Ng­êi thùc hiÖn : §oµn ThÞ Thu H­¬ng

Tr­êng THCS Lª Quý §«n
KIỂM TRA BÀI CŨ

__

*Em hãy giải thích ý nghĩa nhan đề VB _Tức nước vỡ bờ_. Nêu khái quát vẻ đẹp của nhân vật chị Dậu trong đoạn trích.
LÃO HẠC

_ - Nam Cao - _
Các sự việc chính
- Lão Hạc là người cô đơn, vợ mất, con bỏ đi đồn điền cao su, lão nuôi, yêu quý con Vàng, kỷ niệm của con trai lão.
*Lão Hạc bị ốm kéo dài 2 tháng 18 ngày, bão lũ -> lão phải tiêu vào tiền dành dụm cho con

- Lão Hạc phải bán con Vàng
- Nhờ ông giáo trông hộ vườn, giữ tiền ma chay cho mình → tự tử bằng bả chó
_ Truyện kể về Lão Hạc – một người hàng xóm của ông giáo. Nhà lão nghÌo, vî mÊt sớm. L·o sèng c¶nh gµ trèng nu«i con. L·o H¹c rÊt khæ t©m v× kh«ng ®ñ tiÒn c­íi vî cho con. Ngưêi con trai phÉn chÝ bá ®i lµm ®ån ®iÒn cao su biÒn biÖt h¬n mét n¨m ch¼ng cã tin tøc g×. L·o sèng lñi thñi mét m×nh víi “cËu Vµng”. L·o cè lµm thuª lµm m­ín kiÕm ¨n, cßn tiÒn thu ®­îc tõ hoa lîi cña m¶nh v­ên l·o dµnh dôm chê con vÒ ®Ó cưíi vî cho con. Sau trËn èm hai th¸ng mười tám ngày, tiÒn dµnh dôm c¹n kiÖt. Råi b·o lũ ph¸ s¹ch hoa mµu, l·o H¹c l©m vµo t×nh c¶nh ®ãi deo ®ãi d¾t. L·o H¹c ®au lßng quyÕt ®Þnh b¸n “cËu Vµng” ®i. Sau ®ã l·o nhê «ng gi¸o gi÷ hé m¶nh v­ên khi nµo con trai l·o vÒ trao l¹i cho nã. L·o H¹c l¹i göi «ng gi¸o 30 ®ång b¹c ®Ó khi chÕt cã tiÒn ma chay. Tõ ®ã l·o tõ chèi tÊt c¶ mäi sù gióp ®ì cña «ng gi¸o. Khi kh«ng cßn kiÕm ®­îc g× ®Ó ¨n l·o xin b¶ chã tự tö, l·o chÕt ®au ®ín, vËt v·, thª th¶m. L·o ra ®i ®Ó l¹i trong lßng «ng gi¸o mét nçi ngËm ngïi xãt xa._
Nam Cao

1. Tác giả: Nam Cao (1917- 1951)

- Tên thật: Trần Hữu Tri

- Quê: Hà Nam

- Là nhà văn hiện thực xuất sắc viết về người nông dân nghèo đói bị vùi dập và người trí thức nghèo sống mòn mỏi, bế tắc trong xã hội cũ.
_+ Ông sinh ra và lớn lên ở vùng chiêm chũng, ông hiểu sâu sắc cảnh nghèo khó, lam lũ của người nông dân và thấy đc bản chất tốt đẹp của họ nên ông cảm thông, bênh vực người nông dân và tố cáo XHPK…_

_ + Trước CM ông thường viết về người nông dân và trí thức TTS nghèo. Sau CM, ông tham gia CM và phục vụ K/C, CM…. _

_ + Ông là người có quan niệm tiến bộ trong cách nhìn nhận, đánh giá con người._

_+ Ông là nhà văn xuất sắc trong trào lưu VH hiện thực giai đoạn 30 - 45 và là ngòi bút văn xuôi với những sáng tác rất mực chân thực, thấm đượm tinh thần nhân đạo, là bậc thầy của truyện ngắn Việt Nam._

