truyện ngắn “Làng” của nhà văn Lim Lân.
Cảm nhận của em về nhân vật ông Hai?
Ti?t 69,70,71,72:
Van b?n: Lặng lẽ Sa Pa
(Trích)
Nguyễn Thành Long
- Sa Pa là một thị trấn vùng cao thuộc huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai, Việt Nam, thuéc khu vùc cña d·y Hoµng Liªn S¬n n¬i cã ®Ønh Phan-xi-păng cao 3142 mÐt. Đây là vùng được biết đến là có cảnh quan đẹp, thu hút du lịch.
- Lào Cai là một tỉnh vùng cao biên giới thuộc vùng trung du và miền núi phía Bắc của Việt Nam, giáp ranh giữa vùng Tây Bắc và vùng Đông Bắc. Phía Bắc Lào Cai giáp Trung Quốc, phía Tây giáp tỉnh Lai Châu, phía đông giáp tỉnh Hà Giang, phía Nam giáp tỉnh Yên Bái. Tỉnh lị là thành phố Lào Cai, cách Hà Nội 330 km.
- Khí hậu Sa Pa mang sắc thái khí hậu á ôn đới và cận nhiệt đới nên mát mẻ quanh năm, nhiệt độ không khí trung bình năm là 15ºC. Mùa hè không nóng gắt như vùng đồng bằng ven biển, nhiệt độ khoảng 13ºC - 15°C (ban đêm) và 20ºC - 25°C (ban ngày). Mùa đông thường có mây mù bao phủ và rất lạnh, nhiệt độ có khi xuống dưới 0°C, thỉnh thoảng có tuyết rơi.
- Thời tiết ở Sa Pa một ngày có tới bốn mùa: buổi sáng là tiết trời mùa xuân; buổi trưa tiết trời như vào hạ, thường có nắng nhẹ, khí hậu dịu mát; buổi chiều mây và sương rơi xuống tạo cảm giác lành lạnh như trời thu và ban đêm là cái rét của mùa đông.
Một góc Sa Pa chìm trong sương mù buổi sớm
Sa Pa trong suong s?m
Khi mặt trời bắt đầu mọc, cũng là lúc khung cảnh có thêm màu vàng tô điểm thêm vẻ đẹp Sa Pa. Sương bắt đầu tan để lộ rừng cây cao vút.
Mây vờn núi trên đỉnh núi Sa Pa

Đỉnh Phan-xi-păng huyền ảo trong mây
Ngũ Chỉ Sơn huyền ảo trong sương sớm và mây mù
Ru?ng b?c thang b?n T? Van
Sa Pa mùa lúa chín
Sa Pa - Thác Bạc
Ch? phi�n SaPa
I. Đọc – hiểu chú thích
1. Tác giả:
Nguyễn Thành Long
- Nguyễn Thành Long sinh tại huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam, con một gia đình viên chức nhỏ. Năm 18 tuổi ông chuyển ra học ở Hà Nội và có viết cho báo Thanh Nghị (1943). Sau Cách mạng Tháng Tám, Nguyễn Thành Long tham gia hoạt động văn nghệ trong những năm kháng chiến chống Pháp (1946-1954) ở Nam Trung Bộ và bắt đầu viết văn vào thời gian này.
- Sau 1954, tập kết ra Bắc, Nguyễn Thành Long chuyển về sáng tác và biên tập ở các báo chí, nhà xuất bản. Có thời gian ông còn tham gia dạy ở Trường viết văn Nguyễn Du. Ông mất ở Hà Nội ngày 6 tháng 5 năm 1991 vì bệnh ung thư đại tràng, trong cảnh lặng lẽ khi vợ đi công tác nước ngoài, một con đi học nước ngoài, một con nhỏ đi học.
- Nguyễn Thành Long là cây bút chuyên viết truyện ngắn và ký. Nét đặc sắc trong truyện ngắn của ông là luôn tạo được hình tượng đẹp, ngôn ngữ giàu chất thơ, trong trẻo, nhẹ nhàng .
- Truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa viết năm 1970, sau chuyến đi thực tế Lào Cai của nhà văn, được in trong tập Giữa trong xanh (1972). Đây là truyện ngắn tiêu biểu cho phong cách Nguyễn Thành Long. Qua câu chuyện về những nhân vật không tên, tác giả muốn giới thiệu với người đọc về một vùng đất lặng lẽ mà thơ mộng, ở đó có những con người được lao động thầm lặng, say mê hiến dâng tuổi trẻ và tình yêu của mình cho quê hương, đất nước.
I. Đọc – hiểu chú thích
a. Tác giả:
Nguyễn Thành Long
-Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long nhẹ nhàng, tình cảm, thường pha chất kí và giàu chất thơ.
- Viết văn từ thời kì kháng chiến chống Pháp.
- Là cây bút chuyên viết truyện ngắn.
b. Tác phẩm:
mùa hè năm 1970 - kết quả của chuyến đi lên Lào Cai của tác giả.
