1
2
3
4
1
Văn nghị luận là gì?
A. Xác lập cho người đọc người nghe về một tư tưởng nào đó
B. Xác lập cho người đọc người nghe về một sự vật hiện tượng nào đó
C. Xác lập cho người đọc người nghe về một tư tưởng đối với các sự vật hiện tượng trong đời sống (văn học) bằng các luận điểm, luận cứ và lập luận.
D. Tất cả đáp án trên đều đúng
2
Có mấy bước làm một bài văn nghị luận
A. Phân tích đề bài, lập dàn ý, Viết bài và sửa lỗi
B. Lập dàn ý, Viết bài, Kiểm tra
C. Phân tích đề bài, lập dàn ý, cảm nhận, sửa lỗi
D. Tất cả đáp án trên đều áp dụng được
3
Để làm bài văn nghị luận không bị thiếu ý, sót ý ta phải làm gì?
A. Viết thật dài “thừa còn hơn thiếu”
B. Định hướng về nội dung, cách thức vấn đề
C. Phân tích đề bài hiệu quả nhất có thể
D. Tất cả đáp án trên đều áp dụng được
4
Trong các bước làm bài văn nghị luận, bước quan trọng nhất là?
A. Phân tích đề bài
B. Lập dàn ý cho bài viết
C. Viết bài
D. Đọc và sửa lỗi
Hãy cho biết việc không lập dàn ý trước khi viết thường gây nên những hậu quả gì?
Lập dàn ý bài văn nghị luận
(2 tiết)
NỘI DUNG BÀI HỌC
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LẬP DÀN Ý
*Khái niệm
Thế nào là dàn ý và lập dàn ý?
- Dàn ý là hệ thống sắp xếp các ý trong bài viết thành các: mục, đoạn,… rõ rang theo trình tự nhất định, bố cục ba phần, từ dàn ý người viết sẽ triển khai được yêu cầu của bài.
- Dàn ý bài văn nghị luận là hệ thống các luận điểm luận cứ trong bài văn nghị luận
Vậy tác dụng của việc lập dàn ý là gì?
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LẬP DÀN Ý
*Tác dụng
Giúp người đọc bao quát được những nội dung chủ yếu, những luận điểm, luận cứ cần triển khai, phạm vi và mức độ nghị luận... tránh được tình trạng xa đề, lạc đề, lặp ý.
Tránh được việc bỏ sót, triển khai ý không cân xứng. Chủ động thời gian làm bài, phân phối thời gian hợp lí, hiệu quả, chủ động được thời gian làm bài
Đảm bảo được tính mạch lạc và cân đối giữa Mở bài, Thân bài và Kết bài
II. CÁCH LẬP DÀN Ý BÀI VĂN NGHỊ LUẬN
1. Tìm ý cho bài văn
LUẬN ĐỀ
Đề bài: Bàn về vai trò và tác dụng to lớn của sách trong đời sống tinh thần của con người, nhà văn M. Gorki có viết: “Sách mở rộng trước mắt tôi những chân trời mới.”

Hãy giải thích và bình luận ý kiến trên


13
Vai trò và tác dụng của sách trong đời sống tinh
thần của con người
Sách là sản phẩm tinh thần kì diệu của con người.
Sách mở rộng những chân trời mới
Cần có thái độ đúng với sách và việc đọc sách
Sách là sản phẩm tinh thần của con người
Sách là kho tang tri thức
Sách giúp ta vượt qua thời gian, không gian
Sách giúp ta hiểu biết mọi lĩnh vực TN, XH
Làm người bạn tâm tình, gần gũi giúp ta hoàn thiện mình về nhân cách
Đọc – làm theo sách tốt, phê phán sách có hại
Tạo thói quen lựa chọn sách, hứng thú đọc và học điều hay trong sách
LUẬN ĐỀ
ĐỊNH HƯỚNG
+ Mở bài theo cách trực tiếp hoặc gián tiếp.
- Phải dẫn dắt được câu nói của Macxim Gorki.
- Nêu luận đề.
- Định hướng triển khai vấn đề.
+Thân bài: Lần lượt trình bày các luận điểm, luận cứ tìm được ở phần trên như trong sơ đồ.
+Kết bài:
- Khẳng định vai trò, tác dụng của sách đối với con người.
- Mở rộng hướng mới để tìm hiểu về sách.