Nam Cao
Truyện ngắn

1941

1942

1943

1944

Truyện dài

1944

2. Tác phẩm

Truyện ngắn

Truyện ngắn

Truyện ngắn

Truyện ngắn

Truyện ngắn

1941

1942

1943

1941

1942

1944

1943

1941

1942

1944

Truyện dài

1944

Truyện dài

1944

Truyện dài

1944

Trăng sáng

Lão Hạc

Trăng sáng

Trăng sáng

Trăng sáng
- Xuất xứ: Lão Hạc là một tác phẩm tiêu biểu của nhà văn Nam Cao được đăng báo lần đầu năm 1943.

2. Tác phẩm

-Ph­¬ng thøc biÓu ®¹t: tù sù kÕt hîp víi miªu t¶, biÓu c¶m.

- Ng«i kÓ thø nhÊt (nh©n vËt «ng gi¸o).
Bố cục văn bản

Phần 1: _từ đầu -> thêm đáng buồn): TT của LH xung quanh việc bán chó._

- Phần 2: còn lại Cái chết của Lão Hạc

2 phần
_- Nhµ nghÌo, vî chÕt . Con ®i b»n bÆt, l·o thui thñi mét m×nh, chØ cã con vµng lµm b¹n…èm 2 th¸ng 18 ngµy, mÊt viÖc, b·o lò… l·o ®ãi deo ®ãi d¾t…ph¶i b¸n con Vµng... ¨n khoai, cñ r¸y, rau m¸, cñ chuèi... cuèi cïng ¨n b¶ chã._

_T×m c¸c chi tiÕt giíi thiÖu hoµn c¶nh cña l·o H¹c?_

_Em cã nhËn xÐt g× vÒ c¸ch giíi thiÖu vµ sö dông ng«n ng÷ kÓ chuyÖn cña t¸c gi¶ ? Tõ ®ã em hiÓu g× vÒ t×nh c¶nh cña l·o H¹c?_

_- _Giíi thiÖu cô thÓ, ng«n ng÷ tù sù theo cÊp ®é t¨ng tiÕn
* Tr­íc khi b¸n chã
_Gäi nã lµ cËu Vµng nh­ bµ hiÕm hoi gäi ®øa con cÇu tù. Cho ¨n b»ng b¸t nh­ nhµ giµu, ¨n g× còng chia cho nã, ch¨m sãc, t©m sù víi nã…yªu th­¬ng cËu Vµng, coi nã nh­ mét ng­êi b¹n…_

_ V× sao l·o yªu quý nã nh­ vËy mµ l¹i quyÕt ®Þnh b¸n nã ®i?_
*Khi kÓ chuyÖn b¸n chã

_ _

__

_ L·o cè làm ra vÎ vui vÎ... c­êi nh­ mÕu; ®«i m¾t Çng Ëng n­íc... MÆt ®ét nhiªn co róm l¹i…. Nh÷ng vÕt nh¨n x« l¹i Ðp cho n­íc m¾t ch¶y ra… ®Çu ngoÑo vÒ mét bªn và c¸i miÖng mãm mÐm… mÕu nh­ con nÝt, hu hu khãc._

__

* Miªu t¶ cô thÓ, tinh tÕ diÔn biÕn nÐt mÆt, tõ

ng÷ gîi t¶
Mét c¶nh trong phim khi L·o Hạc kể chuyện b¸n chã
* Khi kÓ chuyÖn b¸n chã

__

_ _

_ L·o cè làm ra vÎ vui vÎ... c­êi nh­ mÕu; ®«i m¾t Çng Ëng n­íc... MÆt ®ét nhiªn co róm l¹i…. Nh÷ng vÕt nh¨n x« l¹i Ðp cho n­íc m¾t ch¶y ra… ®Çu ngoÑo vÒ mét bªn và c¸i miÖng mãm mÐm… mÕu nh­ con nÝt, hu hu khãc._