*Hoàn cảnh sáng tác:
*Xuất xứ:
Truyện rút từ tập “Giữa trong xanh” (1972)
- Khí tu?ng: L� chuy�n ng�nh khoa h?c nghi�n c?u v? khí h?u, th?i ti?t nh?m theo d�i v� d? b�o khí h?u, th?i ti?t.
- Vật lí địa cầu: khoa học nghiên cứu những tính chất vật lí của trái đất và các quá trình vật lí xảy ra trong trái đất và khí quyển.
- Máy nhật quang kí: máy đo cường độ ánh sáng mặt trời.
c.Từ khó
- Tam thất: Cây dược liệu, chỉ trồng được ở một số vùng núi cao, khí hậu mát, trồng lâu năm mới có củ, củ dùng làm thuốc bổ dưỡng và chữa bệnh.
- Máy bộ đàm: Máy liên lạc vô tuyến điện thoại loại nhỏ, có thể di chuyển dễ dàng.
Tóm tắt:
Trên chuyến xe khách từ Hà Nội lên Lào Cai, ông họa sĩ già, bác lái xe, cô kĩ sư trẻ tình cờ quen nhau. Bác lái xe đã giới thiệu cho ông họa sĩ và cô kĩ sư làm quen với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn. Trong cuộc gặp gỡ ba mươi phút, anh thanh niên tặng hoa cho cô gái, pha trà và trò chuyện với mọi người về cuộc sống và công việc của anh. Ông họa sĩ muốn được vẽ chân dung anh. Anh thanh niên từ chối và giới thiệu với ông những người khác mà anh cho là xứng đáng hơn anh. Những con người tình cờ gặp nhau bỗng trở nên thân thiết. Khi chia tay, ông họa sĩ hứa sẽ quay trở lại, cô kĩ sư thấy xúc động, yên tâm hơn về quyết định lên Lào Cai công tác, còn anh thanh niên tặng mọi người một làn trứng.
II. Đọc – hiểu cấu trúc
1. Đọc, tóm tắt:
b/ Ngôi kể:
Ngôi kể thứ ba
2. Cấu trúc
a/ Th? lo?i:
�Truy?n ng?n�
 Tác dụng: làm cho câu chuyện chân thực, khách quan, mặt khác có điều kiện thuận lợi để làm nổi bật chất trữ tình, đào sâu suy nghĩ của nhân vật, phù hợp với suy nghĩ của tác giả.
* Di?m nhìn tr?n thu?t:
Nhân vật ông họa sĩ
Tác dụng: Mặc dù không dùng cách kể từ ngôi thứ nhất nhưng hầu như người kể chuyện đã nhập vào cái nhìn và suy nghĩ của nhân vật ông họa sĩ để quan sát và miêu tả từ cảnh thiên nhiên đến nhân vật chính của truyện. Từ đó cảnh sắc thiên nhiên và nhân vật chính hiện lên rõ nét và chủ đề tác phẩm được bộc lộ sâu sắc. Tác phẩm vì thế mang đậm yêu tố trữ tình và có tính triết lí.
d/ Ch? d?
�Truy?n ca ng?i nh?ng con ngu?i lao d?ng �m th?m trong
cơng cu?c x�y d?ng ch? nghia x� h?i ? mi?n B?c.
c/ Phuong th?c bi?u d?t:
T? s? k?t h?p mi�u t?, bi?u c?m, bình lu?n�
- Phần 1 (từ đầu đến “Kìa, anh ta kia”): Anh thanh niên qua lời giới thiệu của bác lái xe.
f) Bố cục:
3 ph?n
- Phần 2 (tiếp đến “không có vật gì như thế”): Cuộc gặp gỡ, trò chuyện giữa anh thanh niên với ông họa sĩ và cô kĩ sư.
- Phần 3 (còn lại): Cuộc chia tay cảm động.
* Nh�n v?t �
- Nh�n v?t chính: Anh thanh ni�n
- Nh�n v?t di qua Sa Pa: B�c l�i xe, ơng h?a si, cơ ki su
- Nh�n v?t ? Sa Pa: anh b?n d?ng nghi?p tr�n d?nh Phan-xi-pang, Ơng ki su vu?n rau, anh nghi�n c?u b?n d? s�t
III. Đọc – hiểu văn bản:
1. Tình huống truyện:
Cuộc gặp gỡ tình cờ của mấy người khách trên chuyến xe lên Sa Pa với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn trong 30 phút.
III. Đọc – hiểu văn bản:
1. Tình huống truyện:
Cuộc gặp gỡ tình cờ của mấy người khách trên chuyến xe lên Sa Pa với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn.
 Tình huống truyện đơn giản nhưng tạo điều kiện cho nhân vật chính xuất hiện tự nhiên và thể hiện qua cái nhìn và cảm xúc của các nhân vật khác.
