1. Tác giả

Lão
Hạc
Trăng sáng
Trăng sáng

1944

Truyện dài
1941

1942

1943

Truyện ngắn

1944

2. Tác phẩm

II. Tìm hiểu văn bản .
HSHĐ nhóm (3')
1. Nhân vật Lão Hạc
câu hỏi 2.a, TL-Tr33
a. Tình cảnh của Lão Hạc
- Nhà nghèo, vợ chết con trai bỏ đi đồn điền
cao su
- Làm thuê để kiếm ăn
-> Gia cảnh của lão Hạc éo le, cô đơn, túng
quẫn, nghèo khổ, bất hạnh, đáng thương.
- Đại diện lớp người nông dân nghèo khổ
trước CMT8

 

b. Tình cảm với con trai
 

- Một mình nuôi con khôn lớn
- Khi không lo được vợ cho con:
+ Lão thương con lắm, chỉ biết khóc
+ Khuyên con: tìm đám khác

Cảm thấy day dứt,
không làm tròn bổn
phận

- Khi con bỏ đi đồn điền:
+ Chỉ còn biết khóc: thương - bất lực
- Khi con đi vắng:
+ Chăm sóc cậu Vàng (kỉ vật)
+ Giữ vườn, dành tiền hoa lợi

lão thương
con sâu nặng

c. Tình cảm của Lão Hạc đối với cậu Vàng
* Trước khi bán cậu Vàng

+ Gọi là cậu Vàng
+ Bắt rận, đem ra ao tắm
+ Cho ăn cơm trong một cái bát như một nhà giàu
+ Chửi yêu, nói với nó như nói một đứa cháu
Nghệ thuật: Nhân hóa
-> Lão rất yêu quý cậu vàng, coi nó như người bạn
thân thiết, là kỉ vật của đứa con trai.

Lão Hạc là người sống tình nghĩa thủy chung,
yêu thương loài vật .

* Sau khi bán cậu Vàng
* Lão cố làm ra vui vẻ, cười như mếu. Đôi mắt ầng
ậng nước
+ Mặt co rúm, vết nhăn xô lại, ép …nước mắt
+ miệng móm mém….mếu
*“già…lừa một con chó”
+ “nó nằm im như trách tôi”
* NT:+ Sử dụng nhiều từ tượng thanh, tượng hình
Tâm trạng đau khổ tột cùng, pha lẫn xót xa, ân hận
day dứt của lão Hạc khi bán cậu vàng.

d . Việc làm của lão Hạc trước khi chết
- Nhờ ông giáo:
+ giữ hộ ba sào vườn cho con trai
+ gửi 30 đồng để lo hộ đám tang cho mình

Trước khi
- Duychết
trì cuộc
lão Hạcsống: ăn khoai, củ chuối, sung
luộc, rau
má,
đã cậy
nhờcủ ráy, bữa trai bữa ốc.
ông giáo
- Từ chối
mọi sự giúp đỡ gần như là hách dịch
những điều
gì?

Coi trọng bổn phận làm cha, coi trọng danh
giá làm người.

Em hãy cho biết nguyên nhân cái
chết của lão Hạc?

e. Cái chết của lão Hạc
* Nguyên nhân:
+ Tình cảnh đói khổ túng quẫn (đó cũng là số phận cơ
cực đáng thương của những người dân nghèo trước
CMT8)
+ Muốn bảo toàn căn nhà, mảnh vườn cho con; không
muốn gây phiền hà cho hàng xóm láng giềng.
* Cái chết của lão Hạc:
“…lão Hạc…vật vã, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc
xệch, hai mắt long sòng sọc. lão tru tréo, bọt mép sùi
ra…giật mạnh…lão vật vã đến hai giờ đồng hồ rồi
mới chết”.
→ Sử dụng những động từ mạnh = > Cái chết đau
đớn, thảm thương

Bộc lộ rõ số phận, nhân phẩm của người
nông dân nghèo trước CMT8: nghèo khổ, bế
tắc, cùng đường, giàu tình thương và lòng tự
trọng. Qua đó, tố cáo mạnh mẽ sự tàn ác bất
nhân của chế độ phong kiến.

CÂU HỎI
? Qua những phẩm chất tốt đẹp của lão Hạc
em học tập được điều gì?

- Luôn biết dành tình yêu thương cho
mọi người, cho người thân và cho cả loài vật...
- Có lòng tự trọng, lòng trung thực dù
trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng giữ được
phẩm chất tốt đẹp, cao quý.