__

_T¹i sao ®· quyÕt ®Þnh b¸n chã mµ l·o H¹c vÉn khãc? TiÕng khãc cña l·o H¹c cã ý nghÜa g×?_

*_Khèn n¹n... Nã cã biÕt g× ®©u... Th× ra t«i giµ råi… cßn ®¸nh lõa con chã, nã kh«ng ngê t«i nì t©m lõa nã._
_NhËn xÐt viÖc sö dông kiÓu c©u vµ c¸ch miªu t¶ _

_cña t¸c gi¶ trong ®o¹n v¨n?_

*_ Sö dông c©u v¨n ng¾n, c©u c¶m, dÊu chÊm _

_löng, miªu t¶ diÔn biÕn t©m lý phï hîp_
* Miªu t¶ cô thÓ, tinh tÕ diÔn biÕn nÐt mÆt, tõ ng÷ gîi t¶

_ Lão nhờ ông giáo 2 việc: Gửi ba sào vườn cho con trai và 30 đồng bạc để lo ma chay_
_ Lão nhờ ông giáo 2 việc: Gửi ba sào vườn cho con trai và 30 đồng bạc để lo ma chay_
*Cách trình bày dài dòng, vòng vo nhưng phù hợp với tâm lí nhân vật

_ - Những điều lão Hạc nhờ cậy ông giáo xét cho cùng là vì ai? Qua đó chứng tỏ lão Hạc là người ntn?_
- HS thảo luận nhóm 2 em trong 2'
_ Luôn mấy hôm, lão chế được món gì, ăn món ấy... từ chối tất cả mọi sự giúp đỡ._
_ Luôn mấy hôm, lão chế được món gì, ăn món ấy... từ chối tất cả mọi sự giúp đỡ._
*_Sử dụng phép liệt kê kết hợp với lời bình luận_

_Lão vật vã trên giường, đầu tóc rũ rưỡi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc, tru tréo, bọt mép sùi ra…chết đau đớn và bất thình lình_
- Xây dựng tình huống bất ngờ
cách miêu tả cụ thể bằng những từ tượng thanh, tượng hình
_ - Nguyên nhân nào dẫn đến cái chết của lão Hạc? Cái chết của lão Hạc có ý nghĩa ntn?_
_ - Nguyên nhân nào dẫn đến cái chết của lão Hạc? Cái chết của lão Hạc có ý nghĩa ntn?_
- Thảo luận nhóm theo KT đắp bông tuyết trong 3'
* Nguyên nhân cái chết của lão Hạc:
- Do tình cảnh đói khổ, túng quẫn
- Do lòng yêu thương con và lòng tự trọng
->tố cáo XHPK bất công vô nhân đạo...
_ Khi nghe lão Hạc kể chuyện về việc định bán chó thì dửng dưng... khi hiểu ra thì thông cảm_
_ Khi nghe lão Hạc kể chuyện về việc định bán chó thì dửng dưng... khi hiểu ra thì thông cảm_
_ Khi nghe tin lão Hạc xin bả chó ông giáo nghĩ "... Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày thêm một đáng buồn“_
_ - Tình huống bất ngờ_
_ Khi chứng kiến cái chết của lão Hạc: "Không cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn....một nghĩa khác”_
_- Kể xen lẫn với bình luận_
Thảo luận nhóm 4 em trong 2' CH SGK T 34.
*Thảo luận nhóm 4 em trong 2' CH SGK T 34.

"_Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta...che lấp mất“_

*Lời triết lí xen lẫn cảm xúc trữ tình xót xa
- “ Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…”.

*“ Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác”

Tại sao ông giáo lại có những suy nghĩ trái ngược như thế? Em hiểu những ý nghĩ đó của ông giáo như thế nào?
Th¶o luËn nhãm

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

20

30

40

50

60

70

80

90
3. Nhân vật ông Giáo

_* _Tình cảm đối với lão Hạc

- “_Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà khóc”_

- _“Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh thoảng giúp ngấm ngầm lão”_

- Giữ hộ lão Hạc mảnh vườn và ba mươi đồng bạc

-Đồng cảm, xót thương cho hoàn cảnh Lão Hạc.

