Văn bản: LÃO HẠC - Nam Cao
Tiết 12,13,14
1. Tìm hiểu chung
- Tên thật: Trần Hữu Tri
- Sinh : 1915 - 1951
- Quê: Hòa Hậu - Lí Nhân - Hà Nam
Là nhà văn tiêu biểu nhất của trào lưu hiện thực thời kì 1940 - 1945, thu?ng vi?t v? hỡnh ?nh ngu?i nụng dõn v� nh?ng tri th?c nghốo s?ng mũn m?i, th? hi?n nh?ng ban khoan day d?t tru?c s? ph?n con ngu?i
Van ụng gi�u tri?t lớ, m?a mai, chua chỏt, d?ng dung l?nh lựng m� tr�n d?y thuongcarm tha thi?t.
1 - tác giả
Trăng sáng
Lão Hạc
Truyện ngắn
1941
1942
1943
1944
Một đám cưới
(1944)
-Tác phẩm chính
Truyện dài
Lão Hạc
Truyện ngắn "Lão Hạc" là truyện ngắn xuất sắc viết về người nông dân, đăng lên báo lần đầu năm 1943
2. Tác phẩm
Phương thức biểu đạt: tự sự kết hợp
với miêu tả, biểu cảm, ngh? lu?n
- Nhân vật chính: Lão Hạc.
- Ngôi kể thứ nhất (nhân vật ông giáo).
Tóm tắt
Lão Hạc nhà nghèo, vợ đã mất. Lão sống cảnh gà trống nuôi con. Lão Hạc rất khổ tâm vì không đủ tiền cưới vợ cho con. Nguời con trai phẫn chí bỏ đi làm đồn điền cao su biền biệt hơn một năm chẳng có tin tức gì. Lão sống lủi thủi một mình với "cậu Vàng". Lão cố làm thuê làm mướn kiếm ăn, còn tiền thu được từ hoa lợi của mảnh vườn lão dành dụm chờ con về để cuới vợ cho con. Sau trận ốm dài hai tháng, tiền dành dụm cạn kiệt. Rồi bão lại phá sạch hoa màu, lão Hạc lâm vào tình cảnh đói deo đói dắt. Lão Hạc đau lòng quyết định bán "cậu Vàng" đi. Sau đó lão nhờ ông giáo giữ hộ mảnh vuườn khi nào con trai lão về trao lại cho nó. Lão Hạc lại gửi ông giáo 30 đồng bạc để khi chết có tiền ma chay. Từ đó lão từ chối tất cả mọi sự giúp đỡ của ông giáo. Khi không còn kiếm được gì để ăn lão đã xin bả chó tự tử, lão chết thật đau đớn vật vã thê thảm. Lão ra đi để lại trong lòng ông giáo một nỗi ngậm ngùi xót xa.
II. Đọc - hiểu văn bản
1.Nhân vật Lão Hạc
a) Hoàn cảnh:
- Nhà nghèo, già cả
- Vợ mất, con trai đi phu đồn điền
- Sống 1 mình với cậu Vàng
Làm thuê để sống.
Ốm đau, thiên tai, mất màu, đói deo, đói dắt
.
_ - > Nghốo kh?, cụ don, b?t h?nh
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
* Tình cảm đối với "cậu Vàng".
+ Gọi con chó là : "cậu Vàng"
+ Bắt rận, đem ra ao tắm
+ Cho ăn cơm .cái bát như một nhà giàu
+ Nhắm vài miếng lại gắp cho nó một miếng
+ Chửi yêu nó, nói với nó.cháu bé về bố nó
+ To tiếng dọa, nắm lấy nó, ôm đầu nó
+ Dập nhè nhẹ vào lưng nó và dấu dí.
Tình yêu tha thiết với loài vật
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
* Tình cảm đối với "cậu Vàng".
* Sau khi bán "cậu Vàng"
+ Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu
+ Đôi mắt lão ầng ậc nước
+ Mặt.co rúm, vết nhăn xô lại, ép.nước mắt...
+ Cái đầu... ngoẹo.miệng móm mém.mếu.
+ Lão hu hu khóc
- Từ tượng hình
Tâm trạng đau khổ tột cùng
- Từ tượng thanh
Nỗi niềm xót xa ân hận
"Thì ra tôi già .lừa một con chó"
Thái độ chua chát, ngậm ngùi, mặc cảm là kẻ có tội
- Người sống tình nghĩa thủy chung, yêu thương loài vật
- Người cha có tình yêu thương con sâu sắc.
Văn bản: LÃO HẠC - Nam Cao
Tiết 12,13,14
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
b - Vi?c l�m c?a lóo H?c tru?c khi ch?t
- Nhờ ông giáo
- Giữ hộ ba sào vườn cho con trai
- Gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình
- Duy trì cuộc sống : Ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc.
- Từ chối mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch .
- Phẩm chất: Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh giá làm người, gi�u lũng t? tr?ng
- Số phận con người nghèo khổ, cô độc trong sự trong sạch
1- Nhân vật lão Hạc
a - Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán "cậu Vàng"
b - Việc làm của lão Hạc trưuớc khi chết
c - Cái chết của lão Hạc
* Nguyên nhân: đói khổ, túng quẫn đẩy lão đến cái chết như một hành động tự giải thoát , vỡ thuong con, lũng t? tr?ng,
"Lão Hạc.vật vã.,đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc. Lão tru tréo, bọt mép sùi ra.giật mạnh .Lão vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết."
