LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
2
Nằm ở phía Tây bắc của Tổ quốc, Sa Pa là một huyện vùng cao của tỉnh Lào Cai, một vùng đất khiêm nhường, lặng lẽ nhưng ẩn chứa bao điều kỳ diệu của cảnh sắc thiên nhiên
SA PA
3
Khí hậu Sa Pa mát mẻ quanh năm, nhiệt độ không khí trung bình năm là 15ºC. 
Mùa hè không nóng gắt như vùng đồng bằng ven biển
Mùa đông thường có mây mù bao phủ và rất lạnh, nhiệt độ có khi xuống dưới 0°C, thỉnh thoảng có tuyết rơi.
Thời tiết ở Sa Pa một ngày có tới bốn mùa: buổi sáng là tiết trời mùa xuân; buổi trưa tiết trời như vào hạ, buổi chiều mây và sương rơi xuống tạo cảm giác lành lạnh như trời thu và ban đêm là cái rét của mùa đông.
Sa Pa trong sương sớm
Cột cờ Fanxipang cao 3143m
6
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
I. Đọc- Hiểu văn bản
1. Tác giả
Nguyễn Thành Long (1925 – 1991), quê ở huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam
Nhà văn trưởng thành trong cuộc kháng chiến chống Pháp
Là cây bút chuyên về truyện ngắn và kí.
Truyện ngắn của Nguyễn Thành Long nhẹ nhàng, tình cảm, thường pha chất kí và giàu chất thơ.
7
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
I. Đọc- Hiểu văn bản
3. Đọc – Thể loại – Bố cục
Hoàn cảnh sáng tác: Lặng lẽ Sa Pa được viết năm 1970, trong chuyến đi thực tế của tác giả Nguyễn Thành Long, in trong tập “Giữa trong xanh”.
2. Tác phẩm
Đọc: Sgk
Thể loại: Truyện ngắn
PTBĐ: Tự sự
8
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
I. Đọc- Hiểu văn bản
3. Đọc – Thể loại – Bố cục
Đoạn 1 : Từ đầu đến "Kìa anh ta kìa": Bác lái xe giới thiệu với ông hoạ sỹ già và cô kỹ sư 1 người cô độc nhất thế gian.
Đoạn 2: Tiếp theo đến “như thế”: Cuộc gặp gỡ và trò chuyện giữa anh thanh niên với ông hoạ sỹ, cô kỹ sư.
Đoạn 3: Còn lại: Họ chia tay, ông hoạ sỹ và cô kỹ sư trẻ xuống đồi cứ vấn vương vì sao anh thanh niên không tiễn ra tận xe.
9
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
I. Đọc- Hiểu văn bản
Tình Huống Truyện
Cuộc gặp gỡ tình cờ của mấy người khách trên chuyến xe lên Sa Pa với anh thanh niên làm công tác khí tượng trên đỉnh Yên Sơn trong 30 phút.
 Tình huống truyện đơn giản nhưng tạo điều kiện cho nhân vật chính xuất hiện tự nhiên và thể hiện qua cái nhìn và cảm xúc của các nhân vật khác.
 Nổi bật chủ đề truyện : Trong cái lặng lẽ, vắng vẻ trên núi cao Sa Pa, vẫn có bao nhiêu người đang ngày đêm làm việc miệt mài, say mê cho đất nước.
10
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
1.Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa
Sa Pa bắt đầu với những rặng đào
[…] Và với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong lũng hai bên đường.
Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây. Nh?ng cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng nh?ng ngón tay bằng bạc dưu?i cái nhỡn bao che của nh?ng cây tử kinh thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng.
Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lan trên các vòm lá ưu?t sưuong, rơi xuống đưu?ng cái, luồn cả vào gầm xe.
Lúc bấy giờ, nắng đã mạ bạc cả con đèo, đốt cháy rừng cây hừng hực như một bó đuốc lớn.
15
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
1.Bức tranh nên thơ về cảnh đẹp Sa Pa
Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.
những đàn bò lang cổ …
Nắng ... len tới, đốt cháy rừng cây
Những cây thông …màu xanh của rừng.
Mây bị nắng xua, cuộn tròn … lăn ... luồn cả vào gầm xe.
... nắng đã mạ bạc cả con đèo, ... như một bó đuốc lớn.
Vài nét chấm phá, nghệ thuật nhân hóa, so sánh, ngôn ngữ đặc sắc.