2. Lập dàn ý
Hãy sắp xếp các ý vừa tìm được ở đề bài trên vào bố cục bài văn nghị luận?
a. Mở bài
- Nêu vấn đề
- Định hướng triển khai vấn đề
b. Thõn
b�i
c. Kết bài
- Khẳng định vai trò của vấn đề nghị luận
* Ghi nhớ
Dàn ý bài văn nghị luận
III. LUYỆN TẬP
D? b�i: Xỏc d?nh cỏc lu?n di?m, lu?n c? trong do?n van ngh? lu?n du?i dõy:
“Chủ đề của văn bản văn học bao gồm các lớp ý nghĩa khác nhau gắn liền với cảm hứng, tính chất thẩm mĩ, tư tưởng văn bản. Cảm hứng là niềm say mê thể hiện trong sự ngợi ca, yêu thương hay căm giận….tính chất thẩm mỹ thể hiện ở cái đẹp, cái cao cả, cái bi hay cái hài,…triết lí nhân sinh thể hiện quan niệm về cuộc đời, về con người… Ở đoạn trích “Chiến thắng Mtao – Mxay”, cảm hứng gợi ca người anh hung và sự giàu có được thể hiện rất nổi bật ở chi tiết và lời văn. Tính chất thẩm mỹ thể hiện ở vẻ đẹp anh hung Đăm Săn, cái đông đúc, tấp nập của khối người và ở giọng điệu giễu cợt đối với Mtao-Mxay. Về mặt triết lý, đoạn trích cho ta thấy tù trưởng là người quyết định tất cả, còn đám đông chỉ tuyệt đối phục tùng”
Luận điểm: Chủ đề của văn bản, văn học bao gồm các lớp ý nghĩa khác gắn liền với cảm hứng, tư tưởng của văn bản.
Luận cứ lí lẽ: Cảm hứng là….tính chất thẩm mỹ thể hiện ở....triết lý nhân sinh thể hiện ở....
Luận cứ dẫn chứng:
- Cảm hứng gợi ca người anh hung và sự giàu có
- Tính chất thẩm mỹ thể hiện ở vẻ đẹp Đăm Săn, ở giọng điệu giễu cợt với MTMX
- Vẻ đẹp triết lý, tù trưởng là người quyết định tất cả, còn đám đông chỉ dám tuyệt đối phục tùng
*TRẮC NGHIỆM
Câu 1 : Lập dàn ý là gì?
A. Triển khai các ý trước khi viết.
B. Chọn ra các ý cần viết.
C. Lựa chọn và sắp xếp những nội dung cơ bản dự định triển khai vào bố cục ba phần của văn bản.
D. Cả A, B và C đều sai.
Câu 2 : Trong phần thân bài, người viết không cần chú ý điều gì?
A. Giới thiệu trực tiếp hay gián tiếp.
B. Sắp xếp các luận điểm theo trình tự hợp lí.
C. Sắp xếp các luận cứ cho từng luận điểm ra sao?
D. Cần triển khai luận điểm và luận cứ nào nhiều nhất.
*TRẮC NGHIỆM
Câu 3 : Ngoài ra, việc lập dàn ý bài văn nghị luận còn giúp cho người viết như thế nào?
A. Tránh tình trạng xa đề, lạc đề hoặc lặp ý
B. Tránh được việc bỏ sót hoặc triển khai ý không cân xứng
C. Phân phối thời gian làm bài hợp lí
D. Cả A, B và C đều đúng
Câu 4 : Khi tìm ý cho bài văn nghị luận, ta cần làm gì?
A. Xác định luận đề
B. Xác định các luận điểm
C. Tìm luận cứ cho các luận điểm
D. Cả A, B và C đều đúng.
Câu 5 : Muốn lập dàn ý bài văn nghị luận, cần nắm chắc yêu cầu của đề bài để tìm hệ thống luận điểm, luận cứ rồi sắp xếp, triển khai chúng theo thứ tự hợp lí, có trọng tâm.
Đúng hay sai?
A. Đúng B. Sai
*BÀI TẬP
Bài tập 1 (sgk/91)
Trong một lần nói chuyện với học sinh, chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Có tài mà không có đức là người vô dụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”.
Theo anh(chị) nên hiểu và vận dụng lời dạy đó của Người như thế nào?
Một bạn đã tìm được một số ý:
a. Giải thích khái niệm tài và đức.
b. Có tài mà không có đức là người vô dụng.
c. Có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó.
Bổ sung ý còn thiếu:
d. Đức và tài có quan hệ khăng khít với nhau trong mỗi
e Cần phải thường xuyên rèn luyện, phấn đấu để có cả tài lẫn đức.
Lập dàn ý:
* Mở bài :
- Giới thiệu câu nói của Hồ Chí Minh.