2. Nhân vật ông giáo
* Vai trò:
- Chứng kiến và kể lại câu
chuyện
- Là một trí thức nghèo,
giàu tình thương , được
mọi người quý trọng
- Là hàng xóm thân thiết
với lão Hạc

2. Nhân vật ông Giáo
* Tình cảm đối với lão Hạc

Em thấy thái độ,
tình cảm của
nhân vật “tôi”
đối với lão Hạc
như thế nào?

- “Tôi muốn ôm choàng lấy
lão mà khóc”
- Giữ hộ lão Hạc mảnh
vườn và ba mươi đồng bạc
- “Tôi giấu giếm vợ tôi, thỉnh
thoảng giúp ngấm ngầm lão”
- Đồng cảm, xót thương
cho hoàn cảnh LH.
- Luôn tìm cách giúp
đỡ, an ủi và tỏ lòng quý
trọng nhân cách LH.

- “ Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng
buồn…”.
-“ Không! Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn, hay vẫn
đáng buồn nhưng lại đáng buồn theo một nghĩa khác”
Tại sao ông giáo lại có những suy nghĩ trái ngược như
thế? Em hiểu những ý nghĩ đó của ông giáo như thế
nào?

* Suy nghĩ của ông Giáo về cuộc đời
- Khi nói chuyện với Binh Tư
“Cuộc đời quả thật cứ mỗi ngày một thêm đáng buồn”
+ Buồn vì: đói nghèo có thể đổi trắng thay đen, biến người lương thiện
như LH trở thành kẻ trộm cắp như Binh Tư
+ Buồn vì: một con người như LH đành phải biến chất vì không còn tìm
đâu ra miếng ăn tối thiểu hàng ngày
- Khi chứng kiến lão Hạc chết
“Cuộc đời chưa hẳn đã đáng buồn”
+ Vì không có gì hủy hoại được nhân phẩm của người lương thiện như
LH để ta có quyền hy vọng và tin tưởng ở con người.
“Hay vẫn đáng buồn theo một nghĩa khác”
+ Vì người tốt như LH mà hoàn toàn vô vọng, phải tìm đến cái chết như
một sự giải thoát tự nguyện và bất đắc dĩ

- Khi nói chuyện với vợ:
“ Chao ôi! Đối với những người ở quanh ta, nếu ta không cố tìm mà
hiểu họ…không bao giờ ta thương”
+ Đây là lời triết lý lẫn cảm xúc trữ tình xót xa.
+ Khẳng định 1 thái độ sống, một cách ứng xử mang tinh thần nhân
đạo : Cần phải quan sát, suy nghĩ, nhìn nhận con người sống quanh
mình bằng lòng đồng cảm, bằng đôi mắt của tình thương.
+ Nêu một phương pháp đúng đắn, sâu sắc khi đánh giá con người:
phải biết đặt mình vào cảnh ngộ cụ thể của người khác thì mới hiểu
và cảm thông đúng.

* Suy nghĩ của ông Giáo về cuộc đời
* Khi nói chuyện với vợ
Ông giáo là người hiểu đời, hiểu người, chan chứa tình yêu
thương và lòng nhân ái sâu sắc. Người trọng nhân cách
không mất niềm tin vào những điều tốt đẹp của con người.

III.Tổng kết
1. Nghệ thuật

- Sử dụng ngôi kể thứ
nhất,.
- Nghệ thuật phân tích
tâm lí già dặn, kể chuyện
chân thực, màu sắc trữ
tình đan xen triết lí sâu
sắc.
- Xây dựng được nhân
vật có tính cá thể hóa cao

2. Nội dung
- Tác phẩm phản ánh hiện thực số
phận người nông dân trước
CMT8 qua tình cảnh của LH:
nghèo túng, không có lối thoát,
phải chọn cái chết để bảo toàn tài
sản cho con và không phiền hà
hàng xóm (Giá trị hiện thực).
- Cảm thông, trân trọng, ngợi ca
vẻ đẹp tiềm ẩn của người nông
dân trong cảnh khốn cùng vẫn
giàu lòng tự trọng (Giá trị nhân
đạo).

III . LUYỆN TẬP
1. Hãy triển khai câu chủ đề sau thành một đoạn văn: “ Lão Hạc,
trước hết là câu chuyện cảm động về tình phụ tử thiêng liêng, giản
dị”
- Hình thức:
+ Đảm bảo hình thức đoạn văn
+ Có thể trình bày theo các cách: diễn dịch, qui nạp,…
-Nôi dung:
Dùng các thao tác lập luận giải thích, phân tích, chứng minh để làm rõ
vấn đề: câu chuyện về tình phụ tử thiêng liêng, giản dị.