=> Nổi bật chủ đề tác phẩm:
Trong cái lặng lẽ, vắng vẻ trên núi cao Sa Pa, nơi mà nghe tên người ta chỉ nghĩ đến sự nghỉ ngơi, vẫn có bao nhiêu người đang ngày đêm làm việc miệt mài, say mê cho đất nước.
* Ý nghĩa nhan đề:
- Nhan đề “Lặng lẽ Sa Pa” là một nhan đề giàu chất thơ, góp phần khắc họa chủ đề, tư tưởng của tác phẩm.
+ Lặng lẽ ngỡ đến một khung cảnh rất êm đềm, thanh tĩnh của Sa Pa.
+ Nhưng “Lặng lẽ” chỉ là cái không khí bên ngoài của cảnh vật. Đằng sau vẻ lặng lẽ ấy là sự miệt mài, nhiệt huyết, hăng say để cống hiến cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc.

+ Du?i v? L?ng l? c?a Sa Pa luơn cĩ nh?ng con ngu?i �m th?m l�m vi?c, c?ng hi?n cho s? d?i thay c?a d?t nu?c. H? chính l� nh?ng dịng sơng cu?n ch?y mang ph� sa b?i d?p cho d?t nu?c th�m d?p gi�u.
2.Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:
Em có nhận xét gì về cảnh sắc thiên nhiên SaPa và nghệ thuật miêu tả?
Thiên nhiên Sa pa được miêu tả qua những chi tiết nào?
Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
2. Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:
- Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
[…] Và với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong lũng hai bên đường.
2. Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:
- Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
- Những đàn bò lang cổ …
"Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây. Nh?ng cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng nh?ng ngón tay bằng bạc dưu?i cái nhỡn bao che của nh?ng cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng.
2. Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:
- Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
- Những đàn bò lang cổ …
- Nắng ... len tới, đốt cháy rừng cây.
- Những cây thông …màu xanh của rừng.
- Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lan trên các vòm lá ưu?t sưuong, rơi xuống đưu?ng cái, luồn cả vào gầm xe.
2. Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:
- Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
- Những đàn bò lang cổ …
- Nắng ... len tới, đốt cháy rừng cây
- Những cây thông …màu xanh của rừng.
- Mây bị nắng xua, cuộn tròn … lăn ... luồn cả vào gầm xe.
Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn.
2. Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa:
- Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
- những đàn bò lang cổ …
- Nắng ... len tới, đốt cháy rừng cây
- Những cây thông …màu xanh của rừng.
- Mây bị nắng xua, cuộn tròn … lăn ... luồn cả vào gầm xe.
- ... nắng đã mạ bạc cả con đèo, ... như một bó đuốc lớn.
 Vài nét chấm phá, nghệ thuật nhân hóa, so sánh, ngôn ngữ đặc sắc.
 Vẻ đẹp thiên nhiên Sa Pa độc đáo, tươi sáng, thơ mộng, đầy sức sống.
=> Tình yêu thiên nhiên của tác giả.
3. Chân dung người lao động bình thường nhưng phẩm chất rất cao đẹp:
a) Nhân vật anh thanh niên:
Tìm hiểu nhân vật anh thanh niên bằng
cách hoàn thiện bảng sau:
- Một anh thanh niên hai mươi bảy tuổi ! Đây là đỉnh Yên Sơn, cao hai nghìn sáu trăm mét. Anh ta làm khí tượng kiêm vật lí địa cầu. Cách đây bốn năm, có hôm tôi cũng đi thế này chợt thấy khúc cây chắn ngang đường, phải hãm lại. Một anh thanh niên ở đâu chạy đến, hè với tôi và khách đi xe đẩy khúc cây ra một bên cho xe đi. Hỏi ở đây mà ai đẩy cây ra đường thế này, anh chỉ đỏ mặt. Thì ra anh ta mới lên nhận việc, sống một mình trên đỉnh núi, bốn bề chỉ cây cỏ và mây mù lạnh lẽo, chưa quen, thèm người quá, anh ta kiếm kế dừng xe lại để gặp chúng tôi, nhìn trông và nói chuyện một lát.
Lời giới thiệu của bác lái xe:
- Tôi sắp giới thiệu với bác một người cô độc nhất thế gian.
Anh thanh niên 27 tuổi, sống và làm việc một mình trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m, quanh năm suốt tháng làm bạn với mây mù và cỏ cây. Theo lời giới thiệu của bác lái xe thì anh là người “cô độc nhất thế gian”, anh “thèm người” đến mức đã chặt cây chắn ngang đường xe chạy chỉ để được gặp và nói chuyện với người một lát.
a) Nhân vật anh thanh niên:
+ Làm khí tượng kiêm vật lí địa cầu.
+ Sống một mình trên đỉnh núi, bốn bề chỉ cây cỏ và mây mù lạnh lẽo.
- Hoàn cảnh sống và làm việc:
Yên Sơn (Cao 2600m)
Cháu ở đây có nhiệm vụ đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu”.   