- Định hướng tư tưởng của bài viết.
* Thân bài :
- Giải thích câu nói của Hồ Chí Minh.
- Lời dạy của bác có ý nghĩa sâu sắc đối với việc rèn luyện, tu dưỡng của từng cá nhân.
* Kết bài :
- Cần phải thường xuyên rèn luyện, phấn đấu để có cả tài lẫn đức.
- Ý kiến của bản thân


Yêu cầu: Từ dàn ý bài nghị luận trên hãy hoàn thành bài nghị luận?
*BÀI TẬP
Bài 2: (sgk/91) Lập dàn ý cho đề dưới đây
Trong lớp anh (chị) có một số bạn gặp khó khăn trong đời sống nên chểnh mảng học tập. Các bạn đó thường mượn câu tục ngữ “Cái khó bó cái khôn” để tự biện hộ. Theo anh (chị), nên hiểu và vận dụng câu tục ngữ này như thế nào?
*Vấn đề nghị luận trong đề bài này là một câu tục ngữ vừa có mặt đúng vừa có mặt ch ưa đúng. Người viết cần xác định các ý đúng và các ý chưa đúng trước khi lập dàn ý, đồng thời xác định cách vận dụng câu tục ngữ vào thực tiễn học tập của bản thân sao cho phù hợp.
Lập dàn ý:
I- Mở bài:
- Nêu ý nghĩa khái quát của câu tục ngữ.
- Nêu giá trị câu tục ngữ
- Định hướng cách hiểu và vận dụng vào cuộc sống.
II- Thân bài
1. Ý nghĩa câu tục ngữ:
- Giải thích: "Cái khó" "bó" "cái khôn".
- Nội dung câu tục ngữ : Những khó khăn trong cuộc sống hạn chế việc phát huy tài năng, sức sáng tạo của con người
2. Câu tục ngữ có mặt đúng, mặt chưa đúng:
- Mặt đúng: Sự phát triển chủ quan bao giờ cũng chịu ảnh hưởng tác động của khách quan.
- Mặt chưa đúng: Chưa đánh giá đúng mức vai trò của sự nỗ lực chủ quan của con người.
Lập dàn ý:
3. Bài học:
- Bản lĩnh, ý chí, nghị lực của mỗi con người luôn mang tính quyết định cho hiệu quả của công việc.
- Khi tính toán công việc gì phải có kế hoạch, trong hoàn cảnh nào cũng phải vượt lên khó khan bằng tất cả nỗ lực, cố gắng của bản thân
III- Kết luận:
Khẳng định:
+ Hoàn cảnh khó khăn, ta càng phải quyết tâm khắc phục.
+ Khó khăn chính là môi trường rèn luyện bản lĩnh giúp ta thành công trong cuộc sống.
III. LUYỆN TẬP
D? b�i: Phõn tớch d? v� l?p d�n ý cho d?: Phõn tớch tõm tr?ng c?a ngu?i trinh ph? trong do?n trớch "Tỡnh c?nh l? loi c?a ngu?i Trinh Ph?" c?a D?ng Tr?n Cụn
III. LUYỆN TẬP
D? b�i: Trong tỏc ph?m Truy?n Ki?u, Nguy?n Du cú vi?t
"Dau d?n thay than ph?n d�n b�
L?i r?ng b?c m?nh cung l� l?i chung"
Theo anh, ch? nh?n xột dú cú cũn dỳng v?i hỡnh ?nh ngu?i ph? n? ng�y nay?
1. Giải thích: Nhận xét của Nguyễn Du là một lời than, một niềm cảm thông sâu sắc đối với thân phận đau khổ của những người phụ nữ trong xã hội phong kiến trọng nam khinh nữ. Người phụ nữ, ở vào thời kì đó, phải sống một cuộc đời bất hạnh: bị coi thường, bị vùi dập mặc dù có nhan sắc, đức hạnh và tài năng, hoặc bị biến thành món đồ chơi hoặc phải sống cuộc đời chìm nổi, lênh đênh... không được hưởng hạnh phúc, nhất là hạnh phúc lứa đôi. Số phận của họ hoàn toàn phụ thuộc vào người khác.