- Luôn tìm cách giúp đỡ, an ủi và tỏ lòng quý trọng nhân cách Lão Hạc.

Em thấy thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với lão Hạc như thế nào?
* Suy nghĩ của ông Giáo về cuộc đời

- Khi nói chuyện với Binh Tư

_“Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn”_

+ Buồn vì: đói nghèo có thể đổi trắng thay đen, biến người lương thiện như LH trở thành kẻ trộm cắp như Binh Tư

+ Buồn vì: một con người như LH đành phải biến chất vì không còn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày

- Khi chứng kiến lão Hạc chết

_“Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn”_

+ Vì không có gì hủy hoại được nhân phẩm của người lương thiện như LH để ta có quyền hy vọng và tin tưởng ở con người.

“Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác”

+ Vì người tốt như LH mà hoàn toàn vô vọng, phải tìm đến cái chết như một sự giải thoát tự nguyện và bất đắc dĩ - Khi nói chuyện với vợ:
- Khi nói chuyện với vợ:
_“ Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ…không bao giờ ta thương”_

+ Đây là lời triết lý lẫn cảm xúc trữ tình xót xa.

+ Khẳng định 1 thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo : Cần phải quan sát, suy nghĩ, nhìn nhận con người sống quanh mình bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương.

+ Nêu một phương pháp đúng đắn, sâu sắc khi đánh giá con người: phải biết đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của người khác thì mới hiểu và cảm thông đúng.

Ông giáo là người hiểu đời, hiểu người, chan chứa tình yêu thương và lòng nhân ái sâu sắc. Người trọng nhân cách không mất niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người.

* _Nghệ thuật:_
* _Nghệ thuật:_
+ Kể xen lẫn lời bình luận
+ MT d/biến tâm lý n/vật qua h/động, nét mặt
+ XD tình huống độc đáo, cách dẫn truyện tự nhiên, XD nhân vật điển hình...
* _ND_: Truyện phản ánh chân thực số phận nghèo khó, đáng thương của người nông dân trong XH cũ và ca ngợi vẻ đẹp trong sáng của họ…
Em hiểu gì về người nông dân VN trước cách mạng tháng Tám qua nhân vật Lão Hạc?
Em hiểu gì về người nông dân VN trước cách mạng tháng Tám qua nhân vật Lão Hạc?
*Cuộc sống cực khổ

*Phẩm chất tốt đẹp

*Có tinh thần phản pháng
Qua đoạn trích _Tức nước vỡ bờ_ trích trong tác phẩm _Tắt đèn_ của NTT và truyện ngắn _Lão Hạc_ của nhà văn Nam Cao, em có suy nghĩ gì về vẻ đẹp của người nông dân trong xã hội cũ?
Qua đoạn trích _Tức nước vỡ bờ_ trích trong tác phẩm _Tắt đèn_ của NTT và truyện ngắn _Lão Hạc_ của nhà văn Nam Cao, em có suy nghĩ gì về vẻ đẹp của người nông dân trong xã hội cũ?
1.Hä lµ những ng­êi sèng l­¬ng thiÖn, hiÒn lµnh, tèt bông
1.Hä lµ những ng­êi sèng l­¬ng thiÖn, hiÒn lµnh, tèt bông
2.Hä lµ những con ng­êi nh©n hËu, giµu tình yªu th­¬ng, giµu ®øc hy sinh
3.Hä lµ những con ng­êi cã ý thøc vÒ nh©n c¸ch vµ lßng tù träng.
4.Hä cã søc sèng tiÒm tµng, m¹nh mÏ chèng l¹i ¸p bøc, c­êng quyÒn
III.Tổng kết

1. Nghệ thuật

2. Nội dung

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể là nhân vật hiểu, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với LH.

- Nghệ thuật phân tích tâm lí già dặn, kể chuyện chân thực, màu sắc trữ tình đan xen triết lí sâu sắc.