Cháu lấy những con số, mỗi ngày báo về “nhà” bằng máy bộ đàm bốn giờ, mười một giờ, bảy giờ tối, lại một giờ sáng. Bản báo ấy trong ngành gọi là “ốp”…Gian khổ nhất là lần ghi và báo về lúc một giờ sáng… Nửa đêm … gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới. Cái im lặng lúc đó thật dễ sợ: nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống như những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung…Những lúc im lặng lạnh cóng mà lại nghe hừng hực như cháy. Xong việc, trở về, không tài nào ngủ lại được.
Máy đo mưa của Trạm Khí tượng
a) Nhân vật anh thanh niên:
+ Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu.
+ Sống một mình trên đỉnh núi, bốn bề chỉ cây cỏ và mây mù lạnh lẽo.
 Công việc gian khổ đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác, có tinh thần trách nhiệm cao.
 Gian khổ nhất là phải vượt qua sự cô đơn, vắng vẻ.
- Hoàn cảnh sống và làm việc:
=> Đức hy sinh đáng quý.
- Suy nghĩ:
+ Suy nghĩ về cuộc sống:
Anh viết đơn xin ra trận không được thì xung phong làm công tác khí tượng trên núi cao.
sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước.
- Suy nghĩ:
+ Suy nghĩ về cuộc sống:
sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước.
+ Suy nghĩ về công việc:
+ Suy nghĩ về công việc:
“…khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi công việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất.”
“…Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc ?”
“Chú ấy nói: nhờ cháu có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng. Đối với cháu thật là đột ngột…từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc.”
+ Suy nghĩ về cuộc sống:
sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước.
+ Suy nghĩ về công việc:
. Nhận thức được ý nghĩa công việc mình làm.
. Coi công việc là bạn
. Hạnh phúc khi được làm việc và cống hiến.
=> Chính những suy nghĩ đẹp đã khiến anh thêm yêu cuộc sống và con người, giúp anh có thêm nghị lực để vượt lên, để sống đẹp đầy ý nghĩa.
- Suy nghĩ:
 Sự gắn bó, lòng yêu nghề.
+ Suy nghĩ về cuộc sống.

+ Suy nghĩ về công việc.
- Lối sống.
- Suy nghĩ.
a) Nhân vật anh thanh niên:
- Hoàn cảnh sống và làm việc.
- Lối sống
“Một căn nhà ba gian, sạch sẽ, với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm…một góc trái với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá sách”
Anh thường gửi bác lái xe mua sách. Khi bác lái xe đưa gói sách cho anh, anh “mừng quýnh”.
“Cô gái … ngồi ngay xuống chiếc bàn học con, lật xem bìa một cuốn sách rồi để lại nguyên lật mở như cũ.”
- Lối sống
+ Sắp xếp nhà cửa ngăn nắp, gọn gàng, khoa học.
+ Đọc sách.
“Ông … thấy người con trai đang hái hoa. Còn cô kĩ sư chỉ “ô” lên một tiếng!...đứng trong mây mù ngang tầm với chiếc cầu vồng kia, bỗng nhiên gặp hoa dơn, hoa thược dược, vàng, tím, đỏ, hồng phấn, tổ ong…”
Anh ấn cái làn vào tay bác già và nói vội vã:
- Cái này để ăn trưa cho bác, cho cô và bác lái xe. Cháu có bao nhiêu là trứng, ăn không xuể…
- Lối sống
+ Sắp xếp nhà cửa ngăn nắp, gọn gàng, khoa học.
+ Đọc sách.
+ Trồng hoa, nuôi gà.
 Sống có văn hóa, có tâm hồn.
- Thái độ đối với mọi người:
+ Tình thân với bác lái xe, gửi vợ bác lái xe củ tam thất.
“Anh con trai, rất tự nhiên như với một người bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng rất tự nhiên, cô đỡ lấy.”
“Tôi cắt thêm mấy cành nữa. Rồi cô muốn lấy bao nhiêu nừa, tùy ý. Cô cứ cắt một bó rõ to vào. Có thể cắt hết, nếu cô thích. Tôi không biết kỉ niệm thế nào cho thật long trọng ngày hôm nay. Bác và cô là đoàn khách thứ hai đến thăm nhà tôi từ Tết. Và cô là cô gái thứ nhất từ Hà Nội lên tới nhà tôi từ bốn năm nay”,
- Lối sống
+ Sắp xếp nhà cửa ngăn nắp, gon gàng, khoa học.
+ Đọc sách.
+ Trồng hoa, nuôi gà.
 Sống văn minh, có tâm hồn.
- Thái độ đối với mọi người:
+ Tình thân với bác lái xe, gửi vợ bác lái xe củ tam thất.
+ Đón tiếp khách nồng nhiệt, ân cần chu đáo: tặng hoa, mời trà, vui vẻ trò chuyện.