2. Phân tích, chứng minh , bình luận:
- HS lấy dẫn chứng chứng minh từ Truyện Kiều (Nguyễn Du), Chuyện người con gái Nam Xụơng (Nguyễn Dữ), Chinh phụ ngâm (nguyên tác Đặng Trần Côn), Cung oán ngâm khúc (Nguyễn Gia Thiều), thơ Hồ Xuân Hương... Không phải chỉ Nguyễn Du, Đặng Trần Côn (và dịch giả Đoàn Thị Điểm (?)) cũng đã từng thốt lên : “Thuở trời đất nổi cơn gió bụi - Khách má hồng nhiều nỗi truân chuyên”, hay Nguyễn Gia Thiều cũng từng than thở và bất bình : “Oán chi những khách tiêu phòng - Mà xui phận bạc nằm trong má đào"...
-Trong thời đại hiện nay, vị trí và cuộc sống của người phụ nữ đã có nhiều thay đổi. Một mặt, họ giữ một vai trò quan trọng trong đời sống gia đình, là người xây tổ ấm hạnh phúc ; mặt khác họ tham gia vào tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, nhiều người trong số họ đã khẳng định được trình độ, tài năng của mình và thành công trong sự nghiệp. Họ làm chủ cuộc sống của mình, được mọi người, trong đó có nam giới, tôn trọng. Họ được quyền bình đẳng với nam giới. Có nhiều tổ chức, nhiều chương trình hành động đã và đang đứng ra để ủng hộ, bảo vệ hoặc trao quyền lãnh đạo cho phụ nữ.
-Tuy nhiên, bên cạnh đó, vẫn còn có những phụ nữ là nạn nhân của bạo hành giới, bạo hành gia đình ; quyền lợi và bản thân họ chưa được tôn trọng và bảo vệ.



3. Khẳng định : về cơ bản, nhận xét của Nguyễn Du không còn đúng với cuộc sống hôm nay, hoặc chỉ đúng với những người phụ nữ chưa biết vươn lên làm chủ cuộc đời của mình, hoặc chỉ tồn tại trong suy nghĩ của những kẻ vẫn còn mang nặng tư tưởng coi thường phụ nữ. Vấn đề đặt ra là phải hiểu đúng vai trò của người phụ nữ trong đời sống và xã hội, từ đó tôn trọng, giúp đỡ, bảo vệ và khẳng định họ để làm cho đời sống được công bằng và văn minh hơn.
III. LUYỆN TẬP
D? b�i: T? b�i tho "H?i" c?a H?u Th?nh, anh(ch?) hóy tỡm cho mỡnh m?t b�i h?c v? n?i s?ng?
HỎI
“Tôi hỏi đất: – Đất sống với nhau như thế nào?
– Chúng tôi tôn cao nhau.
Tôi hỏi nước: – Nước sống với nhau như thế nào?
– Chúng tôi làm đầy nhau.
Tôi hỏi cỏ: – Cỏ sống với nhau như thế nào?
– Chúng tôi đan vào nhau làm nên những chân trời.
Tôi hỏi người: – Người sống với nhau như thế nào?
Tôi hỏi người: – Người sống với nhau như thế nào?
Tôi hỏi người: – Người sống với nhau như thế nào?”
(“Hỏi” – Hữu Thỉnh)
1. Giải thích từ ngữ (khái niệm)
Tôn trọng nhau: Ủng hộ, nâng đỡ, giúp đỡ, coi trọng đề cao nhau, giúp nhau cùng sống
2. Phân tích, lí giải
Con người cần giúp đỡ, ủng hộ, trân trọng nhau để cùng tiến bộ
Mỗi cá nhân khi gặp khó khan, vướng mắc hoặc sai lầm, vấp ngã. Nếu có sự ủng hộ, giúp đỡ coi trọng của người khác, bản than có thể vươn lên, tự khẳng định mình.
Giup đỡ, ủng hộ, đề cao người khác cũng là cách tự khẳng định năng lực và tư cách của mình trong cuộc sống
Con người cần bù đắp, bổ sung cho nhau để trở nên hoàn thiện: Cuộc sống luôn thử thách con người, vì vậy con người luôn vượt qua giới hạn để hoàn thiện bản thân mình.
3. Bình luận và đánh giá
Trong thực tế: Thói đố kị, sự hẹp hòi, tính ích kỉ… sẽ làm xấu đi mối quan hệ giữa các cá thể và góp phần tạo nên những bất ổn, lệch lạc trong đời sống xã hội
Bài thơ là một bài học vô cùng thấm thía về cách sống, cách làm người, để mỗi người trở nên “người” hơn
*. LUYỆN TẬP TẠI NHÀ
D? b�i: L?p d�n ý cho d?: C?m nh?n 12 cõu tho d?u trong do?n trớch "Trao duyờn" c?a Nguy?n Du
THANK YOU!