Vẻ đẹp thiên nhiên Sa Pa độc đáo, tươi sáng, thơ mộng, đầy sức sống.
16
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
a. Hoàn cảnh sống và làm việc
Anh thanh niên 27 tuổi, sống và làm việc một mình trên đỉnh núi Yên Sơn cao 2600m, quanh năm suốt tháng làm bạn với mây mù và cỏ cây. Theo lời giới thiệu của bác lái xe thì anh là người “cô độc nhất thế gian”, anh “thèm người” đến mức đã chặt cây chắn ngang đường xe chạy chỉ để được gặp và nói chuyện với người một lát.
18
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
a. Hoàn cảnh sống và làm việc
Xuất hiện trong lời giới thiệu của ông lại xe: một trong những người cô độc nhất thế gian.
Hoàn cảnh làm việc một mình trên núi cao, bốn bề chỉ có cây cỏ và sương mù
=> Hoàn cảnh sống đầy khó khăn của người thanh niên trên đỉnh núi khắc nghiệt, không có người bầu bạn nhưng người thanh niên ấy vẫn luôn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình
Cháu ở đây có nhiệm vụ đo gió, đo mưa, đo nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào việc báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản xuất, phục vụ chiến đấu”.   
20
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
a. Hoàn cảnh sống và làm việc
Làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu.
 Công việc gian khổ đòi hỏi tỉ mỉ, chính xác, có tinh thần trách nhiệm cao.
 Gian khổ nhất là phải vượt qua sự cô đơn, vắng vẻ.
21
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
b. Suy nghĩ của anh thanh niên
Sống gắn bó với sự nghiệp của đất nước.
Anh viết đơn xin ra trận không được thì xung phong làm công tác khí tượng trên núi cao.
* Suy nghĩ về cuộc sống
* Suy nghĩ về công việc
Hồi chưa vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, những kĩ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay ngôi sao kia lẻ loi một mình. Bây giờ làm nghề này cháu không nghĩ như vậy nữa vàkhi ta làm việc, ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình được? Huống chi công việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất.
…Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc ?

Chú ấy nói: nhờ cháu có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng. Đối với cháu thật là đột ngột…từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc
…Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc ?

Chú ấy nói: nhờ cháu có góp phần phát hiện một đám mây khô mà ngày ấy, tháng ấy, không quân ta hạ được bao nhiêu phản lực Mĩ trên cầu Hàm Rồng. Đối với cháu thật là đột ngột…từ hôm ấy cháu sống thật hạnh phúc
25
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
b. Suy nghĩ của anh thanh niên
Nhận thức được ý nghĩa công việc mình làm.
Coi trọng công việc của người khác
Hạnh phúc khi được làm việc và cống hiến.
* Suy nghĩ về công việc
=> Chính những suy nghĩ đẹp đã khiến anh thêm yêu cuộc sống và con người, giúp anh có thêm nghị lực để vượt lên, để sống đẹp đầy ý nghĩa.
26
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
c. Lối sống của anh thanh niên
“Một căn nhà ba gian, sạch sẽ, với bàn ghế, sổ sách, biểu đồ, thống kê, máy bộ đàm…một góc trái với chiếc giường con, một chiếc bàn học, một giá sách”

Anh thường gửi bác lái xe mua sách. Khi bác lái xe đưa gói sách cho anh, anh “mừng quýnh”.
“Cô gái … ngồi ngay xuống chiếc bàn học con, lật xem bìa một cuốn sách rồi để lại nguyên lật mở như cũ.”
28
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
c. Lối sống của anh thanh niên
Sắp xếp nhà cửa ngăn nắp, gọn gàng, khoa học.
Đọc sách, trồng hoa, nuôi gà
 Sống có văn hóa, có tâm hồn
* Thái độ với mọi người
Anh con trai, rất tự nhiên như với một người bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng rất tự nhiên, cô đỡ lấy