+ Xúc động khi chia tay: quay mặt đi, tặng làn trứng, không dám tiễn khách dù chưa đến giờ “ốp”.
+ Quý trọng thời gian gặp gỡ: đếm từng phút, tiếc rẻ khi chỉ còn năm phút.
+ Từ chối khi thấy bác họa sĩ vẽ mình, giới thiệu người khác xứng đáng hơn.
 Chân thành, cởi mở, hiếu khách, khiêm tốn.

- Lối sống
- Suy nghĩ
a) Nhân vật anh thanh niên:
- Hoàn cảnh sống và làm việc
 Tinh thần trách nhiệm cao.
 Sự gắn bó, lòng yêu nghề
 Sống văn minh, có tâm hồn.
 Chân thành, cởi mở, hiếu khách, khiêm tốn.
- Thái độ đối với mọi người:
=> Anh thanh niên là hình ảnh tiêu biểu cho những con người ở Sa Pa, là chân dung con người lao động mới trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
b. Những nhân vật khác
b1. Nhân vật ông họa sĩ già
? Người giúp ta cảm nhận về anh thanh niên là ông họa sĩ. Ông hiện ra qua những nét nào?
Khi gặp anh thanh niên thái độ của ông ra sao?
=> Người từng trải, yêu cuộc sống, có những suy nghĩ sâu sắc về nghệ thuật, về con người.
Cuộc gặp gỡ với anh thanh niên đã cho cô kĩ sư suy nghĩ gì?
- Khi gặp và nghe anh thanh niên nói chuyện:
…+ bàng hoàng…
…+ hiểu thêm cuộc sống một mình dũng cảm tuyệt đẹp của anh thanh niên…
…+ yên tâm hơn về quyết định của mình(lên Tây Bắc làm việc)
...ấn tượng hàm ơn khó tả.…
- Khi chia tay anh thanh niên:
…+ muốn có cái gì để tặng anh
…+ chìa tay cho anh nắm, cẩn trọng như người ta cho nhau cái gì.
 Là người có lý tưởng và say mê với công việc, thực sự xúc động trước những suy nghĩ việc làm của anh thanh niên.
Những chi tiết này cho em hiểu gì về cô kĩ sư?
b2. Cô kĩ sư:
Bừng dậy những tình cảm đẹp khi bắt gặp ánh sáng từ một tâm hồn đẹp.
Bác lái xe có vị trí như thế nào trong câu chuyện này?
Là nhịp cầu nối gây sự chú ý và hứng thú cho người đọc đón chờ sự xuất hiện của anh thanh niên.
Rất sôi nổi và yêu quý mảnh đất Sa Pa
b3. Bác lái xe
- Cởi mở, vui tính.
- Sôi nổi nhiệt tình
? Tất cả những nhân vật này họ có đặc điểm chung gì?
=> Hy sinh quyền lợi riêng, quên mình vì công việc chung.
b4/ Những nhân vật không xuất hiện:
b4/ Những nhân vật không xuất hiện:
+ Anh bạn đồng nghiệp cũng lặng lẽ cống hiến trên đỉnh Phan-xi-păng cao 3142m.
+ Ông kĩ sư vườn rau Sa Pa hết lòng với công việc.
+ Anh cán bộ nghiên cứu sét 11 năm trời không một ngày nào xa cơ quan.
+ Ông bố anh xung phong đi bộ đội.
 Lòng yêu mến, cảm phục những con người sống và làm việc lặng lẽ, quên mình, cống hiến sức lực và trí tuệ cho nhân dân, Tổ quốc.
Vì sao tác giả không đặt tên cho nhân vật bằng những tên gọi cụ thể ?
- Góp phần khắc họa rõ nét nhân vật chính
- Làm nổi bật chủ đề của tác phẩm: Viết về những con người lặng lẽ, say mê cống hiến sức trẻ của mình cho Đất nước.
IV. Tổng Kết
1. Nội dung:
Truyện ngắn “Lặng lẽ Sa Pa” khắc họa thành công hình ảnh những conn gười lao động bình thường, mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng ở một mình trên đỉnh núi cao. Qua đó, truyện khẳng định vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng.
? Khái quát lại nội dung, nghệ thuật của văn bản
- Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc; miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn.
2. Nghệ thuật:
- Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn.
- Xây dựng đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
- Kết hợp giữa kể với tả và nghị luận.
- Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện.
L?ng l? Sa Pa l� c�u chuy?n v? cu?c g?p g? v?i nh?ng con ngu?i trong m?t chuy?n di th?c t? c?a nh�n v?t ơng h?a si, qua dĩ, t�c gi? th? hi?n ni?m y�u m?n d?i v?i nh?ng con ngu?i cĩ l? s?ng cao d?p dang l?ng l? qu�n mình c?ng hi?n cho T? qu?c.