- Xây dựng được nhân vật có tính cá thể hóa cao

- Tác phẩm phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước CMT8 qua tình cảnh của LH: nghèo túng, không có lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con và không phiền hà hàng xóm.

- Cảm thông, trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng.

Ý nghĩa cái chết
Ý nghĩa cái chết
*thể hiện lòng thương con vô hạn *Thể hiện lòng tự trọng cao độ *Có ý nghĩa tố cáo xã hội sâu sắc
Cái chết của lão Hạc có ý nghĩa như thế nào?
Thái độ, tình cảm của nhân vật “ tôi” đối với lão Hạc?

Thái độ của nhân vật “tôi” khi nghe lão Hạc kể chuyện

Những ý nghĩa của nhân vật “tôi” về tình cảm,nhân cách của lão Hạc. Khi nghe Binh Tư cho biết lão Hạc xin hắn bả chó để bắt một con chó hàng xóm thì nhân vật “tôi” cảm thấy _cuộc đời quả thật…đáng buồn, _nhưng khi chứng kiến cái chết đau đớn của lão Hạc, “tôi” lại nghĩ: _Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác. _
*Khi nghe Binh Tư cho biết lão Hạc xin hắn bả chó để bắt một con chó hàng xóm thì nhân vật “tôi” cảm thấy _cuộc đời quả thật…đáng buồn, _nhưng khi chứng kiến cái chết đau đớn của lão Hạc, “tôi” lại nghĩ: _Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác. _ *Em hiểu ý nghĩ đó của nhân vật tôi như thế nào?
Trong truyện này, chi tiết lão Hạc xin bả chó của Binh Tư có một vị trí nghệ thuật quan trọng.
*Trong truyện này, chi tiết lão Hạc xin bả chó của Binh Tư có một vị trí nghệ thuật quan trọng. *Nó chứng tỏ ông lão giàu lòng tự trọng ấy đã đi đến quyết định cuối cùng. *Nó còn có ý nghĩa _đánh lừa - _chuyển ý nghĩ tốt đẹp của ông giáo và người đọc về lão Hạc sang một hướng trái ngược. _Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn - _nó đẩy những con người đáng kính như lão Hạc đến con đường cùng, bị tha hóa. Với câu nói của Binh Tư:

_ - Lão làm bộ đấy! Thật ra lão chỉ tẩm ngẩm thế, nhưng cũng ra phết chứ chả vừa đâu…_
tình huống truyện được đẩy lên đỉnh điểm.
Cái chết đau đớn của lão Hạc lại khiến ông giáo giật mình mà ngẫm nghĩ về cuộc đời. _Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn bởi may mà ý nghĩa trước đó của mình đã không đúng, bởi còn đó những người cao quý như lão Hạc_.
*Cái chết đau đớn của lão Hạc lại khiến ông giáo giật mình mà ngẫm nghĩ về cuộc đời. _Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn bởi may mà ý nghĩa trước đó của mình đã không đúng, bởi còn đó những người cao quý như lão Hạc_. *Nhưng cuộc đời lại đáng buồn theo nghĩa: Con người có nhân cách cao đẹp như lão Hạc mà không được sống. Sao ông lão đáng thương, đáng kính như vật mà phải chịu cái chết vật vã, dữ dội đến thế này!
Tại sao lão Hạc lại tự tử bằng cách ăn bả chó?
*Tại sao lão Hạc lại tự tử bằng cách ăn bả chó? *Sao lão không chọn cái chết lặng lẽ, êm dịu hơn?
- Dường như ở cách lựa chọn này có một ý muốn tự trừng phạt ghê gớm.

- Nó càng chứng tỏ đức tính trung thực, lòng tự trọng đáng quý ở lão Hạc.

- Cái chết càng gây ấn tượng mạnh ở người đọc.
Theo em cái hay của truyện thể hiện rõ nhất ở những điểm nào?