-> Từ tượng hình, tượng thanh: Cái chết dữ dội, dau d?n
- Bộc lộ rõ số phận và nhân phẩm của người nông dân nghèo trớc cách mạng tháng tám 1945: Nghèo khổ, bế tắc cùng đuờng, giàu tình thương và lòng tự trọng.
- Tố cáo mạnh mẽ chế độ tàn ác bất nhân của xã hội phong kiến, thuong c?m., ni?m tin v�o nhõn cỏch con ngu?i.
2- Nhân vật ông giáo
* Tình cảm đối với lão Hạc
- C?m xỳc khi th?y lóo H?c dau kh? vỡ bỏn con chú "tôi muốn ôm choàng lấy lão mà khóc"
Nỗi xót thương đồng cảm
- Lời nói: “…¤ng con m×nh ¨n khoai, uèng n­íc chÌ, råi hót thuèc lµo… thÕ lµ s­íng”
Sự an ủi, sẻ chia, tình làng nghĩa xóm thân thiết gần gũi
+ "Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh thoảng giúp ngấm ngầm lão"
- Vi?c l�m giữ hộ lão Hạc mảnh vườn và ba mươi đồng bạc.
2- Nhân vật ông giáo
*Những suy nghĩ về cuộc đời
Khi nói chuyện với vợ :
" Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta.không bao giờ ta thương"
Khi nói chuyện với Binh Tư:
"Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn"
- Buồn vì: Đói nghèo có thể đổi trắng thay đen biến người luơng thiện như lão Hạc thành kẻ trộm cắp như Binh Tư. Đáng buồn vì đáng để ta thất vọng.
- Buồn vì: Một con người như lão Hạc đành phải biến chất vì không còn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày.
2- Nhân vật ông giáo
Chứng kiến lão Hạc chết:
- Vì không có gì hủy hoại đuược nhân phẩm người lương thiện như lão Hạc, để ta có quyền hy vọng và tin tưởng ở con người
"Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn
"Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác"
- Vì người tốt như lão Hạc mà vẫn hoàn toàn vô vọng, phải tìm đến cái chết như là sự giải thoát tự nguyện và bất đắc dĩ. Mặt khác lão Hạc chết không phải ai cũng biết rõ nguyên nhân.
Người hiểu đời, hiểu người, có lòng vị tha cao cả và chan chứa một tình thương, lòng nhân ái sâu sắc.
- Người trọng nhân cách không mất lòng tin vào những điều tốt đẹp của con ngưuời
* Nghệ thuật
* Nội dung
-Chọn ngôi kể thứ nhất làm câu chuyện tr? nên gần gũi, quen thuộc , dẫn dắt tự nhiên linh hoạt và có tính thuyết phục cao.
- Nghệ thuật phân tích tâm lí già dặn, kể chuyện chân thực, màu sắc trữ tình đan xen lẫn những triết lí sâu sắc.
- Nam Cao khắc họa thành công nhân vật lão Hạc: Nghèo đói nhưng nhân hậu, chất phác rất mực yêu con.
- Tấm lòng yêu thương , trân trọng đối với người nông dân trong xã hội cũ của nhà văn Nam Cao.
Luyện tập
* Câu 1: Tác phẩm Lão Hạc đưuợc viết theo thể loại nào ?
A - Truyện dài
B - Truyện ngắn
C - Truyện vừa
D - Tiểu thuyết
* Câu 2 : ý nào nói đúng nhất nội dung của truyện Lão Hạc?
A - Tác động của cái đói , miếng ăn đến đời sống của con nguời
B - Phẩm chất cao quý của nguười nông dân.
C - Số phận đau thương của ngưuời nông dân.
D - Cả ba ý kiến trên đều đúng.
B
D
*Câu 3: Trong tác phẩm, lão Hạc hiện lên là một con ngưuời nhuư thế nào?
A - Là một người có số phận đau thương nhưng có phẩm chất cao quý.
B - Là người nông dân sống ích kỉ đến mức gàn dở, ngu ngốc.
C - Là người nông dân có thái độ sống vô cùng cao thượng.
D - Là người nông dân có sức sống tiềm tàng mạnh mẽ
* Câu 4: Điều gì lớn nhất ở người nông dân đã khiến Nam Cao bày tỏ thái độ trân trọng sâu sắc, qua nhân vật lão Hạc?
A - Tình cảnh khốn cùng của họ.
B - Lòng yêu thương đối với con cái và với cả con vật nuôi
C - ý thức tự trọng và nhân cách cao đẹp
hướng dẫn về nhà
- Học thuộc tóm tắt văn bản: Lão Hạc
Viết đoạn văn ngắn nêu cảm nghĩ của em về nhân vật lão Hạc?
Hỡnh ?nh ngu?i nụng dõn trong " T?c nu?c v? b?", " Lóo H?c"?
Tỡm d?c tỏc ph?m vi?t v? ngu?i nụng dõn c?a Nam Cao?
- Đọc bài: Liờn k?t cỏc do?n van trong van b?n
Cảm ơn các em đã xây dựng bài