3. Ý nghĩa văn bản:
V. Luyện tập, vận dụng
ĐỀ SỐ 1
Cho đoạn văn sau:
(...)“Gian khổ nhất là là lần ghi vào báo về lúc một giờ sáng. Rét bác ạ. Ở đây có cả mưa tuyết đấy. Nửa đêm đang nằm trong chăn, nghe chuông đồng hồ chỉ muốn đưa tay ra tắt đi. Chui ra khỏi chăn, ngọn đèn bão vặn to đến cỡ nào vấn thấy là không đủ sáng. Xách đèn ra vườn, gió tuyết và lặng im ở bên ngoài như chỉ chực đợi mình ra là ào ào xô tới. Cái lặng im lúc đó mới thật dễ sợ: Nó như bị gió chặt ra từng khúc, mà gió thì giống những nhát chổi lớn muốn quét đi tất cả, ném vứt lung tung.” (...)
(Lặng lẽ Sa Pa – Nguyễn Thành Long – Sách Ngữ văn 9, tập 1)
Câu 1: Đoạn văn trên là lời của nhân vật nào, được nói ra trong hoàn cảnh nào?
Câu 2: Những lời tâm sự đó giúp em hiểu gì về hoàn cảnh sống và làm việc của nhân vật? Ngoài khó khăn được nói đến trong đoạn trích trên, hoàn cảnh sống của nhân vật còn có điều gì đặc biệt?
Câu 3: Bằng hiểu biết của em về tác phẩm, hãy cho biết: Trong hoàn cảnh ấy, điều gì đã giúp nhân vật trên sống yêu đời và hoàn thành tốt nhiệm vụ?
Câu 4: Chỉ ra một câu có sử dụng phép nhân hóa trong đoạn văn trên.
Câu 5: Viết một đoạn văn tổng phân hợp làm rõ nội dung sau: Những trang văn của Nguyễn Thành Long đã khắc hoạ thiên nhiên Sa Pa thật rực rỡ, nên thơ, giàu cảm xúc.
(Đoạn văn có sử dụng phép liệt kê. Gạch 1 gạch chỉ rõ).
Câu 1:  Đoạn văn trên là lời của nhân vật anh thanh niên, khi tâm sự với ông họa sĩ và cô kĩ sư về công việc của mình.
Câu 2: 
- Những lời tâm sự đó giúp em hiểu về hoàn cảnh sống và làm việc của nhân vật: Mỗi ngày anh phải gửi bản “ốp” về “nhà”, có những lúc tưởng chừng không thể làm được. Nửa đêm dù mưa tuyết, giá lạnh, đúng giờ “ốp” thì cũng phải trở dậy ra ngoài làm việc.
+ Sống và làm việc một mình trên đỉnh núi cao 2600m, quanh năm làm bạn với mây mù và cây cỏ. Anh làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu . Công việc của anh là “đo gió, đo mưa, đo nắng,tính mây và đo chấn động mặt đất, dự báo thời tiết hằng ngày để phục vụ sản xuất và phục vụ chiến đấu”. Một công việc gian khó nhưng đòi hỏi sự chính xác, tỉ mỉ và tinh thần trách nhiệm cao.
- Hoàn cảnh sống và làm việc của anh thanh niên khá đặc biệt:
+ Hoàn cảnh sống khắc nghiệt vô cùng bởi sự heo hút, vắng vẻ; cuộc sống và công việc có phần đơn điệu, giản đơn...là thử thách thực sự đối với tuổi trẻ vốn sung sức và khát khao trời rộng, khát khao hành động. Nhưng cái gian khổ nhất đối với chàng trai trẻ ấy là phải vượt qua sự cô đơn, vắng vẻ quanh năm suốt tháng ở nơi núi cao không một bóng người.
    Câu 3: Trong hoàn cảnh sống và làm việc đặc biệt ấy, điều đã giúp nhân vật anh thanh niên sống yêu đời và hoàn thành tốt nhiệm vụ là:
- Lòng yêu nghề và tinh thần trách nhiệm với công việc.
- Anh bíêt tổ chức sắp xếp cuộc sống của mình ở trạm khí tượng thật ngăn nắp, chủ động: Nuôi gà, trồng hoa, tự học và đọc sách ngoài giờ làm việc.
��� C�u 4:�Ch�p m?t trong hai c�u cĩ s? d?ng ph�p nh�n hĩa trong do?n van:
- " X�ch d�n ra vu?n, giĩ tuy?t v� l?ng im ? b�n ngồi nhu ch? ch?c d?i mình ra l� �o �o xơ t?i".
- Ho?c l� c�u "C�i l?ng im l�c dĩ m?i th?t d? s?: Nĩ nhu b? giĩ ch?t ra t?ng kh�c, m� giĩ thì gi?ng nhu nh?ng nh�t ch?i l?n mu?n qu�t di t?t c?, n�m v?t lung tung".