* Ngôn ngữ sinh động, ấn tượng, giàu tính tạo hình và sức gợi cảm

* Bút pháp khắc họa nhân vật

* Nghệ thuật kể chuyện: dẫn dắt, tạo tình huống, gỡ nút… _Việc truyện được kể bằng lời của nhân vật “ tôi” đem lại hiệu quả nghệ thuật gì?_
*Nhờ cách kể này, câu chuyện trở nên gần gũi, chân thực. Tác giả như kéo người đọc cùng nhập cuộc, cùng sống, chứng kiến với các nhân vật. Vì thế, ở đây không hề gợn lên một chút nghi ngờ về sự tưởng tượng, sắp xếp mà người đọc thấy đúng là câu chubyện thực của đời đã diễn ra. *Khi tác giả nhập vai thành nhân vật “tôi” để kể ở ngôi thứ nhất, câu chuyện được dẫn dắt tự nhiên, linh hoạt. Cốt truyện có thể được linh hoạt dịch chuyển không gian, thời gian, có thể kết hợp tự nhiên giữa kể với tả, với hồi tưởng bộc lộ trữ tình. *Chọn cách kể này, tác phẩm có nhiều giọng điệu. Tác phẩm có thể vừa tự sự vừa trữ tình, đặc biệt có khi hòa lẫn những triết lí sâu sắc. Vì thế, truyện ngắn _Lão Hạc _cũng như nhiều tác phẩm khác của Nam Cao- kết hợp nhuần nhuyễn giữa hiện thực với trữ tình.
Em hiểu g× vÒ nhµ v¨n Nam Cao qua đoạn văn sau:
Em hiểu g× vÒ nhµ v¨n Nam Cao qua đoạn văn sau:
_Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ, thì ta chỉ thấy họ gàn dở, ngu ngốc, bần tiện, xấu xa, bỉ ổi…tòan những cớ để cho ta tàn nhẫn; không bao giờ ta thấy họ là những người đáng thương, không bao giờ ta thương._
Đây là lời triết lí lẫn cảm xúc trữ tình xót xa của Nam Cao.
*Đây là lời triết lí lẫn cảm xúc trữ tình xót xa của Nam Cao. *Với triết lí trữ tình này, Nam Cao khẳng định một thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo: cần phải biết quan sát, suy nghĩ đầy đủ về những con người hàng sống quanh mình, cần phải nhìn nhận họ bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương. Vấn đề “đôi mắt” này đã trở thành một chủ đề sâu sắc, nhất quán ở sáng tác của Nam Cao. Ông cho rằng con người chỉ xứng đáng với danh nghĩa con người khi biết đồng cảm với mọi người xung quanh, khi biết nhìn ra và trân trọng, nâng niu những điều đáng thương, đáng quý ở họ. *Nam Cao đã nêu lên một phương pháp đúng đắn, sâu sắc khi đánh giá con người: Ta cần biết tự đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của họ thì mới có thể hiểu đúng, cảm thông đúng.
Qua các tác phẩm này người đọc hiểu được tình cảnh nghèo khổ, bế tắc của tầng lớp nông dân bần cùng trong xã hội thực dân nửa phong kiến.
Qua đoạn trích _Tức nước vỡ bờ _và truyện ngắn _Lão Hạc_

_ _em hiểu thế nào về cuộc đời và tính cách người nông dân

trong xã hội cũ?

*Qua các tác phẩm này người đọc hiểu được tình cảnh nghèo khổ, bế tắc của tầng lớp nông dân bần cùng trong xã hội thực dân nửa phong kiến. *Từ các tác phẩm này, chúng ta thấy được vẻ đẹp tâm hồn cao quý, lòng tận tụy hi sinh vì người thân…của người nông dân.
Gợi ý
a. Tâm trạng của lão Hạc xung quanh việc bán “cậu Vàng”

_* Tình cảm của lão Hạc đối với “cậu Vàng”:_

lão Hạc có tình cảm như thế nào với con chó Vàng? Tìm những chi tiết cho thấy rõ điều đó?