Tôi cắt thêm mấy cành nữa. Rồi cô muốn lấy bao nhiêu nừa, tùy ý. Cô cứ cắt một bó rõ to vào. Có thể cắt hết, nếu cô thích. Tôi không biết kỉ niệm thế nào cho thật long trọng ngày hôm nay. Bác và cô là đoàn khách thứ hai đến thăm nhà tôi từ Tết. Và cô là cô gái thứ nhất từ Hà Nội lên tới nhà tôi từ bốn năm nay
30
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
Tình thân với bác lái xe, gửi vợ bác lái xe củ tam thất.
Đón tiếp khách nồng nhiệt, ân cần chu đáo: tặng hoa, mời trà, vui vẻ trò chuyện.
Từ chối khi thấy bác họa sĩ vẽ mình, giới thiệu người khác xứng đáng hơn.
Quý trọng thời gian gặp gỡ: đếm từng phút, tiếc rẻ khi chỉ còn năm phút.
Xúc động khi chia tay: quay mặt đi, tặng làn trứng, không dám tiễn khách dù chưa đến giờ “ốp”.
* Thái độ với mọi người
 Chân thành, cởi mở, hiếu khách, khiêm tốn.
31
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
2. Nhân Vật Anh Thanh Niên
* Thái độ với mọi người
=> Anh thanh niên là hình ảnh tiêu biểu cho những con người ở Sa Pa, là chân dung con người lao động mới trong công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước.
32
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
3. Các nhân vật khác
* Ông họa sĩ
Người từng trải, yêu cuộc sống, có những suy nghĩ sâu sắc về nghệ thuật, về con người.
* Cô kĩ sư
Xúc động trước cuộc sống và tâm hồm anh thanh niên.
Cô đánh giá đúng hơn về mối tình nhạt nhẽo đã từ bỏ và yên tâm hơn với quyết định của mình: lựa chọn một cuộc sống có ý nghĩa.
 Bừng dậy những tình cảm đẹp khi bắt gặp ánh sáng từ một tâm hồn đẹp.
33
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
II. Tìm hiểu nội dung
3. Các nhân vật khác
* Bác lái xe
: Cởi mở , vui tính
* Các nhân vật không xuất hiện
Anh bạn đồng nghiệp cũng lặng lẽ cống hiến trên đỉnh Phan-xi-păng cao 3142m.
Ông kĩ sư vườn rau Sa Pa hết lòng với công việc.
Anh cán bộ nghiên cứu sét 11 năm trời không một ngày nào xa cơ quan.
Ông bố anh xung phong đi bộ đội.

=> Lòng yêu mến, cảm phục những con người sống và làm việc lặng lẽ, quên mình, cống hiến sức lực và trí tuệ cho nhân dân, Tổ quốc.
34
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
III. Tổng kết
1. Nội dung
L?ng l? Sa Pa l� c�u chuy?n v? cu?c g?p g? v?i nh?ng con ngu?i trong m?t chuy?n di th?c t? c?a nh�n v?t ơng h?a si, qua dĩ, t�c gi? th? hi?n ni?m y�u m?n d?i v?i nh?ng con ngu?i cĩ l? s?ng cao d?p dang l?ng l? qu�n mình c?ng hi?n cho T? qu?c.
35
LẶNG LẼ SAPA
Nguyễn Thành Long
III. Tổng kết
2. Nghệ Thuật
Tạo tình huống truyện tự nhiên, tình cờ, hấp dẫn.
Xây dựng đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm.
Nghệ thuật tả cảnh thiên nhiên đặc sắc; miêu tả nhân vật với nhiều điểm nhìn.
Kết hợp giữa kể với tả và nghị luận.
Tạo tính chất trữ tình trong tác phẩm truyện.