��� C�u 5:�
Do?n van tham kh?o�:
(1) L?ng l? Sa Pa c?a c?a Nguy?n Th�nh Long dem d?n cho ngu?i d?c thu?ng th?c b?c tranh n�i r?ng r?ng l?p c�ng t�y B?c.
(2) B?c tranh thi�n nhi�n du?c miru t? t? xa d?n g?n, t? b?u tr?i d?n m?t d?t.
(3) Xa xa n�i cao, th�c d? tr?ng xĩa, du?ng n�i quanh co u?n lu?ng, c�u c?i r?m r?p, nh?ng d�n bị d?ng d?nh an c? trong nh?ng thung lung ven du?ng, n?ng len t?i d?t ch�y r?ng c�y. m�y b? n?ng xua di cu?n trịn.
(4) Nh?ng vịm l� u?t suong.
(5) D?n g?n l� v?n hoa don, hoa thu?c du?c v�ng, tím, h?ng ph?n, t? ong v?i d? m�u s?c r?c r? do b�n tay c?a con ngu?i t?o ra.
(6) T?t c? d� l�m n�n m?t b?c tranh thi�n nhi�n d?p kì l?, h?p d?n, g?i ra cho ta bao li�n tu?ng v� kh�t khao v? v�ng d?t tho m?ng.
- Ph�p li?t k�:
(3) Xa xa n�i cao, th�c d? tr?ng xĩa, du?ng n�i quanh co u?n lu?ng, c�u c?i r?m r?p, nh?ng d�n bị d?ng d?nh an c? trong nh?ng thung lung ven du?ng, n?ng len t?i d?t ch�y r?ng c�y. m�y b? n?ng xua di cu?n trịn.
(5) D?n g?n l� v?n hoa don, hoa thu?c du?c v�ng, tím, h?ng ph?n, t? ong v?i d? m�u s?c r?c r? do b�n tay c?a con ngu?i t?o ra.
�
ĐỀ 3
“Cháu có ông bố tuyệt lắm. Hai bố con cùng viết đơn xin ra lính đi mặt trận. Kết quả: bố cháu thắng một – không. Nhân dịp Tết, một đoàn các chú lái máy bay lên thăm cơ quan cháu ở Sa Pa. Không có cháu ở đấy. Các chú lại cử một chú lên tận đây. Chú ấy nói: nhờ có cháu góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng. Đối với cháu, thật là đột ngột, không ngờ lại là như thế. Chú lái máy bay có nhắc đến bố cháu, ôm cháu mà lắc “Thế là một – hòa nhé!”. Chưa hòa đâu bác ạ. Nhưng từ hôm ấy, cháu sống thật hạnh phúc. Ơ, bác vẽ cháu đấy ư? Không, không, đừng vẽ cháu! Để cháu giới thiệu với bác những người khác đáng cho bác vẽ hơn.”
(SGK Ngữ văn 9, Tập 1, NXBGD)
Câu 1: Tác giả, tác phẩm và hoàn cảnh sáng tác của tp có đoạn trích trên. 
Câu 2: Tìm câu văn có chứa thành phần khởi ngữ và gạch chân dưới thành phần khởi ngữ.
Câu 3: Em có cảm nhận gì về nhân vật anh thanh niên qua đoạn trích trên? 
Câu 4 : Trong đoạn trích trên, nhân vật anh thanh niên có nói: “Nhưng từ hôm ấy, cháu sống thật hạnh phúc”. Em hiểu như thế nào về niềm hạnh phúc của nhân vật đó? Quan niệm của em về hạnh phúc? 
Câu 1: Tác giả: Nguyễn Thành Long- Tác phẩm: Lặng lẽ Sa pa
- Hoàn cảnh sáng tác: năm 1970, sau chuyến đi thực tế ở Lào Cai, In trong tập “Giữa trong xanh”
Câu 2: Câu văn có chứa thành phần khởi ngữ: Đối với cháu, thật là đột ngột, không ngờ lại là như thế.
Câu 3: Cảm nhận được các vẻ đẹp sau của anh thanh niên: 
- Nhiệt tình, hăm hở cống hiến. Đóng góp tích cực cho cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước.
- Khiêm nhường, vô tư, hồn nhiên
- Tình cảm gia đình và tình cảm yêu nước hòa quyện, gắn bó.
- Có quan niệm sống tích cực. lí tưởng sống đẹp
Câu 4: Niềm hạnh phúc của anh thanh niên: 
- Anh đã góp phần phát hiện đám mây khô giúp không quân ta hạ máy bay phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng. Đó là niềm vui được cống hiến, được làm việc có ích cho đất nước.
- Còn một lí do nữa khiến anh vui sướng là bằng sự làm việc hăng say, nhiệt tình, anh đã lập chiến công và có thể thi đua cùng người cha đang trực tiếp tham gia chiến đấu. Niềm hạnh phúc của chàng trai trẻ là được cùng sống và làm việc với những người thân yêu nhất vì mục đích cao cả: xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
* Từ việc cảm nhận niềm hạnh phúc của anh thanh niên trong đoạn văn trên, HS nêu quan niệm riêng của mình về hạnh phúc. Chú ý quan niệm ấy phải phù hợp với lứa tuổi và hoàn cảnh sống hiện tại: là học sinh ngồi trên ghế nhà trường, sống trong thời bình.