+ Gọi con chó là cậu Vàng như một bà hiếm hoi gọi con cái

+ Bắt rận, đem ra ao tắm

+ Cho ăn cơm….cái bát như một nhà giàu

+ Nhắm vài miếng lại gắp cho nó một miếng

+ Chửi yêu, nói với nó như nói một đứa cháu “_À không, ông không giết… ông nuôi”_

Tình yêu tha thiết với loài vật.
Em hãy tìm ra những chi tiết miêu tả bộ dạng, cử chỉ của lão Hạc lúc kể với ông giáo chuyện bán chó?

_* Sau khi bán “cậu Vàng”_

+ Lão cố làm ra _vui vẻ_, cười như _mếu_

+ Đôi mắt lão _ầng ậng_ nước

+ Mặt … _co rúm_, vết nhăn _xô_ lại_, ép_ …nước mắt

+ Cái đầu _….ngoẹo_, miệng _móm mém…mếu_

+ Lão _hu hu_ khóc

- Từ tượng hình, từ tượng thanh
Tâm trạng đau khổ tột cùng

- “_Thì ra tôi già…lừa một con chó”_

→ Thái độ chua chát, ngậm ngùi, mặc cảm là kẻ có tội

LH là người sống tình nghĩa thủy chung, yêu thương loài vật; người cha có tình yêu thương con sâu sắc.
_b. _Việc làm của lão Hạc trước khi chết

Trước khi chết lão Hạc đã cậy nhờ ông giáo những điều gì?

- Nhờ ông giáo:

+ giữ hộ ba sào vườn cho con trai

+ gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình

- Duy trì cuộc sống: ăn khoai, củ chuối, sung luộc, rau má, củ ráy, bữa trai bữa ốc.

- Từ chối mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch

Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh giá làm người.
Em hãy cho biết nguyên nhân cái chết của lão Hạc? Ý nghĩa của cái chết ấy?

Th¶o LuËn Nhãm

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

20

30

40

50

60

70

80

90
c. Cái chết của lão Hạc

_* Nguyên nhân_:

+ Tình cảnh đói khổ túng quẫn (đó cũng là số phận cơ cực đáng thương của những người dân nghèo trước CMT8)

+ Muốn bảo toàn căn nhà, mảnh vườn cho con; không muốn gây phiền hà cho hàng xóm láng giềng.

“…lão Hạc…_vật vã,_ đầu tóc _rũ rượi_, quần áo _xộc xệch,_ hai mắt _long sòng sọc_. lão _tru tréo_, bọt mép _sùi ra_…_giật mạnh_…lão _vật vã_ đến hai giờ đồng hồ rồi mới chết”.

→ cái chết dữ dội, bi thảm

Bộc lộ rõ số phận, nhân phẩm của người nông dân nghèo trước CMT8: nghèo khổ, bế tắc, cùng đường, giàu tình thương và lòng tự trọng. Qua đó, tố cáo mạnh mẽ sự tàn ác bất nhân của chế độ phong kiến.
2. Nhân vật ông Giáo

_* _Tình cảm đối với lão Hạc

- “_Tôi muốn ôm choàng lấy lão mà khóc”_

- _“Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh thoảng giúp ngấm ngầm lão”_

- Giữ hộ lão Hạc mảnh vườn và ba mươi đồng bạc

-Đồng cảm, xót thương cho hoàn cảnh LH.

- Luôn tìm cách giúp đỡ, an ủi và tỏ lòng quý trọng nhân cách LH.

Em thấy thái độ, tình cảm của nhân vật “tôi” đối với lão Hạc như thế nào?
- “ Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn…”.

*“ Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác”

Tại sao ông giáo lại có những suy nghĩ trái ngược như thế? Em hiểu những ý nghĩ đó của ông giáo như thế nào?
Th¶o LuËn Nhãm

0

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

20

30

40

50

60

70

80

90
* Suy nghĩ của ông Giáo về cuộc đời

- Khi nói chuyện với Binh Tư

_“Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn”_

+ Buồn vì: đói nghèo có thể đổi trắng thay đen, biến người lương thiện như LH trở thành kẻ trộm cắp như Binh Tư

+ Buồn vì: một con người như LH đành phải biến chất vì không còn tìm đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày

- Khi chứng kiến lão Hạc chết

_“Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn”_

+ Vì không có gì hủy hoại được nhân phẩm của người lương thiện như LH để ta có quyền hy vọng và tin tưởng ở con người.

“Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác”

+ Vì người tốt như LH mà hoàn toàn vô vọng, phải tìm đến cái chết như một sự giải thoát tự nguyện và bất đắc dĩ - Khi nói chuyện với vợ:
- Khi nói chuyện với vợ:
_“ Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà hiểu họ…không bao giờ ta thương”_

+ Đây là lời triết lý lẫn cảm xúc trữ tình xót xa.

+ Khẳng định 1 thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân đạo : Cần phải quan sát, suy nghĩ, nhìn nhận con người sống quanh mình bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương.

+ Nêu một phương pháp đúng đắn, sâu sắc khi đánh giá con người: phải biết đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của người khác thì mới hiểu và cảm thông đúng.

Ông giáo là người hiểu đời, hiểu người, chan chứa tình yêu thương và lòng nhân ái sâu sắc. Người trọng nhân cách không mất niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người.
*Ghi nhớ: sgk – 48

? Đọc ghi nhớ và nhận xét về nội dung và nghệ thuật?
1. Nghệ thuật

2. Nội dung

- Sử dụng ngôi kể thứ nhất, người kể là nhân vật hiểu, chứng kiến toàn bộ câu chuyện và cảm thông với LH.

- Nghệ thuật phân tích tâm lí già dặn, kể chuyện chân thực, màu sắc trữ tình đan xen triết lí sâu sắc.

- Xây dựng được nhân vật có tính cá thể hóa cao

- Tác phẩm phản ánh hiện thực số phận người nông dân trước CMT8 qua tình cảnh của LH: nghèo túng, không có lối thoát, phải chọn cái chết để bảo toàn tài sản cho con và không phiền hà hàng xóm.

- Cảm thông, trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông dân trong cảnh khốn cùng vẫn giàu lòng tự trọng.
Luyện tập

1. Trong tác phẩm “_Lão Hạc_”, đâu là chi tiết nghệ thuật quan trọng nhất:

a. Chi tiết lão Hạc _bán chó_

b. Chi tiết lão Hạc _xin bả chó_

c. Chi tiết lão Hạc _tự tử bằng bả chó_

d. Tất cả đáp án trên đều đúng

b
2. Điều gì lớn nhất ở người nông dân đã khiến NC bày tỏ thái độ trân trọng sâu sắc, qua nhân vật lão Hạc?

a. Tình cảnh khốn cùng của họ

b. Lòng yêu thương đối với con cái và với cả con vật nuôi.

c. Ý thức tự trọng và nhân cách cao đẹp

c
HƯỚNG DẪN HỌC

* Bài mới : + Đọc lại kiến thức bài từ láy.

+ Tìm các tự tượng hình, tượng thanh trong phần ngữ liêu sgk/ 49?

Nêu tác dụng?

+ Khái niệm từ tượng thanh, từ tượng hình? Công dụng

+ Viết đoạn văn ngắn ( khoảng 6-8 dòng) theo tự chọn có sử dụng ít nhất

5 từ tượng hình, tượng thanh. Gạch chân dưới những từ đó?

* Bài cũ:

+ Học phần ghi nhớ sgk/48.

+ Tóm tắt văn bản.

+ N¾m ®­îc diÔn biÕn vµ ý nghÜa c¸i chÕt cña l·o H¹c.

+ HiÓu ®­îc nh÷ng quan niÖm sèng vµ suy nghÜ cña «ng gi¸o

-> cña t¸c gi¶.

+ Nắm ý nghĩa văn bản.

+ Giá trị hiện thực và nhân đạo và đặc sắc nghệ thuật của văn bản.
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN THẦY CÔ VÀ CÁC EM!

Chào tạm biệt !

Chào tạm biệt !