Ví dụ: Hạnh phúc là được học tập, được theo đuổi những khát vọng chân chính; được thực hiện những ước mơ đem lại cuộc sống tốt đẹp cho bản thân, góp phần đem lại lợi ích chung cho xã hội; hạnh phúc là được sống trong một gia đình êm ấm, thương yêu…
ĐỀ SỐ 7:Đọc đoạn trích sau:
- Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu nghĩ ngay ngôi sao lẻ loi kia một mình. Bây giờ làm nghề này cháy không nghĩ như vậy nữa. Và khi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được. Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đ, cháu buồn đến chết mất. Còn người thì ai chả “thèm” ở bác? Minh sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế đấy.
(Trích Ngữ văn 9,  tập một, NXB Giáo dục)
Câu 1:  Đoạn văn trên là lời của ai nói với ai? Lời nói đó được nói trong hoàn cảnh nào. Hình thức ngôn ngữ nào được sử dụng trong đoạn trích? Dấu hiệu giúp em nhận ra điều ấy?
Câu 2: Đọc đoạn trích trên em thấy nhận vật cháu có những phẩm chất gì?
Câu 3. Câu văn: “Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc” giúp em hiểu gì về nhân vật trong truyện?
Câu 4: Từ phẩm chất của nhân vật cháu trong đoạn trích trên và những hiểu biết về thực tế cuộc sống, em hãy trình bày suy nghĩ về nhiệt huyết của thế hệ trẻ Việt Nam đối với con người và cuộc đời trong giai đoạn hiện nay bằng một đoạnvăn có độ dài khoảng 2/3 trang giấy thi.
Câu 1.
- Lời của anh thanh niên nói với bác họa sĩ
- Hoàn cảnh: cuộc trò chuyện của anh thanh niên với bác họa sĩ khi bác lên thăm nhà của anh trên đỉnh Yên Sơn
- Hình thức ngôn ngữ: Đối thoại
- Dấu hiệu: Bắt đầu bằng gạch đầu dòng, báo hiệu lời nói đối thoại trong cuộc giao tiếp.
- Tên nhân vật: anh thanh niên
- Hình thức ngôn ngữ: đối thọai
- Dấu hiệu: dấu gạch đầu dòng đánh dấu lời nói trực tiếp
Câu 2. Phẩm chất của anh thanh niên:
- Có quan niệm đúng đắn về công việc: ta với việc là một đôi, không thấy cô đơn, lẻ loi.
- Anh không lẻ loi, đơn độc mà tìm thấy những người bạn đồng hành trên con đường mình đã chọn: ông kĩ sư vườn rau Sa Pa, anh cán bộ địa chất lập bản đồ sét
- Yêu công việc của mình
- Lối sống đẹp, có tinh thần trách nhiệm cao.
Câu 3: Anh thanh niên là người: Anh đã có những suy nghĩ thật đúng, thật giản dị mà sâu sắc về công việc, về cuộc sống. Có lẽ đây là những tâm sự chân thành và sâu sắc nhất của anh: “…mình vì ai mà làm việc”. Dù đang một mình nhưng anh tự hiểu mình đang cùng với bao nhiêu người khác làm việc, làm việc vì con người, vì cuộc sống, nên không còn thấy cô đơn nữa.
Câu 4. Đoạn văn cần đảm bảo một số nội dung sau:
- Nhiệt huyết là lòng đam mê, hăng say khi thực hiện một công việc nào đó
- Lòng nhiệt huyết là yếu tố cần thiết để giúp chúng ta thành công đặc biệt là thế hệ trẻ.
- Ý nghĩa của lòng nhiệt huyết:
+ Động lực thôi thúc ta không ngừng cố gắng.
+ Là động lực giúp ta vượt qua mọi khó khăn, thử thách
+ Giúp ta vươn đến thành công
+ Thúc đẩy xã hội phát triển….
- Mở rộng:
+ Bên cạnh đó vẫn còn những kẻ sống hợi hợt không có mục tiêu, không có nhiệt huyết phấn đấu
+ Những kẻ như vậy dễ dàng thất bại, và là một trong những yếu tố khiến xã hội thụt lùi
- Liên hệ bản thân
HU?NG D?N H?C T?P
-C?nh s?c thi�n nhi�n Sa Pa.
- V? d?p anh thanh ni�n
- Vẻ đẹp của các nhân vật phụ.
- N?m ch?c n?i dung v� ngh? thu?t c?a t�c ph?m
- Ý nghĩa của truyện.
1. Học bài, tóm tắt văn bản:
2. Soạn bài: Chiếc